|
والها شبيه ماهیها به نظر میرسند، اما از پستانداران هستند. آنها مانند ديگر پستانداران، بچه میزايند و به بچههای خود شير میدهند. اغلب آنها به صورت گروهی زندگی میکنند. گاه اين گروهها به دلايل ناشناخته در ساحل دريا به گل مینشينند و میميرند. همچنين، نسل بسيار از والها به دليل شکار بیرويه در خطر نابودی است.
1. والها چگونه تنفس میکنند؟
والها مانند ما انسانها از پستانداران هستند. بنابراين بايد از هوا تنفس کنند. آنها بارها به سطح آب میآيند و از راه يک يا دو سوراخ بر بالای سرشان تنفس میکنند. يک گونه از والها به نام وال عنبر، شيرجهزنندهی شگفتانگيزی است. اين وال میتواند تا 2 ساعت نفس خود را نگه دارد و تا 2 کيلومتر شيرجه برود.
2. والها چگونه غذا میخورند؟
بزرگترين والها با غربالکردن آب دريا، غذا به دست میآورند. آنها آب را از رديفهايی از صفحههای شانهمانند میگذرانند. پلانکتونها و ماهیهای کوچک در اين شانهها به دام میافتند تا وال آنها را ببلعد. برخی والها، مانند وال عنبر، دندان دارند و ماهی و ماهیمرکب میخورند.
3. والها چگونه زادآوری میکنند؟
والها بچههای خود را زير آب دريا به دنيا میآورند. چون آنها پستاندارهستند نياز دارند از هوا تنفس کنند. بنابراين مادر يا خواهران نوزادان، آنها را به آرامی برای نخستين تنفس به سطح آب هل میدهند. بچهها از مادرشان شير دريافت میکنند. اين شير بسيار غليظ است، به غليظی خميردندان.
4. چرا والها آواز میخوانند؟
والها جانوران پُرحرفی هستند. آنها نعره میکشند، خُرخُر میکنند، جيغ میزنند و صداهای قلقل میسازند تا والهای ديگر را پيدا کنند و به آنها پيام بفرستند. وال گوژپشت نر با صدای بلند آواز میخواند و گاهی برای چند ساعت يا چند روز آن را تکرار میکند. به نظر میرسد اين رفتار را برای پيدا کردن همسر انجام میدهد.
5. کدام وال بزرگ ترين جانور روی زمين است؟
وال کبود با 30 متر طول و 190 تُن وزن، بزرگترين جانور سيارهی زمين است. طول آن به اندازهی 18 بزرگسال است که پشت سر هم در يک رديف شنا کنند. اما غذای دلخواهش جانورانی شبيه ميگو به نام کريل است. طول هر کريل چند سانتیمتر بيشتر نيست.
6. آيا والها به انسانها آسيب میزند؟
والها جانوران آرام و بیآزار هستند. آنها فقط جانوران بسيار کوچک را میخورند. جانورانی که وال قاتل ناميده میشود، دلفينهای بزرگ به نام اورکا هستند. آنها در گروههای خانوادگی زندگی میکنند و ماهی و ديگر جانوران آبزی را میخورند. اورکاها به انسانها آسيب نمیزنند.
7. چرا والها به گِل مینشينند؟
گاهی والها گروهی به ساحل میآيند. هنوز نمیدانيم چرا آنها اين کار را انجام میدهند، اما مردم با مرطوب نگهداشتن آنها و تميزکردن سوراخ تنفس از شن و آب میتوانند به آنها کمک کنند. برخی میکوشند آنها را بار ديگر به دريا بازگردانند.
8. چرا والها را شکار می کنند؟
در گذشته والها را برای به دست آوردن چربی آنها شکار میکردند. چربی آنها را به صورت روغن در چراغ روشنايی و برای روانکاری دستگاهها به کار میبردند. برخی از استخوانهای وال برای حفظ شکل در پوشاک زنانه به کار میرفت. اکنون والها را بيشتر برای گوشت آنها شکار میکنند.
9. چرا به تماشای والها میروند؟
بسياری از جهانگردان اکنون با قايق به تماشای والها در زيستگاه طبيعی آنها میروند. تماشای والها به مردم کمک میکند تا دربارهی اين جانوران شگفتانگيز بيشتر بياموزند و اطمينان يابند جاهای زندگی آنها ايمن است. به دليل شکار بيش از اندازه اين جانوران در خطر نابودی هستند.
10. چگونه از والها محافظت میکنند؟
برچسبهای ويژه که به والها و ديگر جانوران دريايی وصل شدهاند، پيامهايی به ماهوارهها بالای زمين میفرستند. دانشمندان با اين پيامها میتواند مسير حرکت والها را دنبال کنند تا چيزهای بيشتری دربارهی آنها بياموزند و از آنها بهتر محافظت کنند.ر
|
