بُردِ مادر یا مادر بورد یا برد اصلی (به انگلیسی: Mainboard or Motherboard) تخته مدار الکتریکی است که بخش‌های گوناگون رایانه مانند واحد پردازنده مرکزی، حافظه دسترسی اتفاقی(RAM) و... بر روی آن سوار می‌شوند و بلاک‌های بسیار کاربردی و مهم دیجیتالی نظیر بایوس (BIOS) در آن قرار گرفته‌اند. در کامپیوترهای اپل آن را برد منطقی می‌نامند.^[۱]

برد مادر اصلی‌ترین بخش یک

به شمار می‌رود و کار آن کنترل کردن

و ارتباط دادن آن با قسمت‌های دیگر است. خود پردازشگر با هیج کدام از ابزار آلات بیرونی ارتباط مستقیم ندارد و همان طور که از نامش پیداست تنها یک پردازنده‌است. ارتباط پردازشگر با ابزار خارجی (به جز در موارد معدود) توسط BIOS (بایوس) انجام می‌گیرد و در حقیقت بین

و ورودی/خروجی‌ها همواره یک مدار واسط وجود دارد.

نمایشگر یا مانیتور دستگاهی است که تصویر تولیدشده توسط آداپتور تصویری رایانه بر روی آن نشان داده می‌شود. نمایشگر توسط کابلی به آداپتور تصویری متصل می‌شود.

نمایشگرهای با قابلیت‌های متفاوت برای کاربردهای خاص تولید می‌شوند.

• نمایشگر تک رنگ که فقط سیاه و سفید و رنگ طوسی را نشان می‌دهد.
• نمایشگر دو یا چند رنگ که رنگ متن و کادر متن را می‌تواند تغییر دهد.
• نمایشگر تمام رنگی یا سوپر وی جی ئی که بیش از بیست میلیون رنگ تولید می‌کند و تصاویر نسبتاً طبیعی عرضه می‌کند.

در حال حاضر نمایشگرها در سه نوع تولید می‌شوند.

• نمایشگرهای پرتو کاتدی CRT
• نمایشگرهای ال سی دی که تکنولوژی صفحه نمایش آنها مانند ساعت مچی دیجیتال یا صفحه نمایش تلفن همراه (موبایل) می‌باشد. صفحه نمایشگر ال سی دی (Liquid crystal display) دارای کریستال مایع می‌باشد.
• نمایشگرهای LED

سطح صفحه نمایش نمایشگر را بر حسب اینج می سنجند. برای مثال، نمایشگر 17 اینج یعنی فاصله از گوشه سمت راست و بالا تا گوشه سمت چپ و پایین صفحه نمایش 17 اینچ می‌باشد.

صفحه‌کلید

برای دیگر کاربردها کیبورد (ابهام‌زدایی) را ببینید.

صفحه‌کلید یا کیبورد یکی از اجزاء پیرامونی رایانه است.

صفحه‌کلید همانند موشواره، یک واسط کاربر سخت‌افزاری محسوب می‌شود که کاربر از طریق آن، با رایانه ارتباط برقرار می‌کند. صفحه‌کلید از تعداد زیادی کلید تشکیل شده است. صفحه‌کلید در مدلها و اقسام گوناگون ساخته می‌شود. درگاه آن معمولاً از نوع PS2 بوده و در مدل‌های اخیر بنفش رنگ است. این پورت خروجی صفحه‌کلید بوده و به مادربرد وصل می‌شود. هم اکنون صفحه کلیدها و موشواره‌های از نوع usb به تدریج جای PS2 را می گیرند.

صفحه کلید از یک سری کلید تشکیل شده که به ریزپردازنده‌هایی متصل شده‌اند که حالت هر کلید را نشان می‌دهند. پردازشگر درون صفحه کلید پارامترهایی را که برای استفاده مهم است می‌فهمد. برای مثال موقعیت کلید که در قالب کلید است، مقدار جهش و نمایان شدن سرعت انتقال مطلب تایپ شده، حروف فرستاده شده به رایانه که در یک میانگیر حافظه نگهداری می‌شود و غیره. اطلاعات از طریق رابط به رایانه فرستاده می‌شود.

موشواره، موش، موشی^[۱] یا ماوس دستگاهی شبیه به موش است که جزو تجهیزات ورودی رایانه به حساب می‌آید. موشی، همانند صفحه‌کلید، یک واسط کاربر سخت‌افزاری محسوب می‌شود. این وسیله معمولاً دو دکمه دارد و با کابل به رایانه وصل می‌شود. در نرم‌افزارهای کنونی موشی بخش عمده‌ای از وظایف صفحه‌کلید را عهده‌دار است

دکمه‌ها

موشی وسیله‌ای جهت اجرا و به کارگیری برنامه‌ها به ویژه در ویندوز و اینترنت است که دارای ۲ کلید اصلی می‌باشد (کلید سومی که در وسط یا قسمت کناری بعضی از موشی‌ها قرار دارد در برنامه‌های ویژه به کار می‌رود).

پاموشی

پاموشی (به انگلیسی:Foot covers یا foot-pads)، وسیله‌ای پلاستیکی با اصطکاک کم است که موشی روی آن می‌لغزد. برخی محصولات باکیفیت‌تر، از تفلون برای کاهش بیشتر اصطکاک استفاده می‌نمایند.

رنگی

این نوع پرینترها علاوه بر کارایی‌های پرینترهای سیاه و سفید، دارای رنگ‌های بیشتری هستند و همچنین برای چاپ عکس در هر اندازه‌ای مناسب می‌باشند.

لیزری

پرینتری که در آن از پرتوهای لیزر برای نشاندن جوهر بر روی کاغذ استفاده می‌گردد.پرینترهای لیزری نیز خود به دو دسته رنگی و سیاه سفید تقسیم می‌شوند.پرینترهای لیزی سیاه سفید بیشتر برای چاپ متن به کار می‌روند، اما از پرینترهای لیزیری رنگی برای چاپ عکس استفاده می‌شود، ولی این پرینترها برای چاپ عکس زیاد مناسب نسیتند جون هزینه شارژ مجدد یا تعویض کارتریج بالا می‌باشد

سطری

پرینتری که در آن اطلاعات و نوشته‌های یک سطر یکجا چاپ می‌شود.

پویشگر تصویر

اسکنرها یکی از انواع دستگاه‌های ورودی هستند که به دلیل کاربردهای وسیع و متفاوتی که دارند، از تنوع و گستردگی بسیاری برخوردارند، برای مثال، اسکنر اثر انگشت و اسکنر چهره و یا حتی انواعی از اسکنرها که برای بررسی مغز و قسمتهای مختلف بدن مورد استفاده قرار می‌گیرند و نقش به سزایی در شاخهٔ پزشکی دارند. اسکنرهای تصویر نیز، یکی از انواع اسکنرها هستند که برای انتقال تصاویر، متون و یا دست نوشته‌ها به کامپیوتر به منظور ذخیره و یا ویرایش آنها، مورد استفاده قرار می‌گیرند. این اسکنرها نیز به نوبهٔ خود دارای انواع متفاوتی هستند که از میان آنها، اسکنرهای صفحه تخت(مسطح)، به دلیل قیمت مناسب، کیفیت مطلوب و استفادهٔ راحت، رایجترین نوع اسکنرها محسوب می‌شوند. ولی انواع دیگری از اسکنرها نیز وجود دارند که کمتر شناخته شده اند و کاربردهای تخصصی و یا حرفه‌ای دارند. در این مقاله به طور عمده به معرفی این اسکنرها و انواع آنها می پردازیم. در انتخاب یک اسکنر، مهمترین عامل، نیاز خریدار و سطح استفاده از آن است. در ادامهٔ این مقاله، به معرفی برخی ویژگی‌ها و اصطلاحاتی می پردازیم که هنگام انتخاب اسکنر، باید به آنها توجه کرد.

اسکنرها را می‌توان جانشینی برای دستگاه‌های اولیهٔ عکس برداری از مسافت دور دانست، که یک سیگنال آنالوگ خطی را از میان خطوط استاندارد تلفن به گیرنده ارسال می‌کردند و به طور همزمان، شکل متناسب با آن، روی کاغذ مخصوص چاپ می‌شد. این سیستم بین سالهای 1920- 1990 مورد استفاده بود. تصاویر رنگی نیز به شکل 3 تصویر مجزای قرمز- سبز- آبی فرستاده می‌شد، که البته به دلیل هزینهٔ بالای ارسال، انتقال تصاویر رنگی به این روش، تنها به مناسبتهای خاص صورت می‌گرفت. این دستگاه‌ها به تدریج توسعه یافتند و در نهایت به شکلی که امروزه مورد استفاده قرار می‌گیرند در آمدند. از آنجا که اسکنرها کاربرد گسترده‌ای در صنعت و امور گرافیکی دارند، بر آن شدیم تا در این مقاله، به بررسی اسکنرها و انواع آنها بپردازیم.

اسکنر چیست؟

اسکنر یا پویشگر، وسیله‌ای است که به صورت نوری، تصاویر، متون و یا دست نوشته‌ها را اسکن می‌کند و به تصویر دیجیتال تبدیل می‌کند. نخستین اسکنر تصویر، یک اسکنر استوانه‌ای بود که در سال 1957 در ادارهٔ ملی استاندارد در آمریکا به وسیلهٔ تیمی به سرپرستی راسل کیریش ساخته شد. اولین تصویری که با این ماشین اسکن شد، عکس والدن، فرزند 3ماههٔ کیریش بود که وضوحی برابر 176 پیکسل داشت.

اسکنر صفحه تخت یا مسطح

متداولترین نوع اسکنرها هستند که در آنها تصویر مورد اسکن روی صفحهٔ تخت پویشگر قرار می‌گیرد و هد اسکن کنندهٔ متحرک با عبور از مقابل آن، از تصویر نمونه برداری می‌کند. این اسکنرها دارای 2 نوع تکنولوژی ساخت هستند:

دستگاه بار جفت شده

هنگامی که یک عکس روی صفحه شیشه‌ای اسکنر قرار می‌گیرد، ابتدا به وسیلهٔ یک لامپ زنون یا یک لامپ فلوئورسنت کاتد سرد روشن می‌شود. (در اسکنرهای قدیمی تر از لامپ‌های فلوئورسنت معمولی استفاده می‌شد که از شفافیت تصویر کم می‌کرد.) پس از این مرحله، تصویر سند به وسیله یک آینهٔ زاویه دار به یک آینه دیگه منعکس می‌شود. بعضی از اسکنرها دو آینه و برخی دیگر سه آینه دارند. هریک از این آینه ها، تقعر کمی دارند که باعث می‌شود تصویر منعکس شده در یک سطح کوچک تر متمرکز و در نتیجه وضوح تصویر بیشتر شود. آخرین آینه، تصویر را به یک لنز منعکس می‌کند. لنز نور را از طریق یک سری فیلتر که کارشان جدا کردن سه رنگ قرمز، آبی و سبز به کار رفته در تصویر است روی دستگاه بار جفت کننده متمرکز می‌کند. این دستگاه یک آرایه از دیودهای نوری است که فوتون‌های نور را به الکترون‌ها یا بار الکتریکی تبدیل می‌کند. این دیودها، حساس به نور هستند. هرچه نوری که به یک دیود می‌تابد، روشن تر باشد، بار الکتریکی که در آن مکان جمع می‌شود نیز بیشتر خواهد بود. به این ترتیب، رنگهای مختلف تصویر، بسته به شدت روشنایی که دارند، از طریق دیودهای موجود در دستگاه بار جفت کننده، به ولتاژ الکتریکی تبدیل می‌شوند. کل مکانیسم بیان شده شامل آینه ها، لنز، و دستگاه بار جفت کننده، هد اسکن کننده را می سازند. این هد که به آرامی روی سند حرکت می‌کند، به وسیلهٔ یک تسمه به یک موتور پله‌ای متصل است که هد را به جلو می‌برد. هد اسکن کننده از یک طرف نیز به یک ملیه متصل است که از ایجاد انحراف یا لغزش در مسیر هد، هنگام خواندن سند، جلوگیری می‌کند. تنظیمات دقیق احزای مختلف هد، به مدل اسکنر بستگی دارد. اسکنرها از نظر شفافیت و وضوح تصویر با هم تفاوت دارند که این مسئله به تعداد سنسورها در هر سطر آرایهٔ دستگاه بار جفت کننده، دقت موتور پله ای، کیفیت لنز و نیز میزان روشنایی منبع نور بستگی دارد. بدیهی است که یک لامپ زنون با روشنایی زیاد به همراه یک لنز با کیفیت بالا، نسبت به یک لامپ فلوئورسنت با یک لنز معمولی، تصویری با کیفیت بسیار بالاتر ایجاد خواهند کرد.]2[

اسکنر دستی

تکنولوژی اولیهٔ ساخت این اسکنرها، مشابه اسکنرهای صفحه تخت است، با این تفاوت که به حای استفاده از موتور برای حرکت، از نیروی انسانی استفاده می‌کنند. با وجود اینکه سرعت اسکن آنها بالاست، ولی تصویری با کیفیت کمتر ایجاد می‌کنند. از این اسکنرها معمولاً در طراحی صنعتی، ازرسی و آنالیز کردن و وسایل پزشکی استفاده می‌شود.

نرم‌افزارهای واسط

این نرم‌افزارها به عنوان یک مترجم بین اسکنر و هر برنامهٔ کاربردی هستند. برخی نرم‌افزارهای کاربردی نظیر مغازهٔ عکس، باید با اسکنر در ارتباط باشند، اما از آنجا که اسکنرهای متفاوتی وجود دارد که هر یک از پروتکل خاصی استفاده می‌کند و به منظور ساده سازی طراحی این نرم‌افزارهای کاربردی، نرم‌افزارهای واسط طراحی شدند. نرم‌افزار واسط، واسطی متحد و یکسان بین اسکنرهاست. به عبارت دیگر، با وجود نرم‌افزارهای واسط، نرم‌افزار کاربردی به منظور دستیابی به اسکنر، نیازی به دانستن جزئیات دقیق آن ندارد.

سازندهٔ هر اسکنر، نرم‌افزارهایی را به منظور ترجمهٔ نرم‌افزار واسط به دستورات اولیهٔ قابل فهم برای کنترل کننده‌های سخت‌افزار، فراهم می‌کند. به این ترتیب، نرم‌افزارهای واسط هیچگاه مستقیما به دستگاه (سخت‌افزار) دسترسی نخواهند داشت. برخی اسکنرها به گونه‌ای طراحی می‌شوند که بیش از یک نرم‌افزار واسط را پشتیبانی می‌کنند. یکی از انواع این نرم‌افزارها، نرم‌افزار "تکنولوژی بدون نام جالب" است که در سال 1992 ارائه شد و آخرین نسخهٔ آن، که در نوامبر 2008 ارائه شد، نسخهٔ 2.0 است.