محورهای موضوعی: تحولات داخلی اخیر آمریکا و موضوع تعطیلی دولت بسیاری را بهسوی این فکر و گمانه سوق داده است که جهان بدون ایالات متحده آمریکا یا آمریکایی که در خودش فرو رفته چگونه خواهد بود. آیا آمریکای متمرکز بر مسائل داخلی خود، صلح آمریکایی2 را کنار گذاشته و از نقش خود بهعنوان پلیس و سرمایهگذاری جهانی عقبنشینی خواهد کرد؟
مردم آمریکا از هژمونی اقتصادی و نظامی سود میبرند: سرانه GDP، نقش دلار، زبان انگلیسی بهعنوان زبان جهانی همه برای آمریکا گرانقیمت است. با اینحال افراد غیرآمریکا ممکن است احساس متفاوتی داشته باشند لذا هر کسی در خارج از آمریکا ممکن است از سقوط ابرقدرتی آمریکا استقبال نماید. متن حاضر به قلم جان فیفیر 3 به بررسی دیدگاههای مطرح درباره جهان بدون آمریکا پرداخته است. برخی از نکات مهم مورد اشاره در این مقاله به قرار زیر است:
ـ بهدنبال بحران سیاسی اخیر در واشنگتن آژانس خبری چینی (شینهوا) طی مقالهای از شروع جهان آمریکاییزدایی شده خبر داده و استدلال نمود که آمریکا به جای انجام وظیفهاش بهعنوان یک قدرت برجسته مسئول از وضعیت ابرقدرتی خود سوءاستفاده کرده و با انتقال خطرات مالی به ماوراء مرزهای خود، تحریک تنشهای منطقهای و ایجاد جنگهای نامنتظره تحت پوشش دروغهای آشکار جهان را بهسوی آشفتگی بیشتر برده است.
برای حل این مشکل این مقاله تقویت سازمان ملل متحد، جایگزینی دلار بهعنوان پول جهانی و دادن قدرت به اقتصادیهای روبه ظهور در مؤسسات مالی بینالمللی را پیشنهاد نموده است. اما چنانچه برخی مفسران آمریکایی تحلیل کردهاند چنین تحلیلهایی بازتاب عقاید دولت چین نیست.
پکن همچنان به قدرت اقتصادی و نظامی آمریکا وابسته است. برای رهبران چین ثبات داخلی، منطقهای و بینالمللی ارزشمند است بهعبارتی آنها خواهان حفظ محیطی هستند که بتوانند در آن هدف اصلی خود یعنی رشد اقتصادی داخلی را تعقیب نمایند.
ـ با اینکه بنبستهای سیاسی در آمریکا هرگز پایان نخواهد یافت. مشکلات ساختاری که در دهة گذشته نقش آمریکا را تحلیل برده است همچنان باقی است اما ایده آمریکاییزدایی در چین پس ا ز مصالحه کنگره با دولت فروکش نمود.
ـ این اولین بار نیست که مرگ امپراطوری آمریکا پیشبینی میشود کسانی که این امر را پیشبینی نمودهاند دچار همان وضعیت دمدمی مزاجی ـ توجه ناگهانی و دلسردی ناگهانی ـ چینیها در واقعه اخیر هستند. آنها کاهش قدرت آمریکا را نسبی، تدریجی و تا اندازهای در فقدان یک جایگزین مناسب اندوهناک میبینند.
ـ البته برخی از کسانی که وارد مباحث این حوزه شدهاند به هیچوجه حالت دمدمی مزاجی را نداشتهاند.مستند «جهان بدون آمریکا؛ وضعیت هرج و مرج گونهای را در صورتیکه رئیسجمهور آینده آمریکا وضعیت بودجه را تنظیم نکرده و نیروهای نظامی خود را از سراسر نقاط جهان خارج نماید ـ ترسیم نموده است.
این فیلم شدیداً به توصیفات مورخ انگلیسی نیل فرگوسن4 از هژمونی آمریکا متکی است. ازنظر فرگوسن خورج نظامی آمریکا احتمالاً جهان را به همان مسیر میبرد که یوگسلاوی در دهه 1990 تجربه نمود. اتحادیه اروپا سست و بیحال به بقاء ادامه داده و هیچ تضمین کننده صلحی قدم به جلو نخواهد گذاشت. و تنها افقها بهسوی چین باز خواهد شد. تصویر پایانی این فیلم انفجارهای هستهای در ژاپن، تایوان و کره جنوبی میباشد که احتمالاً بهدنبال خروج نظامی آمریکا از منطقه، ازسوی چینیها صورت گرفته است.
ـ باید گفت که این فیلم احمقانه است. ایالات متحده در راستای ثبات خود از بسیاری از دیکتاتورها حمایت کرده است. آمریکا باعث بیثباتی قابل توجهی ـ در افغانستان و عراق ـ در راستای منافع خود گشته است. ثبات آمریکا اغلب غیرعادلانه و بیثباتی این کشور ویرانکننده است.
آمریکا باید دخالتهای نظامی خود در آمریکای لاتین و منطقه را متوقف ساخته و به حضور نیروهایش در کره جنوبی پایان دهد. آمریکا باید بسیاری از پایگاههای بهجا مانده از دوران جنگ سرد در اروپا را تعطیل و اروپا را آرام نگه دارد.
پی نوشت:
1. John Feffer, the World without U.S, Foreign Policy, 23. Oct. 2013
2. Pax Americana
3. John Feffer
4. Niall Ferguson
منبع: موسسه ابرار معاصر تهران
