محمود افشار ، فرزند حاج محمدصادق در سال 1311 قمري ( 1269 شمسي ) در شهر يزد ديده به جهان گشود. با طي نمودن تحصيلات مقدماتي ، هندوستان رفت و مدت سه سال در آنجا تحصيل پرداخت. در سال 1274 به ايران بازگشت و در رشته ي حقوق به تحصيل اشتغال ورزيد. در سال 1290 به اروپا سفر كرد و در سال 1298 از دانشگاه لوزان سوييس با درجه ي دكتراي حقوق سياسي فارغ التحصيل گرديد. دكتر افشار در سال 1303 به عضويت شوراي عالي تجارت منصوب شد. وي در سال 1305 به دعوت علي اكبر داور به عدليه رفت و در شعبه ي استيناف عضويت پيداكرد. آنگاه در سال 1309 به هندوستان و اروپا سفر كرد و پس از بازگشت در سال 1310 ، رياست اداره ي حقوقي و اقتصادي وزارت ماليه ( دارايي ) و سپس عضويت شعبه ي تجديدنظر ديوان محاكمات به او محول شد. افشار در سال 1311 به عضويت در هيئت ممتحنه ي مسابقه ي محصلين اعزامي به اروپا و از سال 1313 به بعد ، به عضويت در هيئت قضاوت دانشكده حقوق و علوم سياسي در امتحان درس هاي ماليه و اقتصاد درآمد. مدتي بعد به وزارت دادگستري انتقال يافت و در سمت وكالت عمومي در ديوان تميز مشغول به كار شد و دو سال بعد به عنوان مستشار ديوان كشور منصوب گرديد. او در سال 1319 به عضويت شوراي عالي تبليغات درآمد و در سال 1322 به وزارت فرهنگ منتقل و در پست مشاور و بازرس به كار پرداخت. آنگاه در سال 1323 از طرف وزارت فرهنگ به معاونت آن وزارتخانه منصوب گرديد و پس از يك سلسله فعاليت هاي سياسي و انتخاباتي در سال 1325 ، خود را از مشاغل دولتي كناركشيد.
گروه : علوم انساني
رشته : حقوق
گرايش : حقوق سياسي
والدين و انساب : محمود افشار ، فرزند حاج محمدصادق مي باشد.
تحصيلات رسمي و حرفه اي : محمود افشار ، علوم مقدماتي را در مكاتب قديم و مدرسه ي مشيريه ي يزد به پايان برد. در چهارده سالگي به اتفاق عموي خود به هندوستان رفت و مدت سه سال در بمبئي در مدرسه ي سن زوير به تحصيل پرداخت. در سال 1274 به ايران بازگشت و در رشته ي حقوق به تحصيل اشتغال ورزيد. در سال 1290 به اروپا سفر كرد و در دانشگاه لوزان سوئيس به تحصيل در رشته ي علوم سياسي پرداخت و موفق به دريافت ليسانس گرديد. آنگاه در سال 1294 ، تحصيل در مدرسه ي عالي تجارت لوزان و سپس دانشكده علوم سياسي را آغاز نمود. وي در همان سال براي تحصيل زبان به آلمان سفر كرد و سپس در سال 1298 از دانشگاه لوزان با درجه ي دكتراي حقوق سياسي فارغ التحصيل گرديد و رساله ي دكتراي خود را درباره ي سياست روس و انگليس در ايران نوشت.
فعاليتهاي ضمن تحصيل : محمود افشار در سال 1294 ، ضمن تحصيل در سوئيس با هم شاگردي هاي ايراني « انجمن دانش گستر » را بنيان نهاد و مدتي رياست انجمن با او بود.
همسر و فرزندان : محمود افشار در سال 1300 با بانو نصرت برازنده در يزد ازدواج نمود كه حاصل اين ازدواج ، هشت فرزند به نام هاي قباد ، خسرو ، ساسان ، فرنگيس ، مهربانو ، مهدخت ، نادر و ايرج مي باشد.
زمان و علت فوت : محمود افشار در روز 28 آذر سال 1362 در نودسالگي پس از عمري تلاش پرثمر توأم با نيكنامي بدرود حيات گفت.
مشاغل و سمتهاي مورد تصدي : محمود افشار در سال 1303 به عضويت شوراي عالي تجارت منصوب شد. وي در سال 1305 به دعوت علي اكبر داور به عدليه رفت و در شعبه ي استيناف عضويت پيداكرد. آنگاه در سال 1309 به هندوستان و اروپا سفر كرد و پس از بازگشت در سال 1310 ، رياست اداره ي حقوقي و اقتصادي وزارت ماليه ( دارايي ) و سپس عضويت شعبه ي تجديدنظر ديوان محاكمات به او محول شد. افشار در سال 1311 به عضويت در هيئت ممتحنه ي مسابقه ي محصلين اعزامي به اروپا و از سال 1313 به بعد ، به عضويت در هيئت قضاوت دانشكده حقوق و علوم سياسي در امتحان درس هاي ماليه و اقتصاد درآمد. پس از آن در سال 1314 مجدداً رهسپار اروپا گرديد و پس از بازگشت ، به وزارت دادگستري انتقال يافت و در سمت وكالت عمومي در ديوان تميز مشغول به كار شد و دو سال بعد به عنوان مستشار ديوان كشور منصوب گرديد. او در سال 1319 به عضويت شوراي عالي تبليغات درآمد و در سال 1322 به وزارت فرهنگ منتقل و در پست مشاور و بازرس به كار پرداخت. آنگاه در سال 1323 از طرف وزارت فرهنگ به معاونت آن وزارتخانه منصوب گرديد و پس از يك سلسله فعاليت هاي سياسي و انتخاباتي در سال 1325 ، خود را از مشاغل دولتي كناركشيد.
فعاليتهاي آموزشي : محمود افشار در سال 1302 پس از بازگشت از هندوستان ، در مدرسه ي دارالفنون و مدرسه ي نظام به تدريس زبان فرانسه پرداخت. وي در سال 1304 به تدريس در مدرسه ي علوم سياسي در رشته ي اقتصاد و تاريخ ديپلماسي ايران اشتغال ورزيد.
مراکزي که فرد از بانيان آن به شمار مي آيد : محمود افشار در سال 1297 با همكاري علي اكبر داور ، ابوالحسن حكيم ، مهندس حسين امين و دكتر كتابچي خان در سوئيس « اتحاديه ايرانيان » را تشكيل داده و جلسات سخنراني برگزار مي نمود. او در سال 1301 به همراهي دكتر علي اكبر سياسي ، محسن رئيس ، اسماعيل مرآت و دكتر حسن مشرف نفيسي ، حزب « ايران جوان » را تشكيل داد. وي در سال 1304 به تأسيس مدرسه ي تجارت اقدام كرد و رياست آن را خود برعهده گرفت.
ساير فعاليتها و برنامه هاي روزمره : محمود افشار در سال 1296 در روزنامه ي حبل المتين ( كلكته ) و مجله ي كاوه ( برلين ) به زبان فارسي و در روزنامه هاي فرانسوي زبان سوئيس ، مقالات اجتماعي سياسي به چاپ رساند. وي در سال 1300 با سفر به انگليس ، مقاله ي سياسي شديداللحني عليه قرارداد 1919 در روزنامه ي نير ايست لندن چاپ كرد ، به طوري كه دولت انگليس از دادن ويزاي هندوستان به او براي مسافرت از آن راه به ايران خودداري نمود. وي با روزنامه هاي يزد و تهران ، مانند شيركوه ، ستاره ي جهان ، ايران ، شفق سرخ و تجدد ايران نيز همكاري نزديك داشت و مقالات سودمندي در اين روزنامه ها نوشت. وي در سال 1304 ، مجله ي « آينده » را منتشر نمود و پس از آن توفيق يافت دوره ي جديد آن را در سال 1322 انتشار دهد ، ولي پس از 16 شماره در محاق تعطيل افتاد. او در سال 1305 در انتخابات تهران و يزد شركت نمود. در سال 1323 در حزب ميهن پرستان سخنراني كرد و متعاقب آن از وزارت فرهنگ استعفا داد. در سال 1325 در انتخابات از حوزه ي انتخابيه ي يزد شركت نمود و سرانجام پس از يك سلسله فعاليت هاي سياسي و انتخاباتي ، خود را از مشاغل دولتي كنار كشيد و در طي مدت بيست و چندسال به سير و سفر به دور دنيا پرداخت.
دكتر افشار از سال 1337 تا 1341 به فكر ايجاد موقوفات براي كارهاي خير فرهنگي افتاد و به نگارش و ثبت 5 وقفنامه توفيق يافت. در اين زمان مجدداً مجله ي آينده را داير كرد و پس از انتشار 6 شماره ، بار ديگر تعطيل گرديد. وي در سال 1338 از خدمت دولتي بازنشسته شد و در سال 1352 قسمتي از رقبات موقوفه را به دانشگاه تهران واگذار كرد و به طور رايگان در اختيار سازمان لغتنامه ي دهخدا و مؤسسه ي باستان شناسي قرار گرفت. افشار در سال 1354 مجله ي آينده را منتشر نمود و به نشر چهار دوره ي ديگر همت گماشت.
آثار :
1 افغان نامه
ويژگي اثر : در سه مجلد.
2 سفرنامه و دفتر اشعار
3 سياست اروپا در ايران
ويژگي اثر : اين كتاب در سال 1352 به زبان فرانسه نوشته شده و در سال 1358 با الحاق مقدمه و پيوست هاي تازه از مؤلف درباره ي قرارداد 1919 و رجال سياسي ايران ، توسط ضياءالدين دهشيري به فارسي ترجمه گرديده است.
4 كتابنامه ها و مقالات
ويژگي اثر : در دو مجلد.
5 گفتار ادبي
ويژگي اثر : در دو مجلد.
منابع :
1سخنوران نامي معاصر ايران ، تأليف : سيدمحمدباقر برقعي ، ج 1 ، قم : نشر خرم ، صص 312-3132نامواره دكتر افشار ، به كوشش ايرج افشار و با همكاري كريم اصفهانيان ، ج 4 ، تهران : 1367 ، صص 15-
