تفاوت اسلام به مفهوم نخست با ایمان،
در آن است که اسلام، گرویدن به آیین حضرت محمد صلّی اللّه علیه و آله در زبان است، لیکن ایمان گرویدن به آن در زبان همراه با اعتقاد قلبی و عمل به احکام و دستورهای آن میباشد. البته برای ایمان دو معنای دیگر نیز ذکر شده است؛ یکی عام که هممعنای با اسلام است و دیگری خاص که عبارت است از اعتقاد داشتن و پذیرش ولایت و امامت دوازده امام معصوم علیهمالسّلام.
← دیدگاه اهل حدیث، شافعیان، معتزله و خوارج
ازنظر اهل حدیث،شافعیان، معتزله و خوارج ایمان واسلام مترادف هستند. ايشان میگويند:
در قرآن کریم ايمان واسلام بر يکديگراطلاق شده اند .
← دیدگاه محققان اهل سنت
اما به عقيده محققين اهل سنت بين اين دو فرق وجود دارد چرا که حقيقت ایمان تصدیق قلبی است وحقيقت اسلام تسليم وانقياد ظاهری همراه با تسليم باطنی است بنابر حکمت هايی گاه يکی بجای ديگریبه کار برده میشود.