به گزارش خبرگزاری فارس از راور، عید قربان از اعیاد مهم اسلام و مسلمانان، عید پیروزی انسان الهی بر غریزه، عید پیروزی عقل و وحی بر هوا و هوس است.
عید قربان موجب تقرب و نزدیکی هر پرهیزکار به رحمت حق تعالی، یادآور آزمون سخت الهی از ابراهیم (ع) و ذبح حضرت اسماعیل (ع) است که نزد همه مسلمانان منزلتی والا دارد.
آری، صدای پای عید میآید، عید قربان پاکترین عیدهاست، عید سرسپردگی و بندگی است، عید برآمدن انسانی نو از خاکستر خویشتن خویش است.
عید قربان، عید نزدیک شدن دلهایی است که به قرب الهی رسیدهاند، عید برآمدن روزی نو و انسانی نو است.
قربان چیست؟
قربان عبارت از کارهای نیکی است که انسان به وسیله آن بخواهد، خود را به رحمت خداوند نزدیک کند، بنابراین عمل نیکی که انسان انجام دهد تا بدان وسیله خویشتن را به رحمت حق تعالی نزدیک کند آن کار را قربان گویند، مانند فرمایش رسول اکرم (ص) که فرمود «نماز موجب تقرب و نزدیکی هر پرهیزکار به رحمت پروردگار است».
تاملی بر واژه و مفهوم عید
در روایتی از امیرالمومنین علی (ع) آمده است «هر روزی که انسان در آن به زشتی و گناه آلوده نشود آن روز عید است»، زیرا زشتی مهمترین بستر ظهور نزاع میان آدمیان در جامعه بشری است و سبب برهم خوردن آرامش درونی و بیرونی انسانها میشود و این همان چیزی است که با عید یعنی آرامش و شادمانی و فرحبخشی و بهجتخواهی و طراوتجویی منافات دارد.
فلسفه قربانی کردن
صاحبنظران معتقدند، هدف اصلی در مسئله قربانی کردن رسیدن به مقام عالی تقوا است و برای آن چند فلسفه مطرح کردهاند از جمله شکوفا شدن روح ایثار، نشان دادن مقدار و میزان عشق و قرب به خدا، فدا کردن مال و انفاق آن در راه خدا، کُشتن نفس اماره، سیر کردن گرسنهها و اطعام فقرا.
اسرار و حکمت قربانی
هدف اصلی در مسئله قربانی، رسیدن به مقام عالی تقوا است، قرآن در این زمینه میفرماید «این قربانیان که زائران خانه خدا به هنگام توقف در منا ذبح میکنند، گوشت یا خون آنها به خدا نمیرسد، بلکه هدف از قربانی شکوفا شدن روح ایثار و نشان دادن مقدار عشق و قرب به خدا و تقوا است.
میلادی دوباره
عید قربان، عید رهایی، آزادی و رستگاری است، رهایی از وابستگیها و رستگاری از نفس خویشتن.
در روز عید قربان، حجگزار از آن چه غیر خداست و از همه دلبستگیهای این جهانی در میگذرد، اسماعیل وجودش یعنی عزیزترین پاره وجودش را در راه خدا و به فرمان او قربانی میکند. از این رو عید قربان، عید مُردن و زنده شدن هم هست.
انسان در قربان عزیزترین پاره وجودش را میدهد تا چیزی برتر بگیرد و دوباره زنده شود.
بالاترین مرتبه تقوا
قربانی هم فلسفه عبادی و عرفانی دارد و هم فلسفه سیاسی و اقتصادی، نخستین حکمت روشن قربانی که در قرآن به آن اشاره شده، بالاترین مراتب تقواست.
روز پیروزی بر هوای نفس
عید قربان، یعنی پیروزی وظیفه بر غریزه، غریزه فرزند دوستی به ابراهیم (ع) میگوید «اسماعیل را ذبح نکن»، اما وظیفه میگوید «این کار را انجام بده».
حضرت ابراهیم (ع) در این دو راهی رضای خداوند و وظیفه را بر تمایلات شخصی و غریزه خود پیروز کرد، بنابراین باید آن را عید بگیرد.
اطعام
در آیههای ٢٨ و ٢٩ سوره حج آمده است «و در میان مردم ندا در ده برای حج که پیاده و سواره از هر راه دوری بیایند تا شاهد منافع بسیاری برای خود باشند و نام خدا را در روزهای معلومی یاد کنند بر آن چه خدا ایشان را از چهارپایان روزی کرده است پس از گوشت آن بخورید و سختی کشیده فقیر را از آن اطعام کنید».
اسلام مسلمانِ وارسته میخواهد نه مسلمان وارفته، اسلام مسلمان شجاع میخواهد نه ترسو، روز عید است، روزی که با سنگها دشمنِ بیرون را میکُشیم و با کارد، چاقو و ذبح گوسفند، هوای نفس را. بنابراین باید بدانیم که اعمال صوری باطن و مفهومی دارد، امید است که ما هم بتوانیم از طریق تأمل در این آیین پرشکوه از سطح آنها بگذریم و به معانی بیکران درونی آن دست یابیم.
================
گزارش از محسن سلیمانی
