علی کردی مدیر گروه تاریخ مرکز اسناد انقلاب اسلامی دارای تالیفات بسیاری همچون کتاب تحکیم وحدت،گردآوری اسناد دکتر شریعتی انتشارات مرکز اسنادانقلاب اسلامی می باشد. با وی گفتگویی ترتیب داده ایم که در ذیل می آید.
روندی که امروز به نام مذاکره با آمریکا اتفاق افتاده است چگونه ارزیابی می کنید؟
پس از تسخیر لانه جاسوسی آمریکا در 13 آبان 58 ما هیچگونه نزدیکی به آمریکا در این سطح را نداشته ایم.این اتفاق پس از 34 سال تازگی دارد که رئیس جمهور ایران و آمریکا با هم تلفنی گفتگویی هرچند کوتاه انجام دهند و یا بین وزرای خارجه دو کشور نشست صورت گیرد.در هر صورت آن چه که در صحنه بین المللی مشاهده می کنیم و به بمب خبری نیز تبدیل شده است.نزدیکی ایران و آمریکاست که کاملا جدید است.
چرا این اتفاق در سالهای گذشته نیفتاده است؟
ببینید آمریکایها یک نگاه راهبردی خاصی به ما داشته اند در طول سالیان گذشته کوشیده اند این نگاه راهبردی را حفظ کنند.ما هم منتظر بوده ایم تا این نگاه تغییر کند.همانطورکه در زمان رژیم پهلوی دوم ایران به عنوان متحد استراتژیک منطقه ای آمریکا و در واقع حافظ امنیت اسرائیل مطرح بود، آنها انتظار داشته اند که این راهبرد حفظ شود و ایران به عنوان یک کشور کاملا وابسته و مطیع آمریکا باقی بماند.
اما در ایران اتفاق بزرگی رخ داده بود.مردم ایران به رهبری امام خمینی در یک انقلاب ایدئولوژیک و فراگیر حضور یافته بودند و آن را به پیروزی رسانده بودند.انقلاب اسلامی به شدت تحت تاثیر شعار استقلال سیاسی برخاسته از مکتب سیاسی اسلام بود و در نتیجه نمی توانست در راهبرد آمریکاییها ایفای نقش نماید.بلکه درست درنقطه مقابل آن قرار داشت.ما بر راهبرد خود تاکید ورزیده ایم و آمریکاییها نیز بر استراتژی خود پا فشاری ورزیده اند و این روند در سالیان پیش از این همچنان بر مناسبات ایران و آمریکا حاکم بوده است.
منظورتا این است که هم ما و هم آمریکاییها از استراتژی خاصی تبعیت کرده ایم؟
بله کاملا درست است.آمریکاییها از دیپلماسی قدرت و ما نیز تابع دیپلماسی عزت بوده ایم که ریشه در ماهیت ایدئولوژیک هر دو کشور دارد.دیپلماسی قدرت آمریکا مبتنی بر روابط زورمدارانه و هژمونیک است و ایران اسلامی نیز سیاست خارجی خود را بر اساس آیه شریفه:لن یجعل الله للکافرین علی المونین سبیلا قرار داده است.عزت و اقتدار و نپذیرفتن سلطه اساس دیپلماسی ماست و آمریکاییها نیز مشی و سیاست قدرت در روابط بین المللی بویژه در مناسبات خود با ایران را نگه داشته اند.
خب،الان این سوال پیش می آید که چه چیزی اتفاق افتاده است که اینر روند ها تغییر کرده است؟
در سیاست و دیپلماسی ما تغییر رخ نداده است .صحبت های آقای روحانی رئیس جمهور محترم و دراجلاس 46 سازمان ملل تداوم همان سمت و سو را داشت.ما در طول همه این سالها معتقد بودیم باید آمریکاییها در یک موضوع برابر با ما سخن بگویند.
مقامات جدید جمهوری اسلامی ایران و تیم دیپلماتیک آقای روحانی به این تصور رسیده اند که در اثر تحریم های بسیار شدید آمریکاییها ما آسیب های فراوانی دیده ایم.مقام معظم رهبری نیز بر این تیم جدید اختیار کامل داده اند که راهگشای بن بست های دیپلماتیک بین ایران و آمریکاییها باشند.
آیا در حال حاضر به نظر شما آمریکاییها از مواضع برابر با ما گفتگو خواهند کرد؟
ما امیدواریم که این اتفاق بیافتد چون در غیر این صورت جمهوری اسلامی ذاتا عزتمند و عزت مدار است و بر روند گذشته پایبند خواهد بود.ما در صورتی وارد مذاکرات می شویم که بوی تسلیم و وادادگی به مشام نرسد.ایران اسلامی تحت رهبری خردمندانه ولی امر مسلمین حضرت امام خامنه ای اقتصاد مقاومتی را در مقابل تحریم ها طراحی کرد و الحمد الله نتایج خوبی داشته است.
به لحاظ موقعیت منطقه ای و بین المللی ما در اوج به سر می بریم.امروز کشورهای منطقه و فرا منطقه ما را به عنوان یک قدرت تاثیر گذار شناخته اند.نقش مثبت ایران در منطقه و نیز برگزاری کنفرانس جنبش عدم تعهد در ایران گواه صادقی بر اقتدار سیاسی نظام اسلامی است.به هر حال ما راه خودمان را ادامه می دهیم و اگر آمریکاییها می خواهند برای حل مشکلات داخلی و جهانی خود به ایران نزدیک شوند باید حسن نیت داشته باشند.و از طرح قدرت مندانه شرایط مذاکره و برقراری رابطه دست بردارند.
باتوجه سخنان جان کری وزیر امور خارجه من چیزی به نام عقب نشینی از مواضع آمریکا ندیدم.آنها به شدت تحت تاثیر لابی صهیونیزم هستند.به نفع آمریکاییهاست که از دیپلماسی قدرت در برابر ایران اسلامی دست بردارند تیم دیپلماسی ایران نیز کاملا هوشیار هستند که آمریکاییها از موضع برابر روند فعلی را مدیریت کنند در غیر این صورت آنان نیز بر حفظ منافع ملی و ایدئولوژیک ایران پای بند هستند.نباید با حاشیه سازی تمرکز تیم ایران را برهم زد و اجازه داد تا این نرمش شجاعانه پیش برود.
منبع: مرکز اسناد انقلاب اسلامی
