مسعود بن سعد بن سلمان، شاعر و قصیده سرای بزرگ ایران در قرن پنجم و ششم هجری است. هر چند خانواده او اهل همدان بودند ولی خود وی در لاهور هندوستان به دنیا آمد. پدر مسعود – سعد سلمان - از صاحب منصبان دربار غزنوی بود و زمانی که امیر مجدود بن مسعود غزنوی به امیری هندوستان برگزیده شد، سعد سلمان به همراه خانواده خود به دربار امیر مجد در لاهور پیوست و در آن جا ماندگار شد.
مسعود بن سعد در دوران جوانی به دربار راه یافت و از همان ابتدا به خدمت سلطان ابراهیم غزنوی در آمد و بعدها نیز از ملازمان سیف الدوله محمود، پسر سلطان ابراهیم شد. ولی زمانی که سیف الدوله محمود مورد سو ظن پدر قرار گرفت و به زندان افتاد، مسعود سعد هم که از ملازمان وی بود زندانی شد و این اتفاق هفت سال به طول انجامید. بالاخره با شفاعت عمیدالملک ابوالقاسم خاص از رجال دربار سلطان ابراهیم آزاد شد و مدتی از طرف سلطان ابراهیم به حکومت چالندر رسید ولی دوباره مورد خشم سلطان قرار گرفت و باز به مدت هشت سال حبس شد. این بار نیز با وساطت ثقه الملک طاهر بن علی بن مشکان، از بزرگان دربار مسعود آزاد و تا آخر عمر به شغل کتابداری کتابخانه های سلطنتی مشغول شد.
مسعود سعد از بزرگترین قصیده سرایان ایران است که بیشتر اشعارش به سبک خراسانی بوده و هنر خاص او در قصاید شکواییه و حبسیه می باشد. در واقع می توان گفت وی نخستین شاعر پارسی گوی در سرزمین هندوستان است.
آثار برجای مانده :
دیوان اشعار: اشعار این دیوان بیشتر حبسیه و به صورت شکوه و گلایه از درد و رنج حبس و زندان بیان شده است. از خصوصیات قصاید این دیوان باید گفت؛ مسعود سعد در ابتدای آن به ستایش و مدح سلطان پرداخته و سپس شکوه و گلایه پرداخته شده است. علاوه بر قصاید در دیوانش؛ غزل، رباعی، مثنوی، قطعه و چیستان نیز وجود دارد.
