0

«زندگی» به سبک «شهر خدا»

 
samsam
samsam
کاربر طلایی1
تاریخ عضویت : بهمن 1387 
تعداد پست ها : 50672
محل سکونت : یزد

«زندگی» به سبک «شهر خدا»

جمهوری اسلامی برای شکل‌گیری «جامعه‌ی دینی» در شکل تمام و کمال خود، چاره‌ای ندارد جز آنکه با اتخاذ شیوه‌های درست فرهنگی و تربیتی،«تقوا»ی فردی و جمعی جامعه را افزایش دهد؛ وگرنه به همان دردی مبتلا خواهد شد که جوامع غربی بدان دچار شده‌اند.

خبرگزاری فارس: «زندگی» به سبک «شهر خدا»
 

 

اهمیت ماه رمضان در چیست؟ چرا ماه رمضان را «ماه خدا» می‌نامند؟(1) آیا ارزش ماه رمضان صرفاً به «روزه»ی آن است؟ آیا «روزه»ی ماه مبارک، «هدف» است یا «وسیله»؟ اگر روزه هدف است، پس چرا در آیه‌ی 183 سوره‌ی بقره(2) هدف از روزه را رسیدن به «تقوا» بیان کرده است؟ و اگر روزه صرفاً وسیله است، چگونه می‌توان از این وسیله برای رسیدن به هدف آن (یعنی تقوا) استفاده کرد؟ آیا صرفاً با نخوردن و نیاشامیدن می‌توان به «تقوا» دست یافت؟

سؤالات بالا و سؤالاتی نظیر آن، موضوعاتی هستند که می‌بایست برای هر کدام از آن‌ها پژوهش‌های جداگانه‌ای انجام داد، اما به نظر می‌رسد اگر «روزه» را به مثابه «وسیله»ای برای دستیابی به هدف متعالی‌تری به نام «تقوا» تعریف کنیم، آن گاه می‌بایست تأثیرات روزه و ماه رمضان را در ساحت زندگی فردی و اجتماعی انسان مورد بررسی قرار دهیم. اینکه «روزه» و «شهر خدا» چه تأثیرات و پیامدهای فردی و اجتماعی دارد و چگونه حکومت و مردم می‌توانند از این فرصت برای ساخت «جامعه‌ی دینی» بهره برند، سؤالات مهمی هستند که باید مورد بررسی قرار گیرند.

به طور کلی، می‌توان تأثیرات ماه رمضان را در سه سطح مورد مداقه قرار داد:

1. سطح خُرد: در سطح خُرد، این «فرد» است که باید مورد دقت قرار بگیرد. باید بپرسیم که روزه و شهر خدا چه تأثیری بر فرد فرد مردمان جامعه دارد؟ به نظر می‌رسد ماه رمضان نه تنها موجب تغییر در شیوه‌ی خوردن و آشامیدن فرد می‌شود، بلکه تغییر در شیوه‌ی رفتاری و اخلاقی فرد را نیز ممکن می‌سازد. به عبارت بهتر، روزه باید باعث تغییر در رفتار و گفتار فرد نیز بشود. چنان که امام صادق (علیه السلام) فرموده‌اند:

«روزه نه همین ترک از خوردن و آشامیدن است؛ بلکه باید در روز روزه نگاه دارید زبان خود را از دروغ و بپوشانید دیده‌هاى خود را از حرام و با یکدیگر نزاع مکنید و حَسَد مبرید و غیبت مکنید و مجادله مکنید و سوگند دروغ مخورید بلکه سوگند راست نیز و دشنام مدهید و فحش مگویید و ستم مکنید و بى‌خردى مکنید و دلتنگ مشوید و غافل مشوید از یاد خدا و از نماز و خاموش باشید از آنچه نباید گفت و صبر کنید و راست‌گو باشید و دورى کنید از اهل شرّ و اجتناب کنید از گفتار بد و دروغ و افتراء و خصومت کردن با مردم و گمان بد بردن و غیبت کردن و سخن‌چینى کردن و خود را مُشْرِف به آخرت دانید و منتظر فَرَج و ظُهور قائم آل محمّد (عجل الله تعالی فرجه الشریف) باشید و آرزومند ثواب‌هاى آخرت باشید و توشه‌ی اعمال صالحه براى سفر آخرت بردارید.»(3)

حدیث فوق نشان می‌دهد که ماه رمضان فقط بهانه‌ای است برای آنکه فرد بتواند از «سبک زندگی» مرسوم خود مقداری دور شود و خود را هر چه بیشتر به سبک زندگی خدایی نزدیک سازد؛ سبک زندگی‌ای که در آن قرار است از «دلبستگی»ها و «وابستگی»های متداولِ دنیاییِ خود، دل بکند. همین موضوع نیز موجب خواهد شود که تأثیرات شهر خدا در «درون فرد» نمایان شود. کمااینکه امام خمینی (رحمت الله علیه) نیز می‌فرمایند اگر با تمام شدن ماه رمضان، تغییری در فرد به وجود نیامد، بداند آن گونه که باید، روزه نگرفته است:

«شما اقلاً به آداب اولیه‌ی روزه عمل نمایید و همان طوری که شکم خود را از خوردن و آشامیدن نگه می‌دارید، چشم و گوش و زبان را هم از معاصی باز دارید! از هم‌اکنون بنا بگذارید که زبان را از غیبت، تهمت، بدگویی و دروغ نگه داشته، کینه، حسد و دیگر صفات زشت شیطانی را از دل بیرون کنید! اگر با پایان یافتن ماه مبارک رمضان، در اعمال و کردار شما هیچ گونه تغییری پدید نیامد و راه و روش شما با قبل از ماه صیام فرقی نکرد، معلوم می‌شود روزه‌ای که از شما خواسته‌اند، محقق نشده است.»(4)

2. سطح میانی: در سطح میانی، واحد «خانواده» باید مورد توجه قرار بگیرد. بر این اساس، ماه رمضان نه تنها موجب تغییر در «سبک زندگی فرد» می‌شود، بلکه تا اندازه‌ای روابط بین افراد خانواده و بستگان آن‌ها را نیز مورد تأثیر قرار می‌دهد. چنان که می‌دانیم، یکی از مشکلات زندگی در جوامع مدرن امروزین آن است که افراد یک خانواده، فرصت کمی برای «با هم بودن» پیدا می‌کنند.پدر خانواده مجبور است برای کسب درآمد، بیشتر ساعات خود را در بیرون از خانه صرف کند.

فرزندان خانواده بیش از آنکه در محیط خانه باشند، یا در کلاس‌های درسی مدارس هستند یا در کلاس‌های آموزشی فوق‌العاده یا در جمع دوستان. آن زمانی هم که در خانه حضور دارند، بیش از آنکه ارتباط با سایر اعضای خانواده داشته باشند، مشغول گذران عمر خود در فضای مجازی یا بازی‌های کامپیوتری یا تماشای فیلم و انیمیشن هستند.

آیا سیاست‌گذاران فرهنگی و اجتماعی کشور به جای آنکه میلیاردها تومان صرف هزینه‌های مختلفی چون برگزاری همایش‌ها و سمینارهای مبارزه با آسیب‌های اجتماعی یا گسترش و تقویت بازداشتگاه‌ها، ندامتگاه‌ها، زندان‌ها و غیره یا آموزش قانون‌پذیری و جامعه‌پذیری به افراد جامعه کنند، بهتر نیست تصمیمات و سیاست‌های خود را در جهت تقویت ایمان و تقوای افراد سوق دهند؟ در این صورت، آیا با نتایج بهتری روبه‌رو نخواهند بود؟ وقتی می‌توان با تقویت تقوای فردی و جمعی، از حجم قابل ملاحظه‌ای از آسیب‌های اجتماعی کاست، چرا چنین نکنیم؟

چنین وضعیتی موجب شده تا اعضای خانواده بیش از گذشته از یکدیگر دور شوند. این را بگذارید کنار روابط سرد بستگان و آشنایان که معمولاً در طول سال، خبر چندانی از همدیگر ندارند. اما ماه رمضان موجب می‌شود تا اعضای یک خانواده، حداقل برای صرف افطاری و سحر هم که شده، دور هم جمع شوند. دور یک سفره جمع شدن، اگرچه در ظاهر عملی است غریزی برای پاسخ به رفع نیاز گرسنگی و تشنگی، اما تأثیر فرهنگی‌اجتماعی آن همان «با هم بودن» است.

بسیاری از آسیب‌ها و مشکلاتی که برای جوامع مدرن تعریف می‌کنند ناشی از همین نبودن اعضای خانواده با هم است و حال ماهی فرارسیده که می‌تواند تا اندازه‌ای جبران مافات کند. از سویی دیگر، تأکید و سفارشی که در احادیث ائمه (علیه السلام) بر افطاری دادن شده است، خود عاملی است که خانواده‌ها به بهانه‌ی افطاری، به دیدار یکدیگر بروند و در کنار هم، بر سر یک سفره بنشینند.

3. سطح کلان: اگر منظور از سطح کلان را «جامعه» معنا کنیم، واضح است که تغییر رفتار در افراد جامعه و تغییر در سبک زندگی شخصی آنان، بازتاب و نمود عینی در جامعه خواهد داشت و حال که سبک زندگی شخصی افراد در ماه رمضان تغییر پیدا کرده، در جامعه نیز شاهد تغییراتی خواهیم بود. به همین علت است که بنا بر آمار و پژوهش‌های انجام‌شده توسط آسیب‌شناسان اجتماعی، می‌توان گفت که آمار جرم و جنایت در جامعه، به میزان قابل توجهی در ماه رمضان کاهش می‌یابد.(5) از همین جا می‌توان فهمید که «ایمان» و «تقوا» دو عامل مهم در کاهش آسیب‌های اجتماعی است.

حال که به اجمال متوجه تأثیرات متعالی ماه رمضان در سه سطح خُرد، میانی و کلان شدیم، سؤال آن است که چرا کاری نکنیم که این تأثیرات برای کل ماه‌های سال باشد؟ آیا معلمان، اساتید، روحانیون و همه‌ی آن‌هایی که دستی در تعلیم و تربیت افراد جامعه دارند، نمی‌توانند فرآیند تربیتی خاصی را بر مبنای سبک زندگی «شهر خدا» پی‌ریزی کنند؟

آیا سیاست‌گذاران فرهنگی و اجتماعی کشور به جای آنکه میلیاردها تومان صرف هزینه‌های مختلفی چون برگزاری همایش‌ها و سمینارهای مبارزه با آسیب‌های اجتماعی یا گسترش و تقویت بازداشتگاه‌ها، ندامتگاه‌ها، زندان‌ها و غیره یا آموزش قانون‌پذیری و جامعه‌پذیری به افراد جامعه کنند، بهتر نیست تصمیمات و سیاست‌های خود را در جهت تقویت ایمان و تقوای افراد سوق دهند؟ در این صورت، آیا با نتایج بهتری روبه‌رو نخواهند بود؟ وقتی می‌توان با تقویت تقوای فردی و جمعی، از حجم قابل ملاحظه‌ای از آسیب‌های اجتماعی کاست، چرا چنین نکنیم؟

به نظر می‌رسد مشکل سیاست‌گذاران فرهنگی و مسئولین تربیتی کشور در آن است که می‌خواهند بر مبنای الگوهای تربیتی غربی، جامعه را طراحی کنند. الگوی تربیتی در جوامع غربی بر مبنای «مهار بیرونی» است. این عقیده‌ی مرسوم در دستگاه فلسفی غرب که انسان ذاتاً شرور به دنیا آمده است، موجب شده تا برای کنترل انسان، هر روزه بر حجم مهارهای بیرونی و کنترل‌های اجتماعی بیفزایند.

آموزش مسائلی چون قانون‌پذیری و جامعه‌پذیری نیز بر همین مبنا شکل گرفته است تا رفتار انسان در حوزه‌ی اجتماعی هر چه بیشتر مورد کنترل قرار گیرد. در حالی که در الگوی تربیت دینی، بیش از مهار بیرونی، این «مهار درونی» است که مورد اهمیت قرار دارد. مهار درونی یا همان چیزی که در ادبیات دینی از آن تحت عنوان «تقوا» یاد می‌شود، یعنی وضعیتی که در آن، افراد جامعه، به دلیل تقرّب به خدا، از بسیاری از مخاطرات و آسیب‌های اجتماعی چشم‌پوشی کنند.

در تلقی دینی از انسان، بر خلاف نگاه فلسفی غرب، انسان دارای فطرتی پاک و خدایی است. به همین دلیل هم هست که انبیاء (علیهم السلام) دعوت خود را از همین نقطه، یعنی زنده کردن فطرت خدایی انسان‌ها، شروع می‌کردند. بدون شک هنگامی که فطرت انسان، خدایی شد و جهت حرکتش نیز به سمت خدا شد، بسیاری از آسیب‌ها و بزه‌های اجتماعی از جامعه رخت برخواهد بست.

حال، با توجه به مباحث گفته‌شده، جمهوری اسلامی برای شکل‌گیری «جامعه‌ی دینی» در شکل تمام و کمال خود، چاره‌ای ندارد جز آنکه با اتخاذ شیوه‌های درست فرهنگی و تربیتی، «تقوا»ی فردی و جمعی جامعه را افزایش دهد؛ وگرنه به همان دردی مبتلا خواهد شد که جوامع غربی بدان دچار شده‌اند. بی‌شک یکی از مهم‌ترین فرصت‌ها برای دستیابی به این هدف، ماه رمضان و «زندگی به سبک شهر خدا» است.

پی‌نوشت‌:

1. قال رسول الله (صلی الله علیه و آله): شَهرُ رَمَضانَ شَهرُ اللّه عَزَّوَجَلَّ وَ هُوَ شَهرٌ یُضاعِفُ الله‏ُ فیهِ الحَسَناتِ وَ یَمحو فیهِ السَّیِّئاتِ وَ هُوَ شَهرُ البَرَکَهِ: ماه رمضان، ماه خداست و آن ماهى است که خداوند در آن حسنات را مى‏افزاید و گناهان را پاک مى‏کند و آن ماه برکت است (بحار الانوار، ط ـ بیروت، ج 93، ص340، فضایل الاشهر الثلاثه، ص 95).

2. «یَا أَیُّهَا الَّذِینَ آمَنُواْ کُتِبَ عَلَیْکُمُ الصِّیَامُ کَمَا کُتِبَ عَلَى الَّذِینَ مِن قَبْلِکُمْ لَعَلَّکُمْ تَتَّقُونَ»

3. مفاتیح الجنان.

4. سیمای فرزانگان، ص 159 و 161؛ برداشت‌هایی از سیره‌‌ی امام خمینی (رحمت الله علیه)، ج 3، ص 8.

5. http://24onlinenews.ir/news-24671.aspx

محمد پورغلامی؛ کارشناس فرهنگی

 

منبع: برهان

 

دوشنبه 7 مرداد 1392  9:34 PM
تشکرات از این پست
shhossein
shhossein
کاربر برنزی
تاریخ عضویت : تیر 1392 
تعداد پست ها : 440

ماه خدا و شهادت مولا (ع)

 بسم الله الرحمن الرحيم

   فزت ورب الكعبه

شهادت اميرالمومنين حضرت علي (ع) را به ساحت مقدس حضرت ولي عصر عجل الله تعالي فرجه الشريف و نايب برحقش حضرت امام خامنه اي

 مد ضله العالي و شهداي هشت سال دفاع مقدس و جانبازان دلاور و آزادگان سرافراز تسليت و تهنيت عرض مي نماييم.

برو اي گداي مسكين در خانه علي زن ...

علي جان  اي آشناي سرو هاي سربدار ، ياد تو آرامش عميقي است ، براي التيام زخم هايمان  با تو سخن مي گوييم ، تنهايي را فراموش مي كنيم .

به قول يوسف  غريب و عزيزم ، اكبر خراسانيم  جان و جانانم سيدنا علي الخامنه اي روحي له الفدا مي فرمايند: بسيجي يعني علي (ع)

ما بسيجيان زمزمه يا زهرا را در نگاه تو مي خوانيم يا علي اي صبورغريب ، اي عطر بسيجيان. در آن روز گار تو با چاه درد دل مي كردي اينك در اين روزگار ما با تو بازگويي مي كنيم دل تنگي هايمان را ، ما را درياب .

علي (ع) اقيانوس بيكران معرفت و علمي است كه هرچه از شراب معرفتش بنوشيم در اين بحر عميق بيشتر فرو رفته و اين غرق شدن را به پا نهادن بر ساحل هاي دنيوي نخواهيم فروخت .

خدايا الگوي مان در همه حال و در همه كار، اين نمونه كامل انسانيت و آزادگي و بندگي خواهد بود. شهادتش   تسليت باد.

الهم اجعل محياي محيا محمد و آل محمد  و مماتي ممات محمد و آل محمد (آمين)

 

سلام بر رمضان

بازهم نسيم روح افزاي رمضان جان و تن مومنان را نوازش مي دهد.

رمضان موسم عبادت و فصل بندگي كردگار است . رمضان فصل مناجات و دعاست و دعا نردبان تعالي جان است ، رمضان دوره تزكيه و تهذيب و تربيت و ساختن و مقاومت كردن و تحمل نمودن و چشيدن است .

ايام عفاف و كنترل و امساك و توجه به خدا و تقرب به پروردگار است .

خداوند اين ماه را به نزول قرآن مجيد احترام و اعتبار داد، و قرآني را كه مشعل هدايت و راهنماي راستگوي بشريت است، با آيات بينات در اين ماه به قلب نازنين پيامبر خويش فرو فرستاد و فضيلت ماه رمضان را بر ماههاي ديگر روشن و آشكار ساخت .

الذي انزل فيه القرآن ، هدي للناس و بينات من الهدي والفرقان .

پروردگارا بر روح مقدس محمد و آل محمد رحمت فرست و معرفت فضيلت و جلال حرمت و شرايط عظام و احترام اين ماه را به قلب ما الهام فرماي و از آنچه در اين ماه نهي فرموده اي ما را باز دار و بر روزه اي كه پسنديده ي ذات اقدس تو باشد توفيقمان بخش و چنان كن كه در اين ماه چشم ، گوش ، دست و پاي ما دور از مناهي و منكرات در راه اطاعت و عبادت تو بكار افتد و همواره رضاي تو جويند .

چشمان شهدا به اعمال ما دوخته شده است .

در اين زندگي اگر كسي به راستي بخواهد مفهوم حيات را بفهمد ، اين خوردن و خوابيدن و زندگي كردن هدف حيات نيست اينها تحملي براي حيات است .

رزمندگان ديروز ، فراموش شدگان امروز ...

پيشكسوتان جهاد و شهادت را فراموش نكنيم .

به خدا سخت است از شهدا نوشتن اما شهيد بزرگوار آويني مي فرمايد:

اي كاش مي شد تا تو را در مامن گم ناميت رها كنيم و بگذاريم كه تو اين چنين مي خواستي ، اما اي عزيز اجر تو در كتمان كردن است و اجرما در افشا كردن ، تا تاريخ در افق وجود تو قله هاي بلند تكامل انسان را ببيند.

يادي از شهيدان . جنگ امتحان بزرگي بود. ولي شنيدن و خواندن حقايق دفاع مقدس شرح  صدرمي خواهد و درك ماجراهاي آن روز سينه فراخ و قلبي سليم مي خواهد، ولي نمي توان آنها را نگفت، نمي توان آنها را فراموش كرد، بايد بگوييم، بايد بنويسيم ، بايد بدانيم كه آن روزها چه گذشت بايد بفهميم كه كجا بوديم و چه كرديم .            

جانبازان از قافله شهدا جامانده اند ولي از همه تشنگان جلوتر هستند ، آنها گمنامند ولي در آسمانها معروفند، بايد از اين ايثارگران استفاده كرد.

البته وظيفه اش خيلي سخت است ، هم بايد ادامه دهنده راه شهيدان باشي ، هم مطيع رهبر و هم يك رزمنده پايدار. خود را به خدا بسپار ، دچار تشويش هاي جامعه مشو ، راه را انتخاب كرده اي ، پس تا پايان راه ادامه بده .

بر اين باور راهگشاي فرداي سرشار از بلندي و پيروزي نهايي بر كفر جهاني است. اين اميد مرهمي است براي ايلتيام زخمهاي بي شمار مان هرگز داغهايمان پريشان نمي گردد باتمام اندوه هوشيار تر از ديروز ، حنجره سرخ شهيدانمان را آواز لبهايمان مي كنيم و هر روز اين ترانه سرخ و پرشكوه هستي، يعني شهيدان را زمزمه مي كنيم تا يادشان زنده و راهشان مستدام ماند.

                                                      والسلام عليكم و رحمه الله و بركاته

                                                     ناصر ملكي  21رمضان المبارك  92  

reza-shojai[1].gif

چهارشنبه 9 مرداد 1392  12:43 AM
تشکرات از این پست
دسترسی سریع به انجمن ها