المپیک

یک آئین سه هزار ساله

   نام « المپیک» چنانکه غالبا ًمیدانند از زبانهای معروف «اولمپیاد » یونان مشتق میشود این مسابقه های بزرگ ورزشی معروف ترین مسابقه های نوع خود دردنیای قدیم ود و هر چهار سال یکبار ، در میدان ورزشی « اولمپی » در نزدیک اسپارت در مغرب شبه جزیرۀ پلوپرنر یونان صورت می گرفت . و در هر کدام از این مسابقه ها تمام شهرها و نواحی مختلف یونان بهترین ورزشکاران خود را برای شرکت در مسابقه اعزام میداشتند . رویهم رفته این مسابقه های بزرگ ورزشی ، مهمترین واقعه زندگانی اجتماعی یونانیان بود . و این مردم ورزش را دوست وهنرمند و با ذوق ، بقدری ورزش های « اولمپیک » خود اهمیت می دادند که تاریخ یونان را بر حسب دوره های این مسابقه ها  تعیین کرده بودند . مثلا ً مینوشتند : فلان واقعه دو سال بعد از المپیک پنجم صورت گرفت . فلان جنگ یکسال پیش از اولمپیک نهم وقوع یافت ... وغیره .

   از تحول و جریانی که منجر به به پیدایش بازی های ورزشی اولمپیک شد اطلاع کامل در دست نیست ، ولی تاریخ نخستین اولمپیاد کاملا ًمعلوم است ، این دوره المپیک ، درسال 776 پیش از میلاد مسیح ، یعنی 2740 سال پیش از این صورت گرفت و یونانیها معتقد بودند که ایجاد آن شاهکارهرکول پهلوان نامداراساطیری یونان بوده است .

   برای مسابقه مردم همه ایالات خود را آماده میکردند و هنگام مسابقه از تمام شهر و دهات یونان ، با کشتی وارابۀ و یا پیاده بسوی « المپی » روی میاوردند ، هنگام هر المپیک که بفاصلۀ چهار سال بعد از اولمپیاد پیشین صورت میگرفت ، بقدری جمعیت از اطراف و اکناف یونان جمع میشد که هرگز نظیر آن در هیچ نقطه دیگر یونان دیده نمیشد.

   این مسابقه ها هربار پنج روز طول میکشید و در آن انواع و اقسام ورزشها از قبیل دو ، کشتی ، وزنه پرانی ، شنا ، پرش و بازیهای مختلف صورت میگرفت .

   جایزه برندگان صرفا ًجنبۀ معنوی داشت یعنی پولی بآنها داده نمیشد . ولی درجه حرارت شهرت و احترام و محبوبیت برندگان اولمپیک بقدری در نزد مردم ورزش دوست یونان زیاد بود که هر ورزشکاری که برندۀ المپیک شناخته میشد با شکوه و جلال و تشریفات رسمی در حالی که جامه ای ارغوانی بر تن کرده و بر سر تاج معروف اولمپیک را نهاده ود  سوار بر ارابه ای که با چندین اسب سفید کشیده میشد ، در میان هلهله هزران نفر که سر راه اوصف کشیده بودند ، وارد شهر میشد و برای ورود او قسمتی از حصار شهر را می شکافتند تا وی از داخل شهر شود . و بدین ترتیب نشان میدادند  که درنظر آن ها حصار واقعی شهر سینه آن قهرمانی است برندۀ اولمپیک شده است .

   در شهر تا چند روز بافتخار وی جشنهای متعدد برقرار میشد . شعرا در مدحش شعر می خواندند و زیبایان شهر برایش دست گل میآوردند ، ودولت برای همیشه مسکن مجلسی دراختیارش می گذاشت و او را از پرداخت مالیات معاف می کرد ، چنانکه اگر غروری را از راه بدر نمیبرد ، مسلما ً تا آخر عمر خود را راحت بود و دیگر غم معاش نداشت زیرا جیره ای برای اومعین میشد که همیشه دریافت کند .

   دورۀ این مسابقه تا سال 393  میلادی یعنی بیش از هزار سال بطول انجامید .

   درین تاریخ تئودوراول امپراطورروم شرقی که مسیحی شده بودالمپیاد را بقایای رسوم بت پرستی نامید و آنرا قدغن کرد ، دو سال بعد نیز در سال 395 گتها در حملۀ وحشیانه خود بیونان معبد بزرگ اولمپی و مؤسسات و ساختمان های ورزشی را آتش زدند و غارت کردند ، بدین ترتیب دورۀ بازیهای اولمپیک معروف یونان بپایان رسید .

پس از پانزده قرن

   درست 1500 سال بعد ، بازیهای اولمپیک بصورت بین المللی احیا شد وبسرعت اهمیتی روز افزون کسب کرد ، تاجائی که امروز مسابقه های المپیک بزرگترین مسابقه های ورزشی جهانی است و اهمیت آن در سراسر جهان اهمیت این مسابقه را در دوران جلال یونان قدیم بخاطر میآورد .  

   کسی که به فکر تجدید این رسم پر افتخار باستانی و برقراری ورزشهای اولمپیک در دنیای امروز افتاد ، « بارون دو کورتن» فرانسوی بود ، وی جزو کسانی بود که درنیمه دوم قرن نوزدهم ، برای تقویت نیروی ملی فرانسویها به تبلیغات شدید در راه توسعۀ ورزش و تقویت جسمانی جوانان پرداخته بودند.

   در سال 1888 ، این شخص که بیست وشش سال بیش نداشت در انگلستان کتابی دربارۀ ورزش نوشت و در سی سالگی طی کنفرانسی در تالار بزرگ دانشگاه «سوربن» در پاریس دربارۀ بازیهای ورزشی معروف اولمپیک و فکر تجدید آنها در دنیای نو بتفصیل سخن راند .

   در سال 1894 کمیته ای بنام اتحادیه مرکزی ورزش فرانسه تحت نظر بارن دوکوبرتن تشکیل شد و دربارۀ برقراری عملی مسابقه های اولمپیک بکار پرداخت ، وبدین ترتیب نخستین مسابقۀ اولمپیک عصر جدید در سال 1896 صورت پذیرفت و افتخار بر پا کردن اولمپیک اول، بیاد گذشته به آتن پایتخت یونان تعلق گرفت .

   از آن سال تاکنون ، جز دردورۀ جنگهای جهانی ، هر چهار سال یکبار مسابقه های بزرگ اولمپیک دریکی از کشورهای اروپائی،آمریکائی آسیائی واسترالیا صورت گرفته است .

   مرکز دائمی کمیته بین المللی اولمپیک در شهر لوزان در سویس است .

   شعار المپیک از روز اول این سه کلمه تعیین شد :

                             Citius       Altius      Fortius

    قویتر                بالاتر         تندتر

   و پرچم اولمپیک نیز، پرچم سفید بی حاشیه ای معین شد که در روی آن پنج حلقه به پنج رنگ مختلف بعلامت همکاری و اتحاد ورزشکاران پنج قارۀ جهان در داخل هم رفته اند . از این حلقه ها سرخ نشان آمریکا ، سیاه افریقا ، سبز استرالیا ، زرد آسیا و آبی اروپا است ،  در سال 1920 دولت بلژیک پرچم رسمی المپیک را بکمیتۀ بین المللی المپیک هدیه کرد  ومقرر شد که این پرچم پس از پایان هر دوره اولمپیاد ،   بامانت نزد شهری  که آخرین مسابقه در آن صورت گرفته است باقی بماند تا در دورۀ بعد بشهر آینده واگذارشود . در سال 1936 در برلن ، یک شعار تازه بشعارهای معروف آتش اولمپیک و پرچم پنج حلقه ای فزوده شد و آن شیپور اولمپیک بود و شعار آن چنین بود .

   « من تمام جوانان جهان را به خودم می خوانم »

   آتش اولمپیک بزرگترین مظهر بازی های اولمپیک است ، این مشعل باید در آغاز هر دوره مسابقه های المپیک در محل اصلی این بازیها ، یعنی در اولمپی (یونان) افروخته شود از آنجا دست بدست توسط ورزشکاران یونان قدیم و کلیه کشورهای عرض را به محل بازیهای اولمپیک برسد . ورزشکاران معمولا ً در فواصل معین مشعل را از ورزشکار دیگر تحویل میگیرند و با دو آن را به جائیکه ورزشکار بعدی منتظر است میبرند و بدست او میسپارند ، و اینکار درتمام طول خشکی ادامه می یابد .

   مسابقه های اولمپیک

  شعب مختلف ورزشی که درهر رشته آن مسابقه های بزرگ جهانی صورت میگیرد و تعداد قهرمانان در اولمپیک (برلن 1936 ) چنین بود .

   19 نوع رشتۀ ورزش مختلف هرورزش) ،114 برندۀ مرد، 15برندۀ زن

   این شعبه های مختلف که در اولمپیک لندن نیز مورد مسابقه قار گرف بدین قرار میباشد : متر ، دومارتن ، دوبامانع وغیره ) دوچرخه سواری ( 2000،1،2،4 کیلومتر)

   ژیمناستیک (بارفیکس ، پارالل و غیره)

   وزنه و هالتر (خروس وزن ، سبک ، متوسط ، نیمه سنگین )

   شمشیر بازی

   کشتی گیری یونانی و رومی

   کشتی آزاد

   بوکس (سبک ـ متوسط ـ سنگین )

   تیراندازی

   شنا(100متر ، 200 متر، 1500 متر،آزاد وکرال و غیره)

   قایق رانی

   سواری

   بازیهای ورزشی ( فوتبال ، هند بال ، هوکی ، باسکتبال )

   ورزشهای مختلط

   مسابقه های هنری ( معماری ، نقاشی ، مجسمه سازی ، شعر ، موسیقی ).

   از سال 1944 بازیهای المپیک زمستانی نیز جزو برنامه قرار گرفت ودرین سال در « شامونی (فرانسه) قهرمانان اسکاندیناوی (سوئد ، نروژ، دانمارک) موقعیت عجیب و بیسابقه ای بدست آوردند و ازآن ببعد همواره موفقیت قطعی در ورزشهای زمستانی المپیک با ورزشکارن اسکاندینا بود یکی از قهرمانان « سونیا هنی » ستارۀ مشهور سینما بود که در مسابقۀ پاتیناژ( بازی روی یخ ) سه پیروزی پیاپی بدست بدست آورد .

   تاریخچۀ مختصر المپیک های جدید  

   آتن 1894 ـ کنگرۀ المپیک پاریس نخستین مرکز بازیهای المپیک جدید را بپاس تقدم کشور یونان شهر آتن تعیین کرد . درین مسایقه484 ورزشکار از مللمختلف شرکت جستند و با اینکه بدین ترتیب مسابقه و سعت زیادی نیافت، شهرت و موفقیت بسیار بدست آورد .

   پاریس 1900 ـ  پاریس مرکز دومین دوره مسابقه های بزرگ بین المللی اولمپیک بود ، ولی درین سال اولمپیک تحت الشعاع نمایشگاه معروف 1900 پاریس قرار گرفت و بیش از 427 ورزشکار درآن شرکت نکردند . درین مسابقه ها آمریکائی های پیروزی فوق العاده بدست آوردند . یعنی از 17 نوع مسابقه ورزشی مختلف ، در 12 نوع برنده شدند .  

    سن لوئی 1904

    دورۀ سوم اولمپیک در شهر سن لوئی در امریکا صورت گرفت . این مسابقه بیشتر جنبۀ آمریکائی داشت زیرا از کشورهای دیگر خیلی کم در آن شرکت جسته بودند . رویهم 595 ورزشکار در 16 رشتۀ مختلف مسابقه داد و در سه رشته دیگران و در بقیۀ آمریکائیها پیروز شدند .

   لندن 1908

    دورۀ شکوه واقعی بازیهای المپیک از لندن شروع شد .

   قبلا ً مقرر چهارمین المپیک روم معین شده بود ، ولی ایتالیائیها در سال 1906 معذرت خواشتند و لندن بجای روم تعیین شد .

   درین مسابقه  ها 23 کشور شرکت کردند وبیش از 2000 ورزشکار بهلندن فرستادند ؛ 110 مسابقه در 23 نوع ورزش مختلف صورت گرفت ودورۀ اینمسابقه ها نزدیک  سه ماه طول کشید . این دوره را پادشاه انگلستان با تشریفات خاصی افتتاح کرد .

استکهلم  (1912)

   پنجمین دورۀ بازیهای المپیک در استکهلم صورت گرفت . از 27 ملت ، 4300 ورزشکار شرکت جستند . درین مسابقه ها نیز امریکائیها موفقیت های بسیاری بدست آوردند .

   برلن 1916

   دورۀ ششم المپیک میبایست در شهر برلن صورت گیرد ، ولی این دوره مصادف با جنگ جهانگیر اول شد و مسابقه صورت نگرفت .

   آرنوس 1920

   در سال 1920، دورۀ هفتم المپیک در شهر آنورس بندر بزرگ بلژیک تشکیل گردید. 29 ملت در آن شرکت جسته بودند و بیش از 2700 ورزشکار برای مسابقه آمده بودند . درین جا بود که برای نخستین مرتبۀ تصمیم گرفته شد که در هرمسابقه از هر ملت فقط چهار نفر حق شرکت داشته باشند . بعدها در لوس آنجلس این رقم به 3 نفر تنزل یافت .

   پاریس 1924

   دورۀ هشتم اولمپیک دوباره در پاریس برقرار شد .

   این مسابقه که شکوه بسیار داشت 45 ملت و 3375 ورزشکار شرکت کرده بودند ، فقط آلمان به علت اعتراض بر علیه اشغال روهر از طرف فرانسویها خود داری کرده بود . درین دوره فنلاندیها موفقیت های فراوان بدست آوردند وازین دوره بعد بازیهای المپیک اهمیت و شهرتی روز افزون احراز کرد .

   آمستردام 1928 

   درین دوره آلمان ها نیز شرکت جستند و بطور کلی 48 ملت و 3905 ورزشکار درآن نام نویسی کردند .

   آمریکائیها برای نخستین دفعه شکست خوردند و فقز یک پیروزی بدیت آوردند . فلاندی ها و سوئدی ها موقعیتهای تازه احراز کردند و برای اولین  بار یک ورزشکار ژاپنی« نودا » نیز یک پیروزی درخشان بدست آورد .

   لوس آنجلس 1932

   دهمین دورۀ مسابقه های اولمپیک دوباره در خاک امریکا تشکیل شد ولی مثل نخستین بار شرکت بین المللی در آن زیاد نبود 37 ملت در اولمپیک لوس آنجلس شرکت کردند و رویهم 1700 ورزشکار که خیلی از آن ها آمریکائی بودند حضور یافتند .

   این ورزشکاران غالبا ً راه دور و درازی  برای رسیدن به آمریکا طی کرده بودند تا به قول خود « با آمریکائیها در خانۀ خودشان دست و پنجه نرم کنند .»

   برلن 1936

   پرچم اولمپیک در سال 1936 ، از لوس آنجلس به برلن برده شد . اولمپیک برلن در تاریخ اولمپیاد جدید ، درخشان ترین و با عظمت ترین دوره های اولمپیک بود . 52 ملت با 5000 ورزشکار در اولمپیک برلن شرکت کردند و از اطراف دنیا صدها هزار مردم برای تماشای این جشن ها ومسابقه های با شکوه به پایتخت آلمان روی آوردند ، بطوریکه تقاضاهای عمومی ، 25 برابر کارت های چاپ شده بود که تعداد آنها خو به 110.000 بالغ میشد .

   یک قهرمان سیاه در این دوره 4 پیروزی بزرگ بدست آورد . ژاپنی ها و امریکائیها با هم دست و پنجۀ فراوان نرم کردند . مسابقه ها پانزده روز طول کشید و درین مدت در تمام دنیا ، گفتگوی اولمپیک تمام سخنان دیگر را تحت الشعاع قرار داد .

   اولمپیک چهاردهم لندن

   اولمپیک دوازدهم وسیزدهم ، در سالهای 1940 و 1944 برقرار نشد . برای سالهای 1940 توکیو مرکز اولمپیک تعیین شده بود ولی در این سال دنیا غرق در آتش و خون بود . در 1944 نیز همین طور . برای 1948 ، دوباره لندن این افتخار را بدست آورد .