برای تعیین تضییقات زمان بشر اولین بار از خود طبیعت استفاده نموده . واحد های سال و ماه و روز از روزی عوامل طبیعت اندازه گیری شده و علاوه بر اندازه های فوق واحد های قرار دادی نیز وجود دارد که برخی از آنها در زمان های مختلف به وجود آمده و در هر دوران و در نزد هر ملت وضع مخصوصی داشته است سال را بر مبتای گردش خورشید ( به طوری که سابقا ً فکر می کردند ) قرار دادند و تقسیمات "ماه" را از مدت تغییرات ماه آسمان اقتباس نمودند.
لغت "ماه" در اغلب زبانها همان نام قمرزمین یا یکی از مشتقات آن است . در نوشته های مصر قدیم نیز علامت کلمۀ "ماه" همان شکل قمر زمین بود . چون مجموع دوازده ماه قمری نزدیک به یک سال شمسی است در تقویم های خورشیدی نیز سال به دوازده ماه تقسیم نمودند . البته این ماهها با ماههای قمری ارتباط و همگامی ندارند . می دانیم که هر ماه قمری در حدود بیست و نه روز و نیم است و در نتیجه دوازده ماه قمری در حدود یازدهو ییک چهارم روز کمتر از سال خورشیدی است .
به این جهت بسیاری از ملل محاسبات و تقویم قمری را رها کردند و اساس تقویم خود را برمبنای محاسبات خورشیدی قرار دادند .
تقسیمات هفته مانند تقسیمات ماه وسال از قدیم متداول نبوده و ظاهرا ً بعدها به وجود آمده است . به نظر برخی تعیین هفت روز به عنوان تقسیمات فرعی یک ماه به نامهفت ستاره ای بود که قدیمیان آن را می شناختند به خصوص که در بعضی اززبانها اساس روزها با اسامی ستارگان مزبور یکی است با این که نزدیک به آن است مثلا ً در زبان لاتین یکشنبه روز آفتاب دوشنبه ماه روزهای دیگر به نام زحل و ستارگان دیگرنامیده شده است .
بشر ابتدائی سالها را مانند امروز شمارش نمی کرد بلکه برای شمردن با نشان دادن مدت زمان به عوامل طبیعی یا وقایع مختلف اشاره می کرد مثلا ً کودکی که هشت برف دیده هشت سال دارد ویا قبل از تولد طفل از مادر نه بارماه نو ظاهر می شود .
اصطلاحات و محاسبۀ روز و شب ظاهرا ً بعدها به وجودآمد به طوری که در بسیاری از زبانهای ابتدائی اسامی مشخصی برای روز و شب وجود ندارد . دربعضی از زبانها آن را روشنی و تاریکی و در بعضی آفتاب و تاریکی می نامند . روزها به عنوان آفتاب ها و شبها به عنوان تعداد خوابها یا سحرها و غروب ها محاسبه می شد . مثلا ً کسی که در مسافرت بود و شش بار به خواب رفتته 6 روز سفر کرده است . تعیین و نامگذاری اوقات روز بر حسب وضع خورشید در لحظات مختلف صورت می گرفت و اوقات ، روز به نام سحر ، ظهر و غروب تعیین می شد یا پاره ای از این تقسیمات روز با توجه به اشتغالات انسان در آن زمان نامیده می شد ، مثلا ً هومر ، شب را زمانی که گاوها را از گاوآهن باز می کنند میخواند یا صبح را زمانی که گاوها را به گاوآهن می بستند مینامد .
تقسیمات و فصول مختلف نیز از روی وقایع طبیعی انجام می گرفته است . مثلا ً مهاجرت دسته ای از پرندگان علامت فرا رسیدن فلان فصل و یا روئیدن گل مخصوصی است علامت فرا رسیدن تابستان بوده و یا سبز شدن درخت معینی نشانۀ آغاز فصل کشتیرانی به شمار می رفته است . تقسیم فصول مربوط به وضع جوی هر منطقه است چنانکه در برخی نقاط سه فصل و در برخی حتی دو فصل محسوب می نموده اند .
در ابتدا که سال را با توجه به وقایع جوی محسوب می داشتند اختلافاتی به وجود می آمد . مثلا ً در قسمتی از هندوستان فصل بادهای موسمی جنوب غربی و بادهای شمال شرقی هریک علامت یک فصل معینی بوده ولی بین این دو فصل مدتی فاصله بود .
