آیا ما غائبیم یا امام عصر (عج)؟!

سوال:

آیا این سخن صحیح است كه بگوییم: امام زمان عجل الله تعالی فرجه الشریف غایب نیست، در اصل ما غایب هستیم و امام زمان عجل الله تعالی فرجه الشریف منتظر واقعی است، یعنی ما غایب هستیم و او منتظر آمدن ماست؟ (1)

پاسخ:

معنای غیبت امام مهدی(عج) ظاهر نبودن ایشان است و این که بعضی تصور می کنند غیبت به معنی عدم حضور ایشان است، تصور غلطی است؛ با توجه به این واقعیت، امام زمان در اجتماع ما حضور دارد و پیوسته در میان ماست و ما را می بیند و از حال ما باخبر است، چنانکه در روایات مطرح شده است. پس حضور آن حضرت از هر حاضر دیگری قوی تر و جدی تر است و تنها تفاوتش با حضور دیگران، همین است که او دیده نمی شود و در واقع غیبت، حجابی بین ما و ایشان قرار داده است که او را نمی بینیم و از حال او بی خبریم، ولی بین او و ما هیچ حجابی و پرده ای نیست و لذا ما را می بیند و اطلاع کامل و آگاهی عمیق نسبت به ما و احوال و همه مسلمین و بلکه انسان ها دارد. در این حال آیا جا ندارد بگوییم او غایب نیست بلکه حاضر است و ما در خدمت او نیستیم و او را حس نمی کنیم؛ پس ما غایبیم و به تعبیر دیگر، در واقع او انتظار می کشد که آماده شویم تا ظهور کند و حکومت عدل را بگستراند.

خلاصه این که مطلبی که در سوال آمده، هماهنگ با شعر لطیفی است که مرحوم فیض کاشانی سروده است:

گفتم که روی خوبت از من چرا نهان است

گفتا تو خود حجابی ورنه رخم عیان است

* مدت غیبت

غیبت امام مهدی عجل الله تعالی فرجه الشریف تا چه زمانی طول خواهد كشید؟

 در مورد زمان دقیق پایان غیبت حضرت و وقت ظهور، كسی اطلاعی ندارد و اگر كسی مدعی تعیین وقت ظهور و پایان غیبت بشود، دروغ گو است؛ زیرا موضوع پایان غیبت حضرت و اعلام ظهور، فقط به اراده الهی بستگی دارد و خود حضرت مهدی عجل الله تعالی فرجه الشریف هم منتظر دستور و فرمان ظهور از سوی خداوند است.

به همین دلیل، نه تنها در روایات، زمانی برای ظهور تعیین نشده، بلكه تعیین كنندگان به شدت دروغ گو خوانده شده اند. فردی به نام مهزم از امام صادق علیه السلام پرسید: فدایت شوم! ظهور قائم آل محمد صلی الله علیه و آله و سلم و تشكیل دولت حق به درازا كشید؛ پس چه وقت روی می دهد؟ حضرت پاسخ داد: « تعیین كنندگان وقت ظهور دروغ می گویند، تعجیل كنندگان هلاك می شوند، و تسلیم شوندگان نجات می یابند و به سوی ما باز می گردند.»(2)

تعیین وقت نكردن از سوی معصومان علیهم السلام و تكذیب وقت گذاران، با توجه به اسرار و حكمت هایی است كه در نامعلوم بودن آن نهفته است. یكی از آن حكمت ها، جلوگیری از سوء استفاده اشخاص ناپاك از این قضیه است. البته سخن از نزدیك شدن به عصر ظهور، چنان كه در روایات نشانه های ظهور مطرح شده، با این مطلب منافات ندارد؛ زیرا آن چه در روایات ممنوع و تكذیب شده، اظهار نظر قطعی در مورد ظهور از نظر سال و ماه و روز است، نه نزدیك دانستن ظهور.

البته ظهور امام مهدی عجل الله تعالی فرجه الشریف شرایطی دارد. در زمانی كه این شرایط محقق شود، ظهور نیز تحقق می یابد. مهم ترین این شرایط و زمینه ها، فراهم شدن یاوران مخلص و توان مند و آمادگی جهانی برای پذیرش رهبر معصوم است.

پی نوشت:

1- مهدویت: پرسش‌ها و پاسخ‌ها

2- كافی، ج1، ص 368،ح1.