هر پدر و مادر و يا پرستاري مي داند که در ميان کودکان تفاوتهاي آشکاري وجود دارد که از همان نخستين روزهاي زندگي ديده مي شود. بعضي بسيار گريه مي کنند، بعضي ساکتند، بعضي لجبازند، بعضي مداوم مي جنبند و ... لذا بايد قبول کنيم که بعضي از کودکان به خلق و خوي خاصي واکنشهاي خاص گرايش دارند. اين گرايشها که اساس سرشتي دارد خلق و خو ناميده مي شود.
کودک
از لحاظ خلق و خو میتوان کودکان را به سه دسته اصلي طبقه بندي کرد:
- کودکان بي درد سر
- کودکان کژ خو
- کودکاني با واکنش کند
که در اين يادداشت قصد داريم در مورد کودکان کژخو و نحوه برخورد با آنها صحبت کنيم.
کودکان کژخو غالبا بداخلاقند، از لحاظ خواب و خوراک نامرتبند، از مردم و موقعيتهاي جديد مي ترسند و واکنشهايشان بسيار شديد است. از طرف ديگر آنها دايما بهانه گيري مي کنند و براي رسيدن به خواسته هايشان قشقرق به پا مي کنند. اگر شما جز آن دسته از والدين هستيد که داراي چنين کودکي هستيد در ادامه توصيه هايي ارايه مي دهيم تا بهتر بتوانيد با آنها برخورد کنيد:
- آرامش تان را حفظ کنيد و خونسرد باشيد. اگر فکر مي کنيد خيلي هيجان زده و عصبي بوده و نمي توانيد خودتان را جمع و جور کنيد، چند لحظه صبر کنيد و چند نفس عميق بکشيد.
- هنگام نزديک شدن به فرزندتان رفتاري آرام در پيش گيريد. خيره خيره در چشمان فرزندتان نگاه نکنيد و به آرامي با وي صحبت کنيد. از گفتن عباراتي مثل:"ديگه نبينم اين جوري رفتار کني" و يا " رفتارت اوني نبود که من مي خواستم" خودداري کنيد.
- از اصل بايکوت استفاده کنيد. اصل بايکوت اين است که هميشه مکان يا گوشه اي از خانه را براي تنبيه و تنها رها کردن کودکتان انتخاب کنيد و در زماني که فرزندتان مرتکب اشتباه مي شود او را براي چند دقيقه مثلا 30 دقيقه تا 1 ساعت به آنجا تبعيد کنيد. البته قبل از اين اقدام به فرزندتان توضيح دهيد که به چه دليل و به چه مدت اين اقدام را انجام مي دهيد. براي مثال براي وي توضيح دهيد که:"يک ساعت در اتاقت تنها مي ماني و اجازه بازي کردن و تماشاي تلويزيون و .. نداري چرا که برادرت را هول دادي علي رغم اينکه به تو گفته بودم اين کاري اشتباه است"
هميشه مکان يا گوشه اي از خانه را براي تنبيه و تنها رها کردن کودکتان انتخاب کنيد و در زماني که فرزندتان مرتکب اشتباه مي شود او را براي چند دقيقه مثلا 30 دقيقه تا 1 ساعت به آنجا تبعيد کنيد
- اگر ملاحظه کرديد که فرزندتان نافرماني کرده و از منطقه بايکوت خارج مي شود، بدون حرف او را به سر جاي اول باز گردانيد. شايد اين کار چندين بار تکرار شود اما شما نبايد کنترل خود را از دست دهيد بلکه بايد بر تنبيه خود ثابت قدم باشيد.
- فراموش نکنيد که بچه هاي کوچک خيلي زود حواسشان پرت مي شود بنابراين در زمان قشقرق و بدخلقي وي سعي کنيد حواسش را به طريقي پرت کنيد و توجه او را به شرایط جذاب، قابل توجه و شاد جلب کنيد. اين يک روش والديني مثبت است که از گذشته هاي دور توسط مادران استفاده مي شده است.
- وقتي کودکتان شروع به قشقرق به پا کردن نمود، او را بلند کرده و بغل کنيد و موهايش را به آرامي نوازش کنيد و در گوشش به آهستگي نجوا کنيد. با اين کار فرزندتان را به آرامش فرا مي خوانيد و به طور عملي و نمايشي به او نشان مي دهيد که چه توقعي از وي داريد.
در زمان قشقرق و بدخلقي هاي کودکتان سعي کنيد حواسش را به طريقي پرت کنيد و توجه او را به شرایط جذاب، قابل توجه و شاد جلب کنيد
- به خاطر رفتارهاي مثبت فرزندتان، به او پاداش دهيد. بچه ها، به تقويت کننده هاي مثبت به خوبي پاسخ مي دهند. بخشي از رفتارهاي والديني مثبت آن است که بچه ها در برابر رفتار خوب پاداش مثبت بگيرند. ارايه اين پاداش نقش بسزايي در متوقف کردن کج خلقي هاي کودکانه دارد. اما در صورتي که شاهد بروز يا ادامه يافتن مجدد بدخلقي هاي کودکانه شديد، سريع پاداش دهي را قطع کنيد.
- در قبال کج خلقي و قشقرق کودکتان، درخواستهاي وي را پاسخ ندهيد در غير اين صورت او ياد مي گيرد که بهترين و راحت ترين کار براي رسيدن به خواسته هاي خود ، اين است که بداخلاقي و بدرفتاري کنند.
- فرزندتان را دعوت به آرامش کنيد. به فرزندتان عنوان کنيد که اگر خواسته هايش را به آرامي بيان کند و با آرامش صحبت کند، شايد بتوانيد به او کمک کنيد . اما قشقرق به پا کردن و بداخلاقي وي باعث مي شود که کارها بيشتر به هم گره بخورد و مشکلي حل نشود.
در زمان قشقرق و بدخلقي هاي کودکتان سعي کنيد حواسش را به طريقي پرت کنيد و توجه او را به شرایط جذاب، قابل توجه و شاد جلب کنيد.
هنگام نزديک شدن به فرزندتان رفتاري آرام در پيش گيريد. خيره خيره در چشمان فرزندتان نگاه نکنيد و به آرامي با وي صحبت کنيد
- بعضي اوقات شدت قشقرق و بداخلاقي و بدرفتاري فرزندتان به حدي مي رسد که احساس مي کنيد نمي توانيد کنترلي بر اوضاع داشته باشيد، او همه چيز را به اطراف پرتاب مي کند، جيغ مي زند، پايش را بر زمينه مي کوبد، فرياد مي زند و ... در اين شرایط دوري بزنيد تا بتوانيد آرامش تان را حفظ کنيد سپس به او اخطار دهيد که تا آرام نشوي نمي توانم به تو کمکي بکنم.
به ياد داشته باشيد که والد بودن کار بسيار سخت و پر فراز و نشيب است و علاوه بر اينکه نيازمند صبر و تحمل زياد شماست لازم است که برخي از مهارتها و روشهاي تربيتي را هم بياموزيد.
منبع:شمشیم