حدیث عقل
امام حسین(ع) از امیرالمومنین(ع)، و امیرالمومنین(ع) از رسول الله(ص) نقل فرموده اند:
«خداوند عزوجل، عقل را از نور اندوخته نهفته در علم پيشين خود ـ كه حتّى پيامبران فرستاده شده و فرشتگان مقرّب را نيز از آن آگاه نكرده است ـ ، آفريد و علم را جانِ او ، فهم را روحِ او ، زُهد را سرِ او ، حيا را چشمانِ او ، حكمت را زبانِ او ، دلسوزى را همّت(دهانِ) او و رحمت را دلِ او قرار داد.
و سپس ، آن را با ده ويژگى، پُر و نيرومند ساخت : با يقين ، ايمان ، راستى ، آرامش ، اخلاص ، مدارا ، بخشش ، قناعت ، تسليم ، و سپاس گزارى .
سپس خدا به او فرمود : عقب بيا . پس عقب آمد. سپس به او فرمود : جلو بيا . جلو آمد. سپس به او فرمود : سخن بگو . پس گفت : ستايش ، خدايى را كه نه ضدّى دارد و نه همتايى ، نه مانندى و نه همسانى ، نه هم سنگى دارد و نه شبيهى ؛ آن كه همه چيز در برابر عظمتش خاضع است . پس خداى ـ تبارك و تعالى ـ فرمود : به عزّت و جلالم سوگند كه آفريده اى از تو نيكوكارتر نيافريدم ؛ نه از فرمان من فرمان بُردارتر ، و نه والاتر و شريف تر و عزيزتر از تو . به سبب [وجود] تو ، مؤاخذه و عطا میكنم و با تو ، يكتا شمرده شده و پرستيده میشوم و با تو ، خوانده شده ، به من ، اميد برده میشود و به وسيله تو ، جستجو میشوم و با تو، از من میترسند و میهراسند، و ثواب و عِقاب ، به دست توست . پس عقل در اين هنگام ، به سجده افتاد و هزار سال در سجده مانْد . پروردگار ـ تبارك و تعالى ـ فرمود : سرت را بلند كن و بخواه ، كه داده میشود و شفاعت كن ، كه شفاعت میشود . عقل ، سر بلند كرد و گفت : خداى من! از تو میخواهم شفاعتم را براى هر كس كه مرا در او قرار دادى ، بپذيرى . خداى بزرگ بِشْكوه ، به فرشتگانش فرمود : شما را گواه مى گيرم كه من، او را براى هر عاقلى شفيع كردم » *
به قول یکی از علمای بزرگ، (نقل به مضمون) ؛ ملاک رتبه بندی در آن جهان عقل است. هرچه هست عقل است. و به قول امام خمینی(ره) سپاه امام حسین علیه السلام سپاه عقل است. اما نه آن عقل کلیشهای که ما تعریف میکنیم، آن عقلی که خدا تعریف کرده با مشخصاتی که در حدیث ذکر ش
* منبع حدیث: الخصال . ص 427 ح 4
از کتاب گزيده دانشنامه امام حسين عليه السلام.
