تقليد يعني چه؟
پاسخ:
عمل به احكام دين طبق نظر مجتهد واجد شرايط را تقليد ميگويند. بنابراين: همان طور كه در همه علوم اگر سؤالي داشته باشيم و مشكلي پيش آيد به متخصص مراجعه ميكنيم و مطابق نظر او عمل ميكنيم. مثل مراجعه به پزشك در بيماري. اگر در علوم ديني و احكام شرعي مشكل داشته باشيم بايد به متخصصين آن، كه مجتهدين هستند مراجعه نمائيم. (ر.ك توضيح المسائل دوازده مرجع، م2)
شخصي مدتي بدون تقليد عمل ميكرده، بعد متوجه شده كه بايد تقليد ميكرده، حال كيفيت و حكم اعمال سابقش را نميداند كه آيا صحيح است يا خير؟
پاسخ:
اعمال كسي كه مدتي را بدون تقليد گذرانده است در صورتي صحيح است كه:
الف) عمل او مطابق با احتياط باشد.
ب) عمل او مطابق حكم واقعي شرعي باشد.
ج) عمل او مطابق نظر مرجع تقليد فعلي او باشد. (ر.ك توضيح المسائل دوازده مرجع ج1 ، م14 و ص32 استفتائات مقام معظم رهبري، س7)
پسران و دختران از چه سالي مكلف ميشوند و خود را براي تقليد آماده ميكنند؟
پاسخ:
سن بلوغ پسران پايان 15 سال قمري است (از 15 سال شمسي 163 روز و 6 ساعت كمتر) و سن بلوغ دختران پايان 9 سال قمري است (از 9 سال شمسي 97 روز و 22 ساعت و 48 دقيقه كمتر). (ر.ك جامع المسائل آيت الله فاضل لنكراني)
زن شوهردار چگونه بايد تقليد كند و آيا ميتواند مجتهد ديگري داشته باشد و اگر ميتواند منافاتي با لزوم اطاعت زن از شوهر دارد يا خير؟
پاسخ:
زن در تقليد مستقل است ولي در امور زناشويي بايد از شوهر اطاعت كند و بدون اجازه شوهر نميتواند از منزل خارج شود. (ر.ك استفتائات جديد امام خميني(ره)، ج1،س25)
چرا بايد از مرجع تقليد، تقليد كنيم؟ آيا خود به تنهايي ميتوانيم احكام شرعي را بدون تقليد، به دست آوريم؟
پاسخ:
تقليد از مرجع تقليد براي به دست آوردن تكليف شرعي براي غير مجتهد لازم است، بنابراين اگر كسي خودش مجتهد باشد و بتواند به احكام الهي دسترسي پيدا كند و يا با احتياط در آراء فقهاء يقين به عمل به وظيفه شرعي خود داشته باشد نياز به تقليد ندارد، اما چون رسيدن به درجهي اجتهاد و يا عمل به احتياط براي همهي مردم ممكن نيست بايد به مجتهدي كه متخصص در امور ديني است مراجعه نمايد و وظيفهي شرعي خود را مطابق نظر او انجام دهد. (ر.ك توضيح المسائل دوازده مرجع، م1)
اصولاً از چه مجتهدي بايد تقليد كرد و راهها و ملاكهاي شناسائي مجتهد اعلم چيست؟
پاسخ:
تقليد از مجتهد جامع الشرايط صحيح است كه از جمله شرايط آن عدالت است (و عدالت به عدم ارتكاب مجتهد به گناه كبيره و عدم اصرار بر گناه صغيره حاصل ميشود). بنابراين، اگر كسي عادل نباشد نميتوان از او تقليد كرد و آنچه گفته شده آن است كه بين مجتهدين عادل، اعلم را پيدا كنيد. و در پاسخ به قسمت دوم سؤال بايد گفت كه يا شخص بايد خود اهل تشخيص باشد و يا دو نفر خبرهي عادل، اعلميت يكي از مجتهدين را گواهي كنند به شرطي كه دو نفر عادل ديگر با گفتهي آنها مخالفت نداشته باشند و يا عدهاي از اهل علم كه ميتوانند مجتهد و اعلم را تشخيص دهند و از گفتهي آنها اطمينان حاصل گردد، مجتهد بودن يا اعلم بودن كسي را تصديق كنند. (ر.ك توضيح المسائل دوازده مرجع، م2 و3)
آيا تقليد ابتدايي از ميت جايز است؟ حال اگر شخصي در زمان حيات مرجعي از او تقليد ميكرده است، اكنون ميتوان بر تقليد از مرجع ميت باقي بماند؟
پاسخ:
تقليد ابتدايي از ميت جايز نيست ـ و نسبت به بقاء بر تقليد ميت، شما ميتوانيد با رجوع به يك مجتهد زنده اعلم طبق نظر ايشان در مساله بقاء بر تقليد عمل كرده و بر تقليد خود باقي باشيد. (ر.ك توضيح المسائل دوازده مرجع، م9)
