بیوگرافی و زندگینامه
مير سيد محمد اسماعيل خاتون آبادي، يکي از علماي بزرگ عهد صفويه است . وي در سال 1031 هـ ق به دنيا آمد.
تحصيلات او در اصفهان نزد "ملا محمد تقي مجلسي"، "ميرزا رفيعاي نائيني" و"ملا رجبعلي تبريزي" انجام پذيرفت و وي در علوم زمان خود همچون فلسفه ، تفسير، ادبيات ، فقه، كلام، منطق و رياضيات تبحر يافت.
خاتون آبادي سالها به تدريس علوم عقلي و نقلي مشغول بود و شاگردان بسيار تربيت كرد كه از جمله مي توان به فرزندش " مير محمد باقر خاتون آبادي" ، و " مير محمد حسين خاتون آبادي " اشاره نمود.
وي همچنين مدرسه اي در تخت فولاد بنا كرد و به تدريس در آن پرداخت و پس از وفات در آنجا به خاك سپرده شد. خاتون آبادي از نظر فلسفي پيرو "ملارجبعلي تبريزي" و از متروجين فلسفه مشاء بود و همچون استادش از مخالفان فلسفه صدرايي (حكمت متعاليه) به شمار مي رفت.
از مهمترين آثار و تاليفات خاتون آبادي مي توان " تفسير قرآن مجيد" ، " اعتقاديه" ، " حاشيه بر شفا" ، " التحفه الرضويه" و " نوروزيه" را نام برد.
اين عالم رباني به سال 1116 هـ ق به رحمت ايزدي پيوست و پيكرش در تخت فولاد، در مدرسه اي كه ساخته بود مدفون شد. آرامگاه او از بناهاي تاريخي عهد صفويه به شمار مي رود و به " تكيه خاتون آبادي" شهرت دارد
