يكي از مشكلات بزرگ خانوادهها، دعواي بچههاست. وقتي تعداد بچهها بيش از يك نفر ميشود، حس رقابت و حسادت در آنها شعلهور شده و جنگ و نزاع ميان آنها بالا ميگيرد، آن يكي، ديگري را نيشگون ميگيرد، ديگري او را هل ميدهد و داد و بيداد راه مياندازد. يكي اسباب بازي ديگري را بر ميدارد، آن يكي كتاب و دفتر او را خطخطي و پاره ميكند... بعضي وقتها هم با يكديگر كتككاري ميكنند. البته بيشتر اين ناسازگاريها و دعواها به خاطر جلب توجه پدر و مادر است، زيرا بچهها ميخواهند تنها محبوب پدر و مادر باشند و ديگري در قلب آنها جاي نداشته باشد. به هر حال اين جنگ و دعواها ميان هر خواهر و برادري شكل ميگيرد و امري طبيعي است، فقط بايد مراقب باشيد تا به يكديگر آسيب نرسانند.
اگر ميخواهيد بچهها با يكديگر جنگ و دعوا نكنند به نكاتي كه در ذيل اشاره ميشود توجه كنيد:
ـ طرز رفتار و نحوه گفتار والدين روي خلق و خوي كودكان تاثير ميگذارد. زيرا بچهها شما را الگوي رفتاري خود قرار ميدهند. دعوا و كشمكش پدر و مادر، گاهي باعث نزاع ميان آنها ميشود. وقتي بچهها مشاهده ميكنند كه پدر و مادر دائما با يكديگر بگو و مگو ميكنند، از آنها ياد ميگيرند و با خواهر و برادرشان مدام دعوا ميكنند، اما اگر شما والدين آگاه با افراد خانواده با محبت برخورد كنيد آن وقت بچهها از شما ميآموزند كه با خواهر و برادر خود مهربان باشند و آنها را دوست بدارند.
ـ ممكن است گاهي اوقات در خانوادهها بويژه در خانوادههاي پرجمعيت بچهها براي جلب توجه والدين، با خواهر يا برادرشان دعوا كنند. اما متاسفانه بيشتر والدين نسبت به جنگ و دعواي بچهها بيتوجه هستند يا آنها را به حال خودشان رها ميكنند يا با عصبانيت و داد و فرياد آنها را از هم دور ميكنند شايد نزاع ميان بچهها براي مدت كوتاهي تمام شود، اما بعد از مدتي دوباره شروع خواهند كرد. بنابراين پدر و مادر بايد با عقل و تدبير و صبر و حوصله عوامل اختلاف را بشناسند و برطرف سازند، بعد با پادرمياني نزاع ميان بچهها را تمام كنند. چرا كه ممكن است بچههاي بزرگتر به كوچكترها آسيب برسانند و فاجعهاي جبرانناپذير بوجود بياورند.
ـ وقتي بچهها با هم دعوا ميكنند ممكن است يكي از آنها پشت سر خواهر يا برادرش، بدگويي يا سخنچيني كند، در اين صورت شما نبايد از كودكي كه پشت سر خواهر يا برادرش بدگويي كرده است طرفداري كنيد، زيرا ممكن است عادت به بدگويي يا سخنچيني كند و خواهر و برادر خود را مورد آزار و اذيت قرار بدهد. بنابراين بهتر است در نزاعهاي كوچكي كه ميان بچهها صورت ميگيرد، به طور مستقيم دخالت نكنيد و به سخنچيني آنها اهميت ندهيد، بلكه اجازه بدهيد خودشان مشكلشان را حل كنند. (البته از دور مراقب آنها باشيد)
ـ در بيشتر مواقع نزاع بچهها بهخاطر بيكاري و بلاتكليفي است، سعي كنيد براي آنها كار يا سرگرمي ايجاد كنيد تا نزاع ميان آنها كمتر شود. بخصوص اگر آنها را به بازيهاي دسته جمعي يا كارهاي گروهي مثل درستكردن كاردستي و... تشويق كنيد، بسيار خوب خواهد بود.
ـ وقتي شما والدين آگاه و با تدبير مشاهده كرديد بچهها مشغول بگو و مگو با يكديگر هستند، پيش از اينكه اين بگو و مگوها تبديل به يك دعواي جدي شود، با يك پيشنهاد خوب دعواي ميان آنها را تمام كنيد. به عنوان مثال، وقتي كه هر دوي آنها ميخواهند با رايانه بازي كنند با لحن محبتآميزي به آنها پيشنهاد بدهيد، يكربع شما بازيكن يكربع هم شما.
ـ وقتي بچهها بدون جنگ و دعوا ساعتها با هم بازي ميكنند آنها را تشويق و تحسين كنيد. تشويق بهترين و موثرترين وسيله تربيت ميباشد، در روح و روان آنها اثر ميگذارد و آنها را براي انجام كارهاي خوب ترغيب ميكند. براي مثال، هنگامي كه يكي از بچهها، اسباببازيهايش را به خواهر يا برادرش ميدهد، او را به خاطر كار خوبي كه انجام داده است، تشويق كنيد و به او بگوييد كه چه كار ارزشمندي انجام داده است.
ـ هميشه سعي كنيد محيط خانه را آرام نگه داريد. وقتي فضاي خانه آشفته و در هم بر هم باشد، و پدر و مادر هم دائم با يكديگر بگو و مگو و مشاجره كنند، بچهها در اين فضاي نا آرام، دچار اضطراب ميشوند، نق ميزنند و غرغر ميكنند و مدام با خواهر و برادرشان دعوا ميكنند.
اين نكته مهم است كه ممكن است بچهها بعد از مدتي به اين داد و فريادها عادت كنند، اما به لحاظ روحي و رواني آسيب جدي ميبينند، تندخو و بداخلاق ميشوند و هميشه ميخواهند با ديگران بجنگند. بنابراين شما پدر و مادر آگاه بهتر است جلوي بچهها با يكديگر دعوا و بگو و مگو نكنيد و محيط خانه را هميشه آرام نگه داريد تا بچهها احساس امنيت و آرامش كنند.
نسرين عليمحمدي
