چه هاردديسکي بخريم ؟

 هاردديسک بايستي بتواند تمام برنامه ها و اطلاعات شما را در خود جاي دهد. خوشبختانه ظرفيت هاردديسکها روز بروز بيشتر مي شود و سرعت آنها نيز بالاتر مي رود. هنگام خريد کامپيوتر به هارد ديسک کمتر از ظرفيت 60 يا 80 گيگابايت راضي نشويد.

الف) انتخاب سريع:
هاردديسک بايستي بتواند تمام برنامه ها و اطلاعات شما را در خود جاي دهد. خوشبختانه ظرفيت هاردديسکها روز بروز بيشتر مي شود و سرعت آنها نيز بالاتر مي رود. هنگام خريد کامپيوتر به هارد ديسک کمتر از ظرفيت 60 يا 80 گيگابايت راضي نشويد. هر چه ظرفيت بالاتر باشد، بهتر است. براي سرعت هم امروزه 7200 دور در دقيقه (rpm) رايج است که مناسب مي باشد. اگر خيلي کيفيت برايتان مهم است به دنبال هاردديسکي باشيد که حداقل 8 مگابايت حافظه نهان (Cache) داشته باشد. (توضيحات بيشتردر مورد اصطلاحات در ساير مقالات سايت ميکرو رايانه) هاردديسک هاي جديدتر که براساس استاندارد Serial ATA ساخته شده اند راحت تر مديريت مي شوند اما معمولا فقط در کامپيوترهاي جديدتر نصب مي شوند.
در موقع خريد، بررسي هاردديسک کامپيوتر، آسان ترين و قابل فهم ترين کار است زيرا کافي است فقط دو پارامتر را بررسي کنيد: ظرفيت و سرعت.

امروزه اکثر هاردديسک ها بر مبناي ظرفيت گيگا بايت (GB) سنجيده مي شوند. معني آن اين است که هاردديسک فرمت شده حاوي ظرفيت بيليون بايت است. توجه کنيد که وقتي هاردديسک فرمت مي شود، ظرفيت آن اندکي کمتر نشان داده مي شود و اين موضوع هميشه جاي بحث بين خريدار و فروشنده بوجود مي آورد! به هرحال هر چه اين عدد کنار GB بزرگتر باشد، ظرفيت هاردديسک هم بيشتر است.
اکثر کامپيوترها با هاردديسک هاي با سرعت 7200 يا 5400 دور در دقيقه عرضه مي شوند. هاردديسک هاي 5400 دور در دقيقه کندتر هستند. سرعت 7200 امروزه معمول است و عملکرد خوبي هم دارد.

IDE و Serial ATA
IDE استانداردي است که امروزه اکثر کامپيوترها از آن استفاده مي کنند و عمري 10 ساله دارد. اين در حالي است که Serial ATA بسيار جوان است. اين استاندارد جديد Serial ATA داراي قابليت هاي بالاتر و مصرف راحت تر است. اگر قصد داريد تا سالهاي سال از کامپيوتر خود استفاده کنيد، بهتر است اينترفيس SATA را استفاده کنيد. چون با افزودن کارت PCI ميتوان از SATA استفاده کرد، مشکل چنداني نخواهيد داشت.

امروزه افزايش ظرفيت هاردديسک، افزايش قيمت زيادي را به دنبال ندارد. پس توصيه مي شود تا جايي که مي توانيد هاردديسک پرظرفيت تري را انتخاب کنيد.

ب) بررسي دقيق تر نحوه انتخاب يک هارد ديسک:
با توجه به رشد چشمگير تکنولوژي ساخت هارد ديسک، ظرفيت آنها درفواصل زماني بين دوازده تا هيجده ماه، دو برابر مي شود. بدين ترتيب، عملا" کامپيوترهاي شخصي به سمت ماشين هاي چند رسانه اي حرکت نموده که مي توانند حجم بالائي از اطلاعات شامل صوت، تصوير و گرافيک را بر روي آنها ذخيره نمود. فعلا بيشترين ظرفيت هارد ديسک قابل نصب بر روي کامپيوترهاي desktop، معادل 250 گيگابايت مي باشد. طرفيت فوق، ده برابر بيش از ظرفيت هارد ديسک هاي سه سال پيش است. در اوايل سال 2003 ميلادي، هارد ديسک هاي با ظرفيت 320 گيگا بايت مطرح شده اند. توليد کنندگان در صدد ارائه اينترفيس هاي سريال ATA بودند که نسبت به مدل هاي پيشين (اينترفيس هاي موازي ATA ) داراي سرعت به مراتب بيشتري مي باشند. (توضيحات بيشتردر مورد اصطلاحات در ساير مقالات سايت ميکرورايانه).
عملکرد تمامي هارد ديسک ها در زمان اجراي يک برنامه مشابه يکديگر بوده و استفاده از درايورهاي با سرعت بالا، مزايا و امتيازات متعددي را براي کاربراني که قصد پردازش داده هائي با حجم بالا (تصاوير و ويدئوهاي ديجيتال) را دارند، بدنبال خواهد داشت. بر اساس آزمايشات متعدد انجام شده توسط برنامه Photoshop، مشخص شده است که انجام عمليات پيچيده اي نظير: اعمال فيلترها، گردش و ويرايش تصاوير در هارد ديسک هاي با سرعت بالا، شصت درصد سريع تر از سيستم هائي است که داراي درايورهائي با سرعت پائين مي باشند.

ويژگي ها ي مهم
از مهمترين ويژگي هاي مرتبط با هارد ديسک، مي توان به موارد زير اشاره نمود:

ظرفيت: ظرفيت هارد ديسک براي کاربراني همچون طراحان آثار گرافيکي و يا افرادي که بر روي فيلم هاي ويدئويي کار مي کنند، از اهميت بيشتري برخوردار است. مثلا" ضبط تصاوير در مدت زمان محدود از يک دوربين فيلم برداري، چندين گيگابايت ظرفيت هارد ديسک را اشغال خواهد کرد. در صورت ضرورت استفاده از فضاي ذخيره سازي بالا، مي توان از يک هارد با ظرفيت بالا و يا دو هارد ديسک استفاده نمود. در چنين حالتي مي توان هارد موجود را نگهداري و متناسب با نياز، اقدام به تهيه و نصب هارد دوم نمود. مثلا" در صورتي که به يک هارد با ظرفيت 160 گيگابايت نياز باشد و هارد ديسک موجود 80 گيگابايت ظرفيت داشته باشد، مي توان با تهيه يک هارد ديسک ديگر و با ظرفيت 80 گيگابايت، نياز خود را مرتفع نمود (تامين 160 گيگابايت فضاي ذخيره سازي، مشروط به وجود پتانسيل لازم ازلحاظ توانائي حمايت برد اصلي سيستم).

چرا دو هارد ديسک به جاي يکي؟
در مجموع ميزان ظرفيت هارد ديسک يک گزينه اي انتخابي براي کاربران در خريد هارد ديسک محسوب مي شود. گزينه اي که در اين ميان وجود دارد تعداد هارد ديسک هايي است که براي ايجاد يک حجم مشخص از ظرفيت روي سيستم نصب مي شود. به طور مثال اگر به جاي خريد يک هارد ديسک 200 گيگابايتي شما اقدام به خريد دو هارد ديسک 80 و 120 گيگابايتي کنيد در عمل از کارآيي بالاتري نسبت به يک هارد ديسک برخوردار خواهيد بود. شايد بپرسيد علت اين امر چيست؟
در حالت کلي استفاده از دو هارد ديسک اين امکان را به وجود مي آورد که شما حافظه مجازي سيستم عامل خود را روي هارد ديسکي که ويندوز روي آن نصب نشده است تنظيم کنيد که اين عامل باعث افزايش کارآيي سيستم در محيط ويندوز در هنگام پردازش هاي سنگين خواهد شد. همچنين از طرفي، استفاده از دو هارد ديسک اين امکان را به شما مي دهد که تا در صورت استفاده از اطلاعات يک هارد ديسک و يا فعاليت با آن به راحتي به اطلاعات موجود روي هارد ديسک ديگر دست پيدا کنيد که اين عامل باعث افزايش کارآيي سيستم مي شود و شايد بتوان گفت يکي از دلايلي که روي سيستم هاي حرفه اي مانند Dell، دو يا چند هارد ديسک با حجم هاي مختلف نصب مي شود اين موضوع است .

سرعت دوراني: همانطوري که اشاره شد سرعت دوران (چرخش) هارد ديسک هاي ATA موجود 5400 يا 7200 دور در دقيقه (rpm) مي باشد. درايورهائي که داراي سرعت 7200 دور در دقيقه مي باشند، معمولا" (البته در تمامي موارد صادق نخواهد بود) داراي سرعت بيشتري در ارتباط با بازيابي اطلاعات، مي باشند. در آزمايشاتي که بر روي يک نمونه درايور با سرعت 5200 دور در دقيقه انجام شده است، مشاهده شده که سرعت تکثير اطلاعاتي به اندازه 1/2 گيگابايت، حدود 33% سريعتر از سرعت درايورهاي 7200 دور در دقيقه مي باشد! در بعضي موارد، پارامترهاي ديگري نظير نوع الگوريتم استفاده شده بمنظور بازيابي اطلاعات، تاثير مستقيمي بر کارآئي يک درايو دارد.

در حال حاضر تقريبا تمام هارد ديسک هاي SATA موجود در بازار داراي سرعت چرخش 7200 دور در دقيقه هستند و هيچ تفاوتي مابين آنها در ميزان چرخش وجود ندارد. اما در ميان استثنا هم وجود دارد به طور مثال هارد ديسک هاي Raptor از شرکت SeaGate با آنکه توسط رابط SATA به مادربورد متصل مي شود داراي سرعت چرخش در حدود 10 هزار دور در دقيقه است که مي تواند کارايي در حد يک هارد ديسک SCSI داشته باشد .

زمان جستجو (Seek Time): اين زمان برحسب ميلي ثانيه اندازه گيري شده و معمولا به صورت ميانگين بيان مي شود. زمان جستجو مشخص مي کند که چه مدت زمان طول مي کشد تا هد خواندن درايور بر روي صفحه هاي داخل هارد درايور و محل اصلي ذخيره اطلاعات عقب و جلو رفته و اطلاعات درايور را خوانده يا ذخيره کند. اين زمان عامل مهمي در تعيين سرعت عملکرد هارددرايور است. البته اکثر هاردديسکهاي پيشرفته که به درايوهاي 7200 دور دقيقه (rpm) مجهز هستند، زمان جستجوي مشابه هم دارند. زمان جستجوي همه آنها در محدوده زماني 9 ميلي ثانيه قرار دارد.

اينترفيس: تقريبا" تمامي کامپيوترهاي Desktop از اينترفيس موازي ATA استفاده مي نمايند. حداکثر سرعت انتقال داده در اين نوع اينترفيس ها، 100 و يا 133 مگابايت در ثانيه است. بر اساس مجموعه تست هاي انجام شده بر روي اينترفيس هاي ATA/133، مشخص شده است که سرعت آنان تاثير مشهودي را در افزايش کارائي بدنبال نداشته است، چراکه درايورهاي موجود امکان استفاده مناسب از سرعت بالاي انتقال داده در باندهاي عريض را دارا نمي باشند. (درايورهاي موجود در سرعت بالاي 100 و يا بيشتر ممکن است دچار مشکل شوند). اکثر مادربردهاي (MotherBoard) قديمي از ATA/133 حمايت نمي نمايند. بنابراين براي استفاده از اين نوع درايورها ، مي بايست کارت هاي جانبي بر روي سيستم نصب گردد. خوشبختانه درايورهائي که داراي استاندارد ATA/133 مي باشند، امکان حمايت از استاندارد ATA/100 را نيز دارا مي باشند.

درايورهائي که از اينترفيس هاي سريال ATA (در مقابل اينترفيس هاي موازي) استفاده مي نمايند، بتدريج متداول مي گردند. از اينترفيس هاي فوق در مواردي که با مشکل سرعت، در ارتباط با اينترفيس هاي موازي برخورد مي شود، استفاده مي گردد (اينترفيس هاي سريال ATA مشکل کمبود سرعت را برطرف مي نمايند). اين نوع درايورها، قادر به انتقال 150 مگابايت در ثانيه بوده و اين ميزان در ساليان آينده به مرز 600 مگابايت در ثانيه خواهد رسيد. بر اساس تست هاي انجام شده، استفاده از يک اينترفيس سريال ATA بر روي سيستم هائي که شامل يک درايور مي باشند، مزاياي عمده اي را بدنبال نداشته است (از پهناي باند اضافه عملا" استفاده نمي گردد). در صورت استفاده از چندين درايور بر روي يک اينترفيس مشابه، از پهناي باند اضافي بطور مطلوب استفاده و نتايج مثبتي را بدنبال خواهد داشت. استفاده از درايورهاي ATA با اينترفيس سريال، طي ساليان آينده در اکثر کامپيوترهاي شخصي بکار گرفته خواهد شد.

حافظه موقت (بافر): زماني که يک سيستم درخواست اطلاعاتي را مي نمايد، هارد ديسک علاوه بر اينکه مي بايست بازيابي داده درخواستي ر ا انجام دهد بلکه مسئوليت استقرار (load) داده در بافر مربوط به خود را نيز برعهده دارد. بدين ترتيب در صورتي که پردازنده درخواست مجدد همان اطلاعات قبلي را داشته باشد، اطلاعات مورد نياز آن از طريق بافر هارد ديسک تامين خواهد شد. استفاده از دو مگابايت بافر، ظرفيت مناسبي در اين رابطه مي باشد. در مواردي که از برنامه هاي خاصي نظير فتوشاپ، استفاده مي شود، ظرفيت هشت مگابايت براي بافر، منطقي بوده و اثرات مثبتي را در رابطه با افزايش کارائي سيستم بدنبال خواهد داشت.
در حالت کلي ميزان بافر در هارد ديسک بسته به نوع هارد ديسک تغيير مي کند که اين مقدار در هارد ديسک هاي IDE به دو مقدار 2 و 8 مگابايت است اما در هارد ديسک هاي SATA با حجم هاي 80 و 120 و 200 با مقدار بافر 8 مگابايت است و در صورت افزايش حجم تا بيش از 250 گيگابايت، مقدار بافر به 16 مگابايت افزايش مي يابد که اين عامل باعث جلوگيري از کاهش کارآيي هارد ديسک در حجم هاي بالا مي شود.

تراکم ناحيه اي (Areal Density):
اين عدد مقدار داده قابل ذخيره روي يک اينچ مربع از سطح مغناطيسي صفحه را معين مي کند. هرچه که داده ها نزديک تر به هم قرار گيرد، تراکم ناحيه اي بيشتري به وجود خواهد آمد. تراکم ناحيه اي معمولا با واحد گيگابيت در اينچ مربع بيان مي شود تراکم هاي بالاتر معمولا نشان دهنده درايوهاي سريع تر است. براي مثال، چنانچه تراکم ناحيه اي صفحه ديسک را دو برابر کنيد، هد درايور به منظور خواندن يا نوشتن يک مقدار داده يکسان روي صفحه، تنها به اندازه نصف حرکت حالت قبل احتياج خواهد داشت .افزايش تراکم ناحيه اي باعث کاهش حجم ظاهري درايو مي شود که آن هم به نوع خود، سبب افزايش بازدهي خواهد شد.

نرخ انتقال مستمر يا منظم :(Sustained Transfer Rate)
اين نرخ بيان مي کند که هارددرايور با چه سرعتي مي تواند يک فايل پيوسته رو سرويس دهي کند و معمولا بر حسب گيگابايت در ثانيه بيان مي شود. نرخ انتقال مستمر داده، جزو مهمترين ويژگي هاي هارددرايور محسوب مي شود. نرخ انتقال مستمر، سرعت هارددرايور را در انتقال يک فايل حجيم که به طور منظم و پشت سرهم روي سکتورهاي ديسک قرار گرفته، مشخص مي کند. البته اگر اغلب با فايل هاي کوچکتري که در سراسر ديسک پراکنده هستند، کار مي کنيد، زمان جست وجو، ويژگي کاربردي تر و مهم تري به شما خواهد آمد.

نوع رابط هارد ديسک: در حالت کلي هارد ديسک هاي موجود در بازار به دو صورت IDE و SATA به فروش مي رسند. که اشاره شد هارد ديسک هاي IDE از قديمي ترين رابط هاي موجود در کامپيوتر است و آخرين نوع اين رابط UDMA6 است که در حداکثر سرعت انتقالي خود قادر به انتقال 133 مگابايت در ثانيه است. ولي هارد ديسک هاي SATA به دو صورت SATA 1 و SATA 2 به بازار روانه شده اند و از ويژگي هاي جالب آن که باعث تفاوت ما بين اين دو نوع هارد ديسک مي شوند عبارتند از:
1-انتقال بالاي سرعت اطلاعات در رابط SATA2 در مقايسه با SATA1 که در بيشترين حد اين ارتباط قادر به انتقال 300 مگابايت اطلاعات در ثانيه است .
2- پشتيباني از ويژگي Hot Change (تعويض فوري) که اين امکان را به کامپيوترهاي سرور و خانگي مي دهد تا بدون خاموش کردن کامپيوتر بتوان هارد ديسک دستگاه را تعويض کرد.

اما چرا رابط SATA جايگزين IDE شد؟ در حالت کلي به دلايل متعددي رابط SATA به جاي IDE به بازار ارائه شد :
1- سرعت انتقال اطلاعات بالاتر نسبت به هارد ديسک IDE.
2- امکان ارتقا سريع به سرعت هاي بالاتر با دردسر کمتر مانند ارائه رابط SATA2 که تا 300 مگابايت اطلاعات را در ثانيه منتقل مي کند.
3- حذف تعداد پين هاي اضافي براي ارتباط هارد ديسک به مادربورد که باعث نصب آسان تر هارد ديسک روي سيستم مي شود.

اگر جديدا اقدام به خريد هارد ديسک براي کامپيوتر خود کرده باشيد، خواهيد ديد که حتي هارد ديسک هاي 80 گيگابايتي که در بازار به فروش مي رسند از رابط SATA 2 با حداکثر انتقال اطلاعات 300 مگابايت در ثانيه پشتيباني مي کند که اين عامل مي تواند باعث بروز اشکال در ارتباط ما بين هارد ديسک و مادربورد فاقد کنترلر SATA 2 شود، اما شرکت م****ر براي حل اين مشکل راه حل ساده اي اي قرار داده است. بدين صورت که در هارد ديسک هاي جديد با کنترل SATA 2 پيني قرار داده شده است که فرد با تعويض آن مي تواند از هارد ديسک SATA 2 به عنوان يک هارد ديسک SATA 1 استفاده کند و به راحتي آن را روي مادربورد SATA نصب کند، بدون آنکه مشکل خاصي ايجاد شود .

ميزان صدا و گرما هارد ديسک گزينه براي حرفه اي ها: اين فاکتور به عنوان يک گزينه تخصصي در خريد هارد ديسک شناخته مي شود که بسياري از کاربران توجه اي به آن نمي کنند، در حالت کلي يک کاربر عادي فقط به ويژگي هاي کلي هارد ديسک توجه مي کند اما شرکت هاي فروشنده PC در دنيا به فاکتور هاي مهمي مانند ميزان صدا و گرماي توليدي توسط هارد ديسک توجه مي کنند زيرا در صورت ايجاد گرماي زياد توسط هارد ديسک، اين گرما به طور غير مستقيم باعث کاهش کارآيي هارد ديسک مي شود که در بسياري از موارد، علت توسط کاربر قابل تشخيص نيست. همچنين صداي توليدي توسط هارد ديسک يکي از گزينه هاي مهم در انتخاب هارد براي حرفه اي ها محسوب مي شود زيرا سيستم ها به علت عدم وجود فن اضافي براي خنک کردن و استفاده از سيستم هاي خنک کننده آبي داراي محيطي آرام هستند.

تهيه هارد ديسک با قيمت مناسب: به عنوان آخرين مطلب توجه به اين نکته ضروري است که رقابت تنگانتنگي بين توليد کنندگان درايورها وجود داشته و اکثر فروشندگان، کاربران را بدليل اختلاف ناچيز قيمت، ترغيب به تهيه هارد ديسک هاي با ظرفيت بالاتر مي نمايند. اين امر در خصوص درايورهايي با ظرفيت پايين تر صادق است ولي آخرين ظرفيت هاي موجود در بازار به علت توليد کم (در آغاز توليد هستند) داراي قيمت بالاتري هستند. بنابران پيشنهاد مي گردد هرگز به دنبال آخرين ظرفيت موجود در بازار نباشيد.

استفاده از درايورهاي خارجي (external) در صورت لزوم: با استفاده از اين نوع درايورها مي توان اطلاعات مهم و حياتي را در زماني که در محل کار خود نيستيد، حفاظت نمود. در مواردي که نيازمند جابجائي حجم بالائي از اطلاعات هستيد، استفاده از درايوهاي external مي تواند يکي از گزينه هاي مطلوب باشد. قيمت درايوهاي فوق، نسبت به درايورهاي معمولي که در درون کيس نصب مي شوند، بيشتر بوده و جهت ارتباط با سيستم از پورت هاي USB2.0 استفاده مي نمايند.