زيارت عارفانه و خالصانه آن حضرت فضيلتهاى ويژه اى دارد كه از جهات مختلفى در خور تعمّق است.
جهت اول جامعيّت
خداى جهان آفرين، حكمت رسايش اقتضا كرد كه بندگان خويش را به انجام يك سلسله كارهاى شايسته، به صورت واجبات و مستحبّات موظّف سازد. هر كدام از اين سلسله وظايف آثار خاصّ و نقش سازنده اى در تقرّب به پيشگاه او دارد كه به واسطه انجام بخشى از آنها براى هميشه، نمى توان از بخش ديگرش بى نياز بود؛ درست همانند غذا در رابطه با صحّت و سلامت و رشد بدن، كه هم طعم شايسته آن مورد نظر است و هم خواصّ و ويتامينهاى بايسته آن، كه هيچكدام جاى ديگرى را نمى گيرد. به همين جهت است كه برخى از دانشمندان بر اين انديشه اند كه انسان نبايد تنها به انجام برترين مستحبّات در عبادت خدا بسنده كند، چرا كه آثار و خواصّ ديگر كارهاى شايسته و عبادتهاى مستحبّى از او فوت مى شود و زيارت پيشواى شهيدان يك نوع اطاعت الهى است كه خواصّ هر كار عبادى واجب و مستحبّ، زبانى و عملى، قلبى و بدنى، در آن گردآورده شده است. براى نمونه:
نماز
نماز، كه برترين عمل عبادى و معراج انسان باايمان و ستون محكم دين خداست، در زيارت حسين عليه السلام از دو راه گنجانيده شده است و زائر او بدان توفيق مى يابد.
1 نمازهايى كه هر زائر عارف و عاشق پس از زيارت آن گرامى در كنار قبر شريفش مى خواند كه پاداشش بى نهايت است.
2 نمازهايى كه فرشتگان مى خوانند و پاداش آن را نثار زائر آن حضرت مى سازند. همانگونه كه در روايات آمده است:
(هفتاد هزار فرشته نمازگزار كه نماز هر كدام با نماز يك ميليون انسان برابرى مى كند، در كنار قبر او نماز مى گذارند و ثواب نمازشان نصيب زائران بامعرفت قبر حسين عليه السلام است.)(640)
زكات
زكات، يك عمل شايسته عبادى است و هر بار زيارت حسين عليه السلام ثواب هزار بار پرداخت زكات پذيرفته شده را، دارد. همانگونه كه در روايت به اين مطلب تصريح شده است.(641)
حجّ بيت ا للّه
عمل عبادى حجّ برتر از ديگر كارهاى شايسته است، حتّى از نماز، چرا كه علاوه برآن محتواى عظيم عباديش، نماز هم دارد.
در روايات، در مقايسه حجّ و زيارت آن حضرت، گاه براى زيارت او پاداشى معادل يك عمره و گاه يك حجّ و گاه دوازده حجّ و در برخى بيست حجّ و در برخى بيست و دو حجّ و گاه صد و هشتاد حجّ و زمانى صد هزار حجّ ارزيابى شده است و گاه هر گامى در راه زيارت او معادل يك حجّ و هر برداشتن گامى به سوى كوى او، با يك عمره، برابر شناخته شده است.(642)
در روايت مردى به نام بشير دهّان در مورد زيارت آن حضرت در شبانه روز عرفه آمده است كه: (فردى از شما كه بر ساحل فرات غسل زيارت مى كند، آنگاه به كوى دوست حركت مى نمايد، اگر به راستى عارف به حق حسين عليه السلام و اقتدا كننده به او باشد، خداوند براى هر گامى كه برمى دارد و مى نهد، پاداشى معادل يك صد حجّ پذيرفته شده و يك صد عمره پاك و شايسته، بدو عنايت مى كند.)(643)
در برخى روايات اين معادله با اين قيد همراه مى شود كه پاداش حجّ با پيامبر، در برخى ديگر از روايات به صورت پاداش حجّ پذيرفته شده با پيامبر و در برخى ديگر به دو، ده، سى، پنجاه و صد حجّ، افزايش مى يابد.
در برخى روايات اين معادله به صورت شگفت آورى اوج مى گيرد و زيارت حسين عليه السلام نه ثواب انجام حجّ با پيامبر، بلكه به ثواب حجّ شخصى آن حضرت مى رسد آن هم نه يك حجّ از حجّهايى كه آن گرامى انجام داد، بلكه فراتر از اين.
اين مطلب را پيشتر در روايتى از پيامبر گرامى آورديم كه در بخشى از آن مى فرمايد:
(هر كسى فرزندم حسين عليه السلام را با معرفت زيارت كند، خداوند براى او پاداشى معادل پاداش نود حجّ، از حجّهاى انجام شده همه عمر مرا دركارنامه عملش مى نويسد.)(644)
روشن است كه تفاوت ميان روايات، هيچ مشكلى ايجاد نمى كند، چرا كه اين تفاوت پاداش، برخاسته از تفاوت درجات عرفان و اخلاص و ايمان زائرين نسبت به خدا و پيامبر و ائمّه عليهم السلام، به ويژه خود پيشواى شهيدان و نيز برخاسته از درجات يقين و باور آنان بر كرامت و عظمت حسين عليه السلام از آن جمله اين امتياز شگرف است كه پيامبر فرمود:
حسين منّى وانا من حسين
بنابراين، تفاوت پاداش، برخاسته از تفاوت عرفان و ايمان و اخلاص و مهر به آن حضرت است. براى نمونه:
در روايت آمده است كه پاداش زيارت آن حضرت با حجّ پيامبر برابرى مى كند، به نظر مى رسد از جمله دلايل اين معادله اين است كه:
هنگامى كه زائر حسين عليه السلام در اوج شور و شوق و با قلبى لبريز از عشق به او و نياى بزرگش به بارگاه او روى مى آورد در حقيقت بيت اللّه واقعى را زيارت كرده است، آن هم نه با قلب خودش، بلكه با قلبى مشابه و مناسب با قلب مصفّاى پيامبر از نظر مهر به حسين عليه السلام.
و هنگامى كه در كنار قبر مطهّرش حضور مى يابد يا از راه دور با نهايت شور و عشق قلبش را به سوى او متوجّه مى سازد و با اندوه عميق قلبى به خاطر مصايب وارده بر او، آن حضرت را زيارت مى كند، چنان است كه گويا با قلب پيامبر آهنگ او كرده است.
پس، هنگامى كه قلب مطهّر پيامبر بر او مهر مى ورزد تا جايى كه اگر در حال سجده است و حسين بر پشت او، مى كوشد تا او را با مهر و محبّت به زمين گذارد.(645)
حال اگر زائر حسين عليه السلام لحظات بر خاك افتادن آن گرامى را با زخمهاى بى شمار و با ضربت كارى عنصر پليدى چون ابن وهب (646) در ذهن خويش مجسّم سازد و از دل و جان بر او درود خالصانه و سلام عاشقانه و برخاسته از دل، هديه كند، چنان است كه گويى پيامبر آهنگ حسين كرده است و نيز از آنجايى كه حسين عليه السلام برتر از خانه خداست، پاداش زيارت او به تفاوت درجات ايمان و عرفان زائرانش به طور متفاوت تا 90 حجّ انجام شده در همه عمر پيامبر اوج مى گيرد و اينكه در اين حدّ متوقّف شده و فراتر نمى رود، خود رمزى و سرّى از رموز و اسرار مربوط به پيامبر است.
صدقه
انفاق و صدقه در راه خدا پاداش بزرگى دارد، امّا همانگونه كه در روايات آمده است زيارت حسين عليه السلام پاداش هزار صدقه پذيرفته شده را دارد.(647)
روزه
روزه نيز عمل بزرگ عبادى است و سپرى است در برابر آتش جهنّم، امّا زيارت آن حضرت چنانكه در روايت صحيح آمده است، پاداش هزار روزه و روزه دار را، دارد.(648)
يارى رسانى در راه خدا
يارى رسانى در راه خدا و همكارى و هميارى، پاداش ارزنده اى دارد امّا زيارت آن حضرت پاداشش فراتر از آن است.
در روايت آمده است كه: (هر كسى حسين عليه السلام را زيارت كند، همانند كسى است كه هزار مركب، زين و لجام كرده براى خدمت در راه خدا، مجهّز و آماده ساخته است.)(649)
جهاد
در زيارت عارفانه آن حضرت پاداشى است معادل پاداش هزار شهيد از شهداى بدر،(650) بلكه فراتر از آن. از زيارت عارفانه و خالصانه او پاداشى بسان پاداش به خون غلطيدن در راه خدا نيز دريافت مى گردد.(651)
آزادى بردگان
در زيارت آن حضرت پاداش بزرگى، بسان پاداش آزاد ساختن هزار نفر در راه خداست.(652)
در روايت است كه: (هر كسى قبر مطهّر او را با پاى پياده زيارت كند به هر قدمى كه برمى دارد و مى نهد، پاداشى معادل آزاد ساختن برده اى از فرزندان اسماعيل را خواهد داشت.)(653)
ذكر خدا
در مورد ذكر و ستايش خدا، همين بس كه در روايت است كه: (خداوند تبارك و تعالى، از عرق زائر عارف آن حضرت كه در راه زيارت او ريخته شده، هفتاد هزار فرشته ستايشگر و تقديس كننده، خلق مى كند.)(654)
علاوه بر آن زيارت آن حضرت پاداش ديگرى معادل ستايش و ذكر خدا و سپاس او را به همراه دارد و نيز درك ثواب ذكر فرشتگان مقرّب، در زيارت آن حضرت است.
صله رحم
از جمله كارهاى شايسته و اطاعت خداوند، صله رحم و نيكى كردن به مردم باايمان است و زيارت حسين عليه السلام صله رحم با خاندان وبستگان حقيقى پيامبر است كه پدر واقعى امّت است و نيكى نمودن به پيامبر و على و فاطمه و حسن و حسين عليهم السلام است (655) و نيز زيارت آن حضرت نيكى نمودن به خود آن حضرت است كه تجسّم نيكيها و شايستگيها و والاييهاست.
سير كردن محرومان
و از كارهاى شايسته و مورد سفارش، غذا دادن به گرسنگان و محرومان است. غذادادن در روز قحطى، به ويژه به يتيمى كه خويشاوند باشد، يا به بينوايى خاك نشين.(656)
و زيارت آن حضرت بسان سيراب ساختن خاندان محاصره شده و تشنه اوست و نيكى و احسان در حق پيشواى بزرگى است كه در راه حق و عدالت به خاك افتاده است، همانگونه كه در زيارت آن حضرت مى خوانيم كه:
السّلام على المطروح بالعراء
سلام بر شهيدى كه پيكر مقدّسش بر روى شنهاى تفتيده بيابان نينوا، افتاده بود.
ديدار مردم باايمان
از كارهاى شايسته كه خداوند بدان وعده پاداش داده است، ديدار مردم باايمان و سلام و درود گفتن بر آنان و احترام آنهاست. اين تكريم واحترام به انسانهاى شايسته و باايمان، گرچه به اندازه يك بار از جا برخاستن در مجلس و جا دادن به آنان يا تواضع در برابرشان باشد، پاداش بزرگى خواهد داشت و حسين عليه السلام سالار مؤ منان است و زيارت او و مهر و محبّت ورزيدن به او و تعظيم در برابر شخصيّت ملكوتى او پاداشى وصف ناپذير براى زائر او خواهد داشت.
وام نيكو
از كارهاى شايسته و مورد سفارش، وام نيكو دادن به خداست. خداوند از وام نيكودادن به انسان باايمانى كه گرفتار باشد، به وام نيكوى به خدا نام برده است و زيارت خالصانه و عارفانه حسين عليه السلام نوعى وام نيكو به آن حضرت است و روشن است كه وام نيكو به پيشواى مؤ منان و بزرگ مردى كه گرفتار و دور از خانه و كاشانه و رانده شده از حرم پيامبر است و مردم بر اثر ستم رژيم اموى از او بريدند تا آنجايى كه پيكر پاكش به خون آغشته بر روى خاك ماند و كسى جراءت نزديك شدن بدان را نداشت.
آرى! اينك زيارت آن گرامى، بااخلاص و عرفان و عشق به او، بزرگترين وام نيكو براى خداست و خدا خود مى داند آن وعده پاداشى كه به وام نيكوى به خود را داده است، براى زائر آن حضرت چگونه چند برابر خواهد ساخت؟ و پاداش پرارزش او به كجا خواهدرسيد؟
عيادت بيماران
از كارهاى شايسته، عيادت بيماران به خاطر خداست. خداوند ترك اين كار پسنديده را، نكوهش كرده است، به گونه اى كه در روايت آمده است. مى فرمايد:
(بنده من! چرا هنگامى كه بيمار شدم از من عيادت نكردى؟)(657)
و زيارت حسين عليه السلام اگر نيك بينديشيم، نه تنها عيادت بيمار است، آن هم نه بيمارى كه گرفتار تب شديد يا سردرد است، بلكه عيادت بيمارى با بدن مجروح و لب تشنه، گرفتار و دلسوخته، بيمارى با بدن پاره پاره و فراتر از آن با پيكر پايمال شده است. اين مضمون جانگداز در رؤ ياى صحيحى از مادر گرانقدرش فاطمه عليها السلام رسيده است كه در زيارت فرزندش حسين عليه السلام بدان مرثيه سرايى كرده است كه:
ايّها العينان فيضا رضيضا
لم امرِّضه قتيلا
لا ولا كان مريضا(658)
اى ديدگان من! سيلاب اشك جارى سازيد و خشك نشويد.
و بگرييد كه در كربلا، شهيدى با پيكر درهم كوبيده شده و سينه پايمال شده بر روى خاك مانده است.
من در آنجا نبودم تا در لحظات شهادتش او را پرستارى كنم و او بيمار هم نبود، بلكه در راه دين خدا به دست ستمكاران به شهادت رسيد.
پس، اينك، هنگامى كه قصد زيارت آن حضرت را نمودى، نيّت عيادت او را بنما چنانكه گويى به هنگام شهادت، او را پرستارى نموده و پيكر پاكش را بر روى ريگهاى تفتيده عيادت مى كنى و به هنگام ورود به آستان مقدّسش همين احساس را با نظاره به قبر شريفش خواهى داشت.
تجهيز بدن انسان باايمان
احترام به انسان با ايمانى كه از دنيا رفته است، به ويژه اگر غريب و دور از نزديكان و خاندانش باشد، پاداشش بى شمار است و زيارت حسين عليه السلام از نزديك در حقيقت تشييع پيكر مقدّس و بر خاك افتاده او و غسل و كفن بر بدن برهنه او و دفن بدن مقدّس او در قلبها و دلهاست، چرا كه دلها، كانون مهر به او و او در دلهاى باايمان است.
شادمان ساختن مردم باايمان
از كارهاى شايسته، شادمان ساختن انسان باايمان و دميدن نسيم فرح بخش سرور بر دلهاى مؤ من است. اين كار برترين كارهاست و در سخت ترين شرايط عالم برزخ و رستاخيز همنشين زيباى انسان مى گردد.(659)
در روايت از امام صادق عليه السلام آمده است كه: (اگر زائر حسين عليه السلام بداند كه با زيارت عارفانه و خالصانه و هدفدار حسين عليه السلام چه نسيم شادمانى بر قلبهاى مصفّاى پيامبر و على و فاطمه و حسن و امامان نور عليهم السلام و شهيدان خاندان پيامبر مى وزد و چه ثمره پرارزشى از دعاى آنان به او باز مى گردد و چه پاداش پرارزشى در دنيا و آخرت براى او خواهد بود، دوست مى داشت كه نه تنها حسين را زيارت كند، بلكه هميشه كنار قبر شريف او براى زيارت منزل گزيند.)(660)
زيارت امام حسين عليه السلام
از كارهاى شايسته، زيارت حسين عليه السلام است كه مورد سفارش قرار گرفته است و از شگفتيها اينكه با زيارت آن حضرت، نه تنها پاداش زيارتش حاصل مى شود بلكه با يك بار زيارت، پاداش زيارت او تا روز رستاخيز در نامه عمل انسان ثبت مى گردد و اين مطلب در روايتى آمده است كه خواهد آمد.
جهت دوّم درجات مختلف زائران
خواصّ و پاداش زيارت آن حضرت به تناسب اختلاف حالات زائرانش مختلف است و زائر در هر مرحله اى از مراحل به پاداشى كه سرآمد ديگر پاداشهاست، دست مى يابد. نگارنده از روايات معتبر، شانزده فضيلت براى آن حضرت دريافت داشته و خلاصه كرده است:
1 نخست اينكه: هنگامى كه فردى تصميم به زيارت آن حضرت مى گيرد خداوند گناهانش را مورد بخشايش قرار مى دهد و هنگامى كه در راه زيارت او گام مى سپارد، آنها را از كارنامه عملش محو مى نمايد و در مرحله بعد كارهاى شايسته اش را چند برابر مى سازد و همينگونه در هر مرحله اى به كارهاى نيك او افزوده مى شود تا وارد بهشت گردد.
هنگامى كه آهنگ زيارت آن حضرت نموده و غسل كند، پيامبر گرامى صلى الله عليه و آله ندايش مى دهد كه:
يا وفد اللّه! ابشروا بمرافقتى فى الجنّة
اى روى آورنده به خدا! و اى ميهمان او! بشارتت باد به همراهى من در بهشت.
و اميرمؤ منان عليه السلام به او ندا مى دهد كه:
انا ضامن لقضاء حوائجكم
من ضامن برآورده شدن خواسته هاى شما هستم.
و آن دو گرامى از چپ و راست همراهيش مى كنند تا از زيارت بازگردد.(661)
2 زائر حسين عليه السلام پس از تصميم به زيارت و آمادگى، وارد مرحله دوّم مى شود و وسايل حركت خويش را برمى گيرد تا به سوى كوى دوست حركت كند، اينجاست كه همه آسمانيان، بشارتش مى دهند.(662)
3 هنگامى كه در راه سفر و تهيّه زاد و توشه براى زيارت آن حضرت، هزينه نمايد، در برابر هر درهم از هزينه اش پاداشى هم چون كوه احُد بدوارزانى مى دارد و چند برابر آنچه انفاق نموده است جايگزين آن مى سازد و همه بلاها را از او بر مى گرداند.
در روايتى آمده است كه: (براى هر درهم بخشش زائر حسين عليه السلام درراه خدا، ده هزار درهم پاداش مى دهد.)
آنگاه فرمود: (و فراتر از همه اين پاداشهاى مادّى، خشنودى خدا و دعاى خير پيامبر، على و امامان نور عليهم السلام است كه بدرقه راه اوست.)(663)
4 هنگامى كه از منزل خود خارج مى شود از جهات ششگانه او ششصد فرشته او را همراهى مى كنند.(664)
5 به هنگام راهپيمايى به سوى كوى او، به هر چيز و هر نقطه اى گام نهد دعايش مى كنند.(665)
چون گامهايش را برمى دارد و مى نهد، به هر گامى، هزار كار شايسته دارد.(666) اگر بر كشتى نشسته باشد با حركت كشتى ندايش مى دهد كه: (آگاه باش كه رستگار شدى و بهشت به وجود شما خوشبخت گرديد.)(667)
هنگامى كه بر مركب سوار شود با حركت هر دست آن، پاداش هزار كار شايسته خواهد داشت.(668)
6 هنگامى كه در راه كوى دوست، خورشيد بر او بتابد گناهانش را، بسان آتشى كه هيزم را مى بلعد و نابود مى كند، از بين مى برد.(669)
7 هنگامى كه از شدّت حرارت هوا، عرق مى كند و يا رنج و خستگى بر او دست مى دهد روايت شده است كه: (از عرق او هفتاد هزار فرشته پديد مى آيد كه تا روز برپايى رستاخيز، ستايش خدا مى كنند و براى زائر حسين عليه السلام بخشايش او را مى طلبند.)(670)
8 هنگامى كه با آب فرات، غسل زيارت مى نمايد همه گناهانشان مى ريزد. آنگاه پيامبر ضمن ميهمان خدا خواندن او، بشارت بهشت و همنشينى خود را به او مى دهد و اميرمؤ منان عليه السلام برآورده شدن خواسته ها و برطرف ساختن گرفتارى دنيا و آخرت او را تضمين مى نمايد.(671)
9 هنگامى كه پس از غسل زيارت، به سوى او حركت مى كند، به هر قدمى كه برمى دارد و مى نهد، يكصد حجّ و يكصد عمره پذيرفته شده و يك صد ميدان جهاد به همراه پيامبر، بر ضدّ بدترين دشمنان حق و عدالت، پاداش دريافت مى دارد.(672)
10 با نزديك شدن به كوى دوست، گروههاى مختلف فرشتگان، در دسته هاى ده هاهزار، به استقبال او مى شتابند كه از جمله آنها چهارهزار فرشته اى خواهند بود كه روز عاشورا براى يارى او اعلان آمادگى كردند و او نپذيرفت و آنگاه از جانب خدا دستور يافتند تا پس از شهادتش در آستان او باشند.(673)
11 هنگامى كه زائر آن حضرت، مرقد منوّر او را با معرفت زيارت مى كند، آن گرامى بدو نظر مى افكند و بر او دعا مى كند و از پدر و نياى بزرگش نيز مى خواهد، تا او را دعا كنند.(674) آنگاه فرشتگان و از آن پس همه پيامبران او را دعا مى كنند و تمامى پاداشهايى كه براى عبادتها برشمرديم، در نامه عملش نوشته مى شود. و سرانجام فرشتگان با او مصافحه مى كنند و بر چهره اش نشانى از نور عرش نقش مى بندد كه اين زائر مرقد فرزند پيامبر و مرقدپيشواى شهيدان است.(675)
12 هنگامى كه به سوى خاندانش برمى گردد، گروههايى از فرشتگان از آن جمله هفتادهزار فرشته همراهيش مى كنند و جبرئيل و ميكائيل و اسرافيل بدرقه اش مى نمايند و دو فرشته نگهبان او از او خداحافظى مى كنند و مى گويند:
(اى دوست خدا! تو مورد بخشايش خدا قرار گرفته اى، به راستى كه تو از حزب خدا و پيامبر و امامان نور هستى، بخداى سوگند كه نه تو آتش دوزخ را خواهى ديد و نه آتش دوزخ تو را و نه به تو طمع خواهد كرد.)(676)
آنگاه ندا مى دهند كه:
(گوارا باد بر تو! پاكيزه و رستگار شدى و بهشت نيز به وجود تو مفتخر شد.)(677)
13 هنگامى كه پس از اين زيارت، به مدّت يك سال يا دو سال بعد، از دنيا برود فرشتگان در تشييع جنازه او حاضر و براى او طلب بخشايش خدا مى كنند.(678) و حسين عليه السلام به ديدارش مى شتابد. روايت است كه آن حضرت فرمود:
من زارنى فى حياته، زرته بعد وفاته
هر كسى مرا در زندگى اش زيارت كند، پس از مردنش بازديدش خواهم كرد.
ممكن است بازديد او از زائرش پس از مرگ يا شب اوّل قبر باشد ويا....
پس، اى غريبان خفته در گورها!
اى تنهايان در قبر!
اى وحشت زدگان در قبر!
اى كسانى كه مى دانيد هنگامى كه روح از بدنتان خارج شد، هيچ كسى با شما ديدار رويارو نخواهد داشت، بلكه اگر كسى به ديدار شما بيايد با بودن فاصله دومترى از خاك و گل ميان شما و او، از شما ديدار مى كند.
اى كسانى كه رابطه و رويارويى ميان شما و مردم قطع مى شود! نه، شما پس از مرگ چهره آنان را مى نگريد و نه آنان چهره شما را، بدانيد كه اگر اين سعادت را داشتيد كه حسين عليه السلام به ديدار شما بيايد، آن حضرت در آن شرايط به طور روبه رو با شما ديدار مى كند، هم شما او را مى نگريد و هم او شما را.
با اين وصف آيا احتمال مى دهيد كه پس از ديدار آن حضرت از شما و درود و سلام گفتن بر شما، باز هم وحشت و گرفتارى برايتان باقى بماند؟
هرگز!
امّا بدانيد كه آن حضرت به همان اندازه، شما را ديدار و مورد عنايت قرارخواهد داد كه در زندگى او را زيارت نموده، دل در گرو عشق او نهاده، به او اقتداكنيد.
14 اگر زائر حسين عليه السلام در راه زيارت او از دنيا برود، فرشتگان پيكر او را تشييع مى كنند و از بهشت براى او حنوط و كفن مى آورند وبرروى كفن او مى پوشانند و بر او نماز مى گذارند و زير پايش را با بويى خوش ومعطّر، فرش مى سازند.) و زمين را از سوى او كنار مى زنند تا جاى او فراخ و خوش باشد و درهاى رحمت آسمان به رويش گشوده مى شود و آنگاه آسايش و روزى خوش، تا قيام قيامت بر او نازل مى گردد.(679)
15 هنگامى كه زائر آن حضرت در راه زيارت او زندانى گردد و يا كتك بخورد، از امام صادق عليه السلام روايت شده است كه:
(به هر روز زندانى شدن يا كتك خوردن، در روز قيامت پاداش و شادمانى خواهد داشت و اگر پس از زندانى شدن كتك هم بخورد براى هر ضربه اى، حوريه اى خواهد داشت و براى هر دردى هزاران پاداش كار نيك و محو هزاران گناه و دريافت هزاران درجه و هم سخن پيامبر خواهد بود تا از حساب رستاخيز نجات يابد و فرشتگان عرش او را مورد مهر قرار مى دهند و بدو گفته مى شود آنچه دوست دارى بخواه.
از سوى ديگر اذيّت كننده او را براى حساب مى آورند و جنايت او به قدرى است كه بدون سؤ ال و پاسخ، به شدّت مورد بازخواست قرار مى گيرد و از آب جوشان دوزخ و چرك و خونابه آن دريافت مى دارد و بر بندى از آتش كشيده مى شود و بدو مى گويند به خاطر جنايتى كه مرتكب شدى اينك طعم تلخ كيفرت را بچش! چرا كه تو ميهمان خدا و پيامبر را زندانى ساختى و شكنجه كردى و شرايط دردناك او را به زائر حسين عليه السلام نشان مى دهند و مى گويند: اينك بنگر آيا انتقام تو از او گرفته شد و او خدا را سپاس مى گذارد و مى گويد: سپاس خداى را كه انتقام مرا و پسر پيامبر را از او گرفت.)(680)
16 و نيز از امام صادق عليه السلام آمده است كه:
(اگر زائر حسين، در راه زيارت او كشته شود با نخستين قطره خون، همه گناهانش مورد بخشايش قرار مى گيرد و سرشت ملكوتى او بسان سرشت پيامبران به گونه اى شستشو داده مى شود كه از سرشت حيوانى كافران و فاسقان پاك و پاكيزه و خالص مى گردد؛ همينگونه قلب او شستشو داده مى شود و هر ناخالصى از آن زدوده و لبريز از ايمان مى گردد. و در حالى خدا را ملاقات مى كند كه از همه ناخالصيها خالص است و شفاعت خاندان و هزاران نفر از برادران دينى اش بدو ارزانى شده است. فرشتگان به همراه جبرئيل و فرشته مرگ، نماز او را مى خوانند و كفن و حنوط او از بهشت هديه مى گردد و آرامگاهش بر او گسترده و نورباران مى گردد.
درى از درهاى بهشت به رويش گشوده مى شود و فرشتگان از بهشت بر او هديه مى آورند و پس از هيجده روز، به ملكوت پر مى كشد و تا آستانه رستاخيز با دوستان خدا همچنان در آنجا خواهد بود.
پس از آغاز برپايى رستاخيز، او نيز سر از رحم خاك برمى دارد و بارديگر با پيامبر و على و امامان نور عليهم السلام مصافحه مى كند. آنان بشارت كاميابى و نجات بدو مى دهند و او را به همراه خود مى برند تا از حوض كوثر مى نوشد و هر كه را دوست دارد مى نوشاند....)(681)
جهت سوّم پاك سازى از گناه
اثر ديگر زيارت آن حضرت اين است كه: زائر حسين عليه السلام پس از زيارت عارفانه و خالصانه به گونه اى خاص، از گناهان پاك مى گردد.
در روايات متعدّدى حدود چهل روايت تعبير شده است كه:
(خداوند گناهان گذشته و آينده او را خواهد بخشيد.)(682)
و در روايات ديگرى بدين صورت كه:
(او بسان روز تولّدش، از همه گناهان پاك و پاكيزه مى شود.)(683)
در برخى از روايات آمده است كه:
(زائر عارف او بسان پارچه و لباسى كه پس از شستشو پاك مى گردد، از همه گناهان پاكيزه مى شود.)(684)
و شگفت آور اينكه در روايتى آمده است كه:
(با اوّلين گام خالصانه و عارفانه براى زيارت او، پاك و پاكيزه مى گردد.
پس، به هر گامى درجه اى دريافت مى دارد و به جايى مى رسد كه خداوند ضمن خطاب به او مى فرمايد: بنده من! هر چه مى خواهى بگو، كه پذيرفته است.)(685)
و در روايت ديگرى آمده است كه:
(پس از نماز زيارت حسين عليه السلام، فرشته اى به سوى او مى شتابد ومى گويد: پيامبر درود وسلامت مى رساند ومى فرمايد: گذشته ات مورد بخشايش خداست، اينك زندگى را از سر بگير و مراقب رفتارت باش.)(686)
جهت چهارم اثر رهايى بخش
زائر آن حضرت نه تنها خود نجات يافته است، بلكه سبب نجات و رهايى ديگران مى گردد. در روايتى از امام صادق عليه السلام كه فرمود:
(زائر عارف حسين عليه السلام، در روز رستاخيز براى صد نفر از دوزخيان شفاعت مى كند.)(687)
و در روايت ديگرى است كه بدو ندا مى رسد كه:
(هان اى زائران حسين عليه السلام دست هر كسى را دوست داريد بگيريد و به بهشت وارد كنيد.)(688)
جهت پنجم تا روز رستاخيز
هر كار شايسته اى پاداشش تا روز رستاخيز باقى مى ماند، امّا خودِ كار پس از انجام، پايان مى پذيرد؛ امّا زيارت حسين عليه السلام كار بزرگى است كه تا قيامت از زائر او گسست ناپذير است و خود عمل شايسته همچنان تا قيامت امتداد مى يابد.
در اين مورد امام صادق عليه السلام فرمود:
(هنگامى كه فردى از خانه اش، به قصد زيارت آن حضرت خارج مى شود، از همانجا تا رسيدن به هدف، هفتصد فرشته او را همراهى مى نمايند. پس از زيارت او، ندايى مى رسد كه گذشته ات مورد بخشايش قرار گرفته است، اينك از اين پس، زندگى را از سر بگير و مراقب رفتارت باش! آنگاه، همان فرشتگان او را تا رسيدن به خانه اش همراهى مى كنند و پس از خداحافظى از او تا آخرين روز زندگى اش همواره زيارت حسين عليه السلام مى كنند و پاداش كارشان از آن اوست.)(689)
جهت ششم پاداش و عمل وصف ناپذير
زائر حسين عليه السلام به پاداش و عملى دست مى يابد كه انجام آن از او امكان پذير نيست. براى نمونه:
به پاداش حجّهاى پيامبر صلى الله عليه و آله دست مى يابد. اين مطلب در روايات متعدّدى آمده است، لطيفترين آنها اين روايت است:
يكى از ياران امام صادق عليه السلام آورده است كه:
(در نخستين روزهاى حكومت منصور، امام صادق عليه السلام وارد نجف شد وبه من فرمود كه سر راه بروم و در آنجا انتظار آمدن مردى را بكشم كه از طرف قادسيه خواهد آمد و آنگاه پس از ورود او، سلام حضرت را بدو ابلاغ و او را به محضر حضرتش دعوت كنم.)
اين مرد، كه موسى نام دارد، مى گويد:
(در اجراى دستور، سر راه شتافتم و زير حرارت شديد خورشيد، تا سرحدّ ياءس و نوميدى از آمدن مسافر مورد نظر، به انتظار نشستم تاسرانجام از راه رسيد و پس از رساندن پيام امام صادق عليه السلام او را به نزديك خيمه حضرت راهنمايى كردم و خودم كنار در خيمه از آنان دورتر به گونه اى كه آنان را نمى ديدم، امّا سخنانشان را مى شنيدم، نشستم.
امام صادق عليه السلام از آن مرد پرسيد: (از كجا آمدى؟)
پاسخ داد: (از دورترين نقطه يمن.)
آنگاه حضرت همه ويژگيهاى منطقه زندگى او را به او باز گفت و او تصديق كرد. آنگاه فرمود: (هدف از آمدن به اين نقطه چيست؟)
گفت: (براى زيارت حسين عليه السلام آمده ام.)
فرمود: (تنها به قصد زيارت؟)
گفت: (آرى! تنها براى زيارت سالارم و نمازگذاردن در كنار قبر او و نثار درود بر او از نزديك....)
امام عليه السلام فرمود: (در زيارت آن حضرت چه پاداش و اثرى مى نگرى؟)
گفت: (ما از زيارت او بركت در مال و اولاد و سلامتى و عمر و برآورده شدن خواسته هاى خويش مى نگريم.)
فرمود: (برادر يمنى! آيا بر اين پاداشها چيزى بيافزايم؟)
پاسخ مثبت داد.
امام صادق عليه السلام فرمود: (پاداش زيارت عارفانه حسين عليه السلام با پاداش حجّ پذيرفته شده با پيامبر، برابرى مى كند.)
آن مرد شگفت زده شد.
امام صادق عليه السلام فرمود: (آرى! بلكه با دو حجّ پذيرفته با پيامبر.)
و باز بيشتر شگفت زده شد.
و امام صادق عليه السلام همواره بر پاداش زيارت عارفانه حسين عليه السلام افزود تا به سى حجّ پذيرفته شده و پاك و پاكيزه به همراه پيامبر صلى الله عليه و آله رسيد.(690)
جهت هفتم پاداشى بى نظير
به بركت زيارت حسين عليه السلام انسان هدفدار، به عمل و پاداشى مى رسد كه اصولاً نه انجام آن برايش امكان پذير است و نه به دست آوردن پاداشش، همانند رسيدن به حجّ و پاداشى چون حجّ پيامبر كه در گذشته روايت آن را آورديم.(691)
جهت هشتم وعده خدا
خداوند سوگند ياد كرده است كه زائر عارف آن حضرت را محروم و نوميد و دچارورشكستگى روز رستاخيز نسازد.
اين مطلب را از امام باقر عليه السلام آورده اند كه فرمود:
(حسين عليه السلام به صورت بسيار مظلومانه و اندوهبار و با لب تشنه و مشتاق به لقاى حقّ، به شهادت رسيد و خداوند بر خود لازم ساخت كه هيچ مشتاق به كوى او، و بلازده و گناهكار و غم زده و تشنه كام و مصدوم و رنجديده اى، به كوى او نشتابد و خداى را در آنجا نخواند و به وسيله حسين عليه السلام به بارگاه او تقرّب نجويد، جز اينكه خداوند، گرفتاريش را رفع و خواسته هايش را روا و گناهانش را مورد بخشايش قرار دهد و در عمر و روزى اش بيافزايد.)(692)
فاعتبروا يا اولى الابصار
جهت نهم نهايت آرزوها
ويژگى ديگر در زيارت حسين عليه السلام اين است كه رسيدن به بهشت برين كه نهايت آرزوى هر انسان است در پرتو آن، حاصل مى شود.
در روايت است كه:
(خداوند، هنگامى كه زائر عارف او را در راه زيارت او، شبانگاهان بيدار و روزها خسته مى نگرد، بدو نظر لطفى مى افكند كه بهشت برايش تاءمين مى شود.)(693)
جهت دهم بالاترين اثر:
ويژگى ديگر اين است كه زيارت آن حضرت آثار خاصّى در پى دارد. از آن جمله در روايات بسيارى آمده است كه: (عمر انسان را زياد و روزى او را پربركت مى سازد.)(694)
در زيارت عرفه آمده است كه:
(زيارت آن گرامى در عقايد برحق، آرامش قلب و اطمينان خاطر به بار مى آورد و شبهات و نگرانيها را برطرف مى كند.)(695)
روشن است كه اين اثر اطمينان بخش از هر اثر ارزشمند ديگرى برتر است، چرا كه هر اثر ديگرى در گروآن است.
و نيز از آثار آن اين خواهد بود كه مرگهاى ناگوار و شقاوتمندانه را دفع و رفع مى كند.(696)
و ديگر اينكه زائر حسين عليه السلام و پدر و مادر و برادرش تا روز رستاخيز از همه هول و هراسها به وسيله پيامبر بيمه شده اند و آن حضرت نجات آنان را تضمين فرموده است.(697)
جهت يازدهم برتر از ديدار امام حاضر
از آثار ديگر زيارت آن حضرت اين است كه، زيارت او برتر و پرفضيلت تر از پاداش زيارت امام حاضر است؛ مثلاً اگر حضرت صادق عليه السلام حىّ و حاضر باشد و شما به حضور او شرفياب گردى و با او گفتگو نمايى، اين سعادت بزرگى است. امّا زيارت حسين عليه السلام بالاتر از اين است.
مردى از شيعيان آورده است كه به امام صادق عليه السلام گفت: (هنگامى كه حسين عليه السلام را زيارت كردم، شوق ديدار شما نيز در انديشه ام پديدار شد و مرا وادار كرد تا رنج اين سفر طولانى را براى ديدار شما، به جان بخرم.)
امام صادق عليه السلام فرمود: (به وعده هاى پروردگارت، يقين داشته باش. تو از سراى بزرگ مردى كه حق پرشكوه ترى از من بر شما دارد، آمده اى.)
پرسيدم: (چه حق بزرگترى از وجود گرامى شما، بر من دارد؟)
فرمود: (حق او اين است كه وقتى بر او وارد شدى، خداى را در حرم او بخوانى و خواسته هايت را به بارگاه او ببرى.)(698)
امام باقر عليه السلام به ديدار زائران حسين عليه السلام مى شتافت.
مردى به نام حمران مى گويد قبر حسين عليه السلام را زيارت كردم وقتى بازگشتم، امام باقر عليه السلام با جمعى از نوادگان على عليه السلام به ديدار من آمد و به من فرمود: (حمران! بشارتت باد! هر كسى قبر شهيدان خاندان پيامبر را با نيّتى صاف و پاك، زيارت كند از گناهانش پاك مى گردد، درست بسان روز تولّدش.)(699)
و از شگفتيهاى آثار زيارت آن حضرت اين است كه، لحظات بارش رحمت خدا بر زائران حسين عليه السلام نيز جالب و دايره اش وسيعتر است.
در روايتى پس از ذكر لحظات نزول باران رحمت خدا در هر روز، آمده است كه:
(خداوند رحمت خويش را همواره بر زائران حسين عليه السلام و خاندان آنها، و كسانى كه مورد شفاعت او قرار گيرند فرو مى فرستد؛ گرچه گناهكار و در خور آتش باشند.)(700)
و از لطيفترين فضايل زيارت آن حضرت اين است كه: زائران آن حضرت چهل سال پيش از اهل بهشت، وارد آن مى گردند(701) وهرپديده اى از زائر آن حضرت تبرّك مى جويد و از زائر آن حضرت به خاطر ديدن قبر شريف او انتظار نظر خير دارد.)(702)
و از شگفتيهاى فضايل زيارت او كه از بسيارى روايات دريافت مى گردد، اين است كه همه فضايل آن براى مردم بيان نشده است. در روايت است كه:
(اگر مردم مى دانستند در زيارت آن حضرت چه پاداش شكوهمندى است، از شور و شوق كوى او، جان مى باختند و بارها نفسهايشان در عشق كوى دوست، بند مى آمد.)(703)
و در روايت ديگرى است كه:
(اگر مردم فضيلتهاى زيارت او را مى دانستند از دورترين نقاط گيتى، به هر صورت ممكن به زيارتش مى شتافتند.)
