زیارت بهشت

تا به حال شده که حق و حسابمان را با خدا در نظر نگیریم، آرزوهای دور و نزدیکمان را برای لحظه ای فراموش کنیم، دلمان را بگیریم دستمان و برویم حرم امام هشتم (ع) به نیت اینکه این دفعه یک دل سیر فقط بگوییم: «آقا جان! خیلی شما را دوست داریم!»
امیداوریم زیارت امام رضا (علیه السلام) نصیبتان شده باشد. امام رضا (ع) در بین ائمه ی معصومین (علیهم السلام) جایگاه مهم و والایی دارند. به نحوی که پاداش زیارت ایشان بهشت است. (1)

خود امام رضا (ع) نیز فرموده اند:

«منم پاره ی تن پیغمبرتان! و منم امانت خدا بر شما و ستاره ی درخشان! آگاه باشید که هر کس که مرا زیارت کند، در حالی که حق مرا بشناسد و طاعت مرا که خداوند واجب کرده است، بپذیرد، در قیامت من و پدرانم شفیع او هستیم، هر کس که ما شفیع او باشیم، اهل نجات است اگر چه گناه جن و انس به گردن او باشد.» (2)

و اما دیدار!

دیدارهای ما چهره های مختلفی دارد. گاهی انسان غریبه ای را می بینیم و حتی به او سلام هم نمی کنیم. برای انسانهایی که به اصطلاح آشنای ما هستند، فرصتی برای سلام و علیک می گذاریم و آشناتر ها را بیشتر تحویل می گیریم.
اما نحوه ی برخورد ما با میوه فروش سر کوچه، و دوستمان و پدرمان به یک صورت نیست. هر چه به فرد نزدیک تر باشم میزان صمیمیت ما بیشتر می شود ودر نتیجه، فرصتی که برای دیدار او می گذاریم بیشتر و احتراممان هم بیشتر است.
همانطور که گفتیم، نحوه ی برخورد ما در دیدار با پدرمان با نحوه ی برخورد ما در هنگام مواجه شدن با دوستمان فرق می کند. همین طور هم وقتی به زیارت ائمه ی معصوم می رویم دیدار ما باید به گونه ای دیگر باشد.
دوست، فردی است که معتمد انسان است، انسان آرامش را در کنار او تجربه می کند، همراه و غمخوار انسان است.
پدر، بخشی از جسم فرزند را می سازد، او را تربیت می کند و پرورش می دهد، به خودش رنج می دهد تا او در رنج نیفتد و خرج و مایحتاج او را تامین می کند.
حالا! امام! امام کسی است که جان و روح و جسم انسان مدیون فیض اوست. در همه حال غمخوار و شنونده ی شکایات اوست. هرگز او را در آماج حوادث رها نمی کند و بی روزی نمی گذارد. امام، کسی است که دست انسان را می گیرد و به سمت هدایت و خدا ره می نمایاند. از آتش دوزخ دور می کند و در آخرت شفاعت مومنان به دست آنهاست. (3)
خوب! دیدار کدام یک مهمتر است و دقت و احترام بیشتری می طلبد؟ دوست؟ پدر؟ امام؟

اندر آداب

حالا که می دانیم امامان به طور اختصار چه ویژگی ها و چه مقاماتی دارند، باید بدانیم که زیارت امامان احترام و آداب ویژه ای دارد.

یک)

نمی خواهیم خیلی سخت گیرانه به نظر برسد، ولی راستش را می گوییم: باید تلاش کنید درباره ی فردی که به زیارتش می روید اطلاعاتی داشته باشید. در کتابهای دینی اسم این اطلاعات را می گذارند: «معرفت».
معرفت به این معنا نیست که از شما بپرسند امام رضا (ع) امام چندم است، شما بلد باشید‍! این که دیگر اطلاعات عمومی است! معرفت باید از این دست باشد که امامی که به زیارتش می روید چه مرتبه ای نزد خداوند دارد و چه جایگاهی نزد پیامبر اکرم (ص) و امامان (ع). بدانیم که امام، به طور کلی چه ویژگی و خصوصیاتی دارد. بدانید که امام چه حقی بر گردن ما دارد و چقدر مدیون امامیم و باید شکر گزار او باشیم.
اصلاً نترسید! این شناخت تا حد زیادی بستگی به ظرفیت روحی شما دارد. از هر کس به اندازه ی امکاناتش انتظار دارند. پس لطفاً کمتر از خودتان نباشید.

دو)

بدانید که امامان شهیدند و شهیدان زنده اند. زنده و ناظر! وقتی وارد حرم می شوید کاملاً احساس کنید که امام دارد به تک تک اعمال شما نگاه می کند.
خاصیت اش این است که وقتی بدانیم امام رضا (ع) دارد نگاهمان می کند، دیگر وقتی می خواهیم دستمان به ضریح برسد کسی را هول نمی دهیم. یا با دوستمان دعا خواندن کسی را مسخره نمی کنیم، یا کلید نمی کنیم که حتماً جلوی ضریح نماز بخوانیم، یا دلمان می خواهد وقتی امام از کنارمان رد می شود بوی گل بدهیم!
باور کنید که امام زنده است! زنده تر از هر زنده ای و بر تمام اعمالمان نگاه می کند. خداییش بدانیم امام رضا (ع) نگاهمان می کند، و از دلمان خبر دارد، حاضریم با گناهان زیاد و توبه نکرده وارد حرم شویم؟

سه)

حتماً اذن دخول بخوانید. بعد از نزول قرآن کریم، قرار شد کسی در نزده وارد حریم خانه ی اهل بیت نشود. حتی جبرئیل امین (ع)، حتی عزرائیل (ع).
وقتی اذن دخول می خوانیم اگر دلمان گرفت و اشکی هم چکید معلوم است دعوت شده ایم به داخل. اگر اشکتان نچکید، برنگردید! دوست عزیز‍! از در خانه ی کریم که برنمی گردند! همانجا از خداوند بخواهید گناهانتان را که حائل بر قلب تان شده ببخشد. خداوند نظر می کند ان شاء الله.

چهار)

گفتیم که امام، احترام دارد! هر چیزی که به امام منتسب باشد نیز! یعنی در و دیوار حرم هم احترام دارد. با خادمان و زائران دیگر باید خوب برخورد کنیم. چرا که همه زائر و در خدمت یک امامیم! (جلوی چشم امام زشت است!). اگر می بینید با این کارتان ترافیک ایجاد نمی کنید و حق کسی ضایع نمی شود، خوب است زمین در ورودی حرم را ببوسید. همان جای پای زائران محبوب را.
اگر امام را واقعاً دوست داشته باشید، مسیر برایتان شیرین و کوتاه خواهد بود و زائران دیگر همه عزیز! در و دیوار شهر هم برایتان بو و رنگ امام را دارد.

پنج)

سعی کنید با غسل زیارت به حرم بروید و در حرم زیارت نامه بخوانید. نماز زیارت نیز از آداب زیارت است. باید بکوشیم مهر و عطوفت امام را نسبت به خودمان جلب کنیم، و بدانیم آنقدر امام به ما بخشیده است که گاهی می شود بدون حاجت و فقط برای گفتن دوستت دارم به زیارتش برویم. خیالتان راحت، دست خالی برنخواهید گشت!
باید اینگونه باشیم. اگر نیستیم، تلاش که می توانیم بکنیم!

پی نوشتها:

1. عیون اخبار رضا (ع)، ج2، ص 261، ح 13
2. مجالس شیعهة صص 428 و 429
3. برگرفته از سخنرانی استاد اسماعیل شفیعی سروستانی در جمع موعودیان

منابع مورد استفاده:
1. نماز و عبادت امام رضا علیه السلام: عباس عزیزی
2. المراقبات: آیت الله ملکی تبریزی
پ.میعاد