چندي پيش و همزمان با روز ايدز كه مطالبي در اين ستون نوشتيم. پيامكهاي زيادي از مخاطبان دريافت كرديم كه از ما خواستهاند در مورد نشانههاي اين بيماري بنويسيم. امروز با علائم و مراحل اين بيماري آشنا ميشويم.
وقتی ویروس اچآیوی از راه فرآورده خونی ناسالم، ارتباط جنسی محافظت نشده، تولد از مادر مبتلا، استفاده از سرنگهای مصرف شده و موارد انتقالی دیگر وارد بدن کسی میشود، یا راه پنهانی و اختفای علائم را پیش میگیرد (که به آن دوره نهفتگی میگویند) یا ابتدا مرحله اول ضربه زدن به فرد را با علائم اولیه و سپس (در صورت خودداری از انجام آزمایش و درمان) مرحله دوم را بدون علائم بالینی شروع میکند.
ناموفق بودن درمان، مرحله سوم را پیش میآورد که با علائم گسترش ویروس مجددا ظاهر میشود. خوب است علائم و مراحل آن را بدانید تا با پیشگیری یا در صورت ابتلا به بیماری، از گسترش آن جلوگیری کنید:
1ـ مرحله اول (از دو تا 12 هفته و در برخی افراد کمی بیش از یک سال):
در نواحی دهان مانند لثهها، زبان یا حتی اطراف لبها، آفت، تبخال، عفونتهای قارچی گاهی به شکل خطوطی معمولا سفیدرنگ در حاشیه زبان و همراه با التهاباتی در قسمت حلق ایجاد میشود.
در مدت اندکي، حالتی شبیه سرماخوردگی ظهور میکند که با یک یا چند علامت دیگر چون تب، گلودرد، سردرد، بیاشتهایی، تورم لوزهها، بزرگ شدن غدههای لنفاوی، درد یا تورم مفاصل، اسهال و استفراغ همراه است.
دانههای ریز اما نزدیک به هم جلدی و پوستی شبیه سرخک یا مخملک در برخی نقاط بدن، بخصوص پشت یا در نواحی تناسلی ظاهر میشود و اختلالاتی در کارکرد طحال و کبد و شکل و رنگ ناخنها پدید میآید.
2ـ مرحله دوم (حدود 10 سال):
مقاومت در برابر بیماریها و عفونتها بشدت کاهش مییابد.
اسهالهای شدید و ماندگار، تبهای طویلالمدت و مانند آن از علائم و نشانههای محسوس این مرحله است.
سلولهای دفاعی درون خون موسوم به T-helper یا T4 که در مبارزه با اچآیوی موفقیتی نداشتهاند، از بین میرود و ویروس جای آن مینشیند.
آزمایشها، گسترش اچآیوی را در خون نشان میدهد.
انواع بیماریهای پوستی، مغزی، ریوی و تنفسی فرد مبتلا را محاصره میکند.
3ـ مرحله سوم (تا مرگ فرد دوام دارد):
توان بدن برای ساخت یا جایگزینی سلولهای T-helper سلب میشود.
سیستم ایمنی بدن توان مبارزه با سادهترین بیماریها یا ویروسها را ندارد و سادهترین قارچها یا ویروسها نیز شخص را به انواع امراض دچار میکنند.
بافتهای بدن سرطانی میشود و غدههای لنفاوی مضمحل میشوند.
کاهش شدید وزن، اسهال مزمن، تعریق شبانه، اختلال شخصیت، گاهی سرفه و خارش عفونی پوست امان از فرد مبتلا میگیرد.
ممکن است برخی علائم یا شدت و ضعفشان در بعضی افراد متفاوت باشد یا دیده نشود، اما دانشمندان در سالهای اخیر در تشخیص و درمان ایدز به موفقیتهای چشمگیری رسیدهاند و بعید نیست بزودی ایدز هم مانند طاعون و وبا، به مخاطرهای تاریخی تبدیل شود.
رشید حسام
