پديده هاى اجتماعى، آن گاه در اجتماع اثر مى گذارد كه به وقت خود صورت گيرد. چه، اگر در وقت خود صورت نگيرد، بيهوده خواهد بود و ثمرى نخواهد داشت، بلكه به زيان اجتماع خواهد بود، چون كه نيرويى به هدر رفته است.
شهادت، بزرگ ترين و مقدس ترين پديده اجتماعى است و حساس تر از آن پديده اى نيست و بايد در وقت شايسته انجام گردد. چه، اگر در وقت انجام نشود، خون مقدسى به هر خواهد رفت. پس، شهادت وقتى دارد و زمانى مى خواهد، تا با هلاكت اشتباه نشود.
آن دو يكى نيستند، شهادت كجا و هلاكت كجا!
شهادت، حيات ابدى مى آورد و هلاكت، مرگ ابدى، هلاكت، زيان بخش ترين پديده اجتماعى است.
خود را به هلاكت انداخت و مرگ بى موقع را استقبال كردن، ستم گر را جرى مى سازد، نيرومندتر مى كند، ولى شهادت، كاخ ظلم را ويران ساخته، پايه هاى ستم گرى را بر باد مى دهد و براى ظالم ستم كار، پشيمانى مى آورد كه نابودش سازد.
شهادت، زندگى جاويدان است و هلاكت نيستى هميشگى. هلاكت، وقت ندارد، هميشه تحقق پذير است، ولى شهادت فصلى دارد كه از فصول چهار گانه سال نيست؛ هر چند در هر فصلى تحقق پذير است.
ميوه درخت، هر وقت رسيد، بايد چيده شود، نه زودتر و نه دير تر، زودتر اگر چيده شود، خام و نارس خواهد بود، ديرتر اگر چيده شود، پلاسيده شده و مى گندد.
شهادت، شيرين ترين ميوه درخت انسانيت است. بايد در وقت چيده شود، نه زودتر و نه ديرتر.
از ويژگى هاى شهيد، وقت شناسى است، تا به هدف عالى خود برسد.
حسين (ع) وقت شناس بود، و شهادت را درست در وقت خود انتخاب كرد. از آغاز زندگى، آماده شهادت بود و منتظر وقت. موعد كه فرا رسيد، درنگى نكرد و به سوى كوى شهادت دويد.
اولياى خدا وقت شناسند؛ وقتى كه بايد بگويند، مى گويند، هنگامى كه بايد لب فرو بندند، مهر خاموشى بر لب مى نهند. آن گه كه بايد انجام دهند، انجام مى دهند و آن گه كه بايد خوددار باشند، خوددارى مى كنند.
آنان اشتباه ندارند، چون براى خود چيزى نمى خواهند، تا خواهش دل، اشتباه آورد. خطا، از كسى كه خود خواهى داشته باشد و نتواند واقع بين و حقيقت نگر باشد. شهيد از خود خواهى پيراسته، و به حقيقت نگرى آراسته است.
زمان معاويه، وقت شهادت نبود. حسين در آن زمان، قدمى به سوى شهادت بر نداشت؛ چون روزگار قيام حق نبود و ميوه شهادت هنوز نرسيده بود، تا حسين بچيندش.
معاويه، براى مسلمانان ناشناخته بود. قيام عليه او جنگ مسلمانى بود با مسلمانى بر سر گرفتن قدرت و رسيدن به حكومت، ولى يزيد براى مسلمانان شناخته شده بود و قيام حسين بر ضد او، جنگ مسلمانى بود با كافرى و نبرد پسر پيغمبر بود با فاسقى متجاهر، براى احياى دين جدش. يزيد، معاويه را به مسلمانان شناسانيد. اگر يزيد به حكومت نمى رسيد، معاويه شناخته نم شد؛ معاويه با دست خود، رسوايى ابدى را برى خويش فراهم ساخت.
زمان يزيد كه فرا رسيد، وقت شهادت رسيد، هر چند حكومت يزيد، چون حكومت معاويه بود و اختلافى با هم نداشتند. يزيد، كسى از كارگزاران معاويه و هم كاران او را بيرون نكرد و هر جنايتى مرتكب شد، با كمك كارمندان معاويه انجام داد. چنان كه كسى تازه اى را، در حكومت داخل نكرد. تفاوت، ميان خود معاويه و يزيد بود و حكومت يزيد، مولود حكومت معاويه بود.
وقت شهادت كه رسيد، حسين درنگى نكرد و به پا خاست و كرد آنچه بايد بكند. حكومت يزيدى را بر انداخت و كاخ ظلم معاويه را ريشه كن ساخت. مردان خدا هميشه آماده اند.
در آغاز كتاب، به طور كوتاه، از معاويه سخن رفت و او را شناختيم و يزيد را. و دانستيم همه كارهاى يزيد مورد امضاى معاويه بود. فقط از او مى خواست كه گناهان خود را را از ديد مسلمانان نهان دارد، مبادا موجب شورش گردد. معاويه، گناه را زشت نمى دانست، ولى از شورش مى ترسيد. معاويه، مى دانست آتشى در زير خاكستر موجود است كه با جرقه اى افروخته مى گردد. يزيد شعور نداشت چنين آتشى راببيند. نزد يزيد، گناه، گناه نبود. خوب و بد در منطق يزيد، مفهوم ديگرى داشت. هر عيب كه يزيد مى پسنديد، هنر بود! و هر هنر كه نمى پسنديد، عيب بود!
ولى معاويه خوب و بد را مى شناخت و مى دانست در در نظر مردم چه چيز خوب است و چه چيز بد است و از بدهايى كه مى ديد، براى حكومتش خطرناكند، دورى مى جست.
اگر بدى رخ مى داد، گناه خود نمى دانست و به گردن ديگرى مى انداخت. معاويه، براى كشتن حسين، قدمى بر نداشت، با آن كه حسين، با وى بيعت نكرد، با يزيد هم بيعت نكرد، ولى يزيد!
معاويه، از مخالفت با افكار عمومى، خود را تا حدى بر حذر مى داشت و تجاهر به فسق نمى كرد. شايد به همين علت، از كشتن حسين خوددارى كرد و كشتن امام مجتبى را، پشت پرده انجام داد.
ولى يزيد، شهادت حسين (ع) را!
--------------------------------------
آيت الله سيد رضا صدر
