دیسک غضروفی است که بین دو مهره قرار گرفته است و همچون فنری از فشار مهره بالایی کمر به مهره پایینی جلوگیری به عمل میآورد، اما زمانی دچار دیسک کمر میشویم که به دلیل ورزش سنگین، چاقی، تصادفات، موارد مادرزادی، جابهجایی مهرهها، آرتروز و بالابودن سن، دیسک دچار ضایعه شده و خاصیت ارتجاعی خود را از دست میدهد و محتویات داخل آن بیرون میزند.
البته جالب است بدانید این ساختار باعث جلوگیری از افتادن دیسک در نخاع و فشار روی اعصاب و در نهایت جلوگیری از اختلال اعصاب و فلج قسمتی از عصب میشود.
بیرونزدن دیسک به واردشدن فشار به ریشههای عصبی ناحیه کمر و درد شدید در قسمت فوقانی یا تحتانی کمر منجر میشود، البته شغلهای سنگین، برخی ورزشها چون وزنهبرداری، خم و راستشدن زیاد، بلندکردن اجسام سنگین، نشستن طولانیمدت و بهدنبال آن ضعف عضلات، زایمانهای مکرر و افزایش وزن میتواند در ابتلا به دیسک کمر بسیار موثر باشد.
نشستن و راه رفتن، همراه با درد : دیسک کمر از دردهای مزمنی است که بیش از ۶۰ درصد افراد جامعه و بخصوص زنان شاغلی را که پشتمیزنشین هستند، گرفتار میکند. این بیماری سن خاصی ندارد و میتوان زمان شروع آن را از هجده سالگی ذکر کرد.
جالب است بدانید در میان ورزشکاران؛ اسبسواران، بازیکنان فوتبال، ژیمناستیککاران، کشتیگیران و وزنهبرداران بیش از دیگران گرفتار این بیماری میشوند. تغییر موقعیت و جابهجایی ناگهانی هنگام بلندشدن از خواب، راهرفتن و نشستن طولانی با درد بسیار زیاد در مبتلایان به دیسک کمر همراه است.از سوی دیگر با استراحت و دراز کشیدن، درد ناشی از دیسک تا اندازهای تخفیف پیدا میکند، اما از بین نمیرود. همچنین این افراد در اندامهای تحتانی چون پا احساس سوزش دارند.
اصلاح الگوی زندگی،موثرترین درمان :درصد زیادی از مبتلایان به دیسک کمر احتیاجی به عمل جراحی ندارند و با تغییر الگوی زندگی و انجام تمرینات ورزشی و به کارگیری دستگاهها و وسایل کمکی و روشهای موجود در حیطه تخصصی طب فیزیکی بهبود مییابند.درد کمر، گردن و زانو از شایعترین مشکلات عصبی ـ عضلانی در کشور است، از یک کودک دچار فلج مغزی تا افراد مسنی که دچار ناراحتیهای عصبی ـ عضلانی میشوند، همگی در ردیف دریافتکنندگان خدمات طب فیزیکی و توانبخشی قرار میگیرند. آموزشهای شغلی و جلوگیری از نشستن مداوم و طولانی و تقویت عضلات کمر از طریق انجام ورزشهای خاص به از بین رفتن دردهای ناشی از دیسک و ترمیم آن بسیار کمک میکند.بر این اساس مصرف گوشت گاو و لبنیات تهیهشده از شیر گاو و سایرمواد غذایی که طبع سرد دارد، مثل بادمجان و گوجهفرنگی به مبتلایان به دیسک کمر توصیه نمیشود، چرا که این دسته از خوراکیها باعث تحریک درد میشود.
به جراحی فکر نکنید:درمان ضایعات دیسک با کمک لیزر به عنوان روشی درمانی در حوزه طب فیزیکی مطرح است، اما جراحی در حیطه تخصص طب فیزیکی و توانبخشی قرار نمیگیرد.به بیان دیگر درصد زیادی از موارد ابتلا به دیسک نیازمند بهکارگیری جراحی نیست و با انجام اعمال تقویتی، دستگاههای کمکی و روشهای موجود در حیطه تخصصی طب فیزیکی بهبود پیدا میکند. البته تشخیص صحیح ضایعات دیسک بسیار حائز اهمیت است، چراکه متاسفانه به علت شباهت علامتهای ضایعات دیسک با دیگر دردها، شاهد تشخیصهای اشتباه در این خصوص هستیم.در بسیاری موارد شاهد آن هستیم که اصلاح نوع نشستن، خوابیدن، برداشتن اجسام از روی زمین، جلوگیری از خمشدن و انجام ورزشهای تقویتکننده عضلات پشت و کمر، همچنین ورزشهای مختلف آبدرمانی در کنار انجام فیزیوتراپی و الکتروتراپی در درمان دیسک، جلوگیری از پیشرفت و کنترل دردهای شدید آن بسیار موثر است، اما اگر بیماری به دلیل تشخیص دیرهنگام در مراحل بسیار پیشرفته باشد، درمان جراحی توصیه میشود.
