به گزارش خبرنگار ما، بانك مركزي با فعال شدن سيستم شاپرك (شبكه الكترونيكي پرداخت كارتي) با صدور بخشنامهاي اعلام كرد: تغييراتي در نحوه و زمان تسويه حسابهاي الكترونيكي فروشگاهها و اصناف كه به دستگاههاي پايانه فروش يا همان كارتخوانهاي فروشگاهي متصل است، ايجاد شده است.
براساس اين تغييرات ديگر وجوه خريد شهروندان به صورت آني و آنلاين به حساب صاحب فروشگاه واريز نخواهد شد، بلكه بين دو تا چهار ساعت زمان ميبرد تا پول به حساب بيايد.
اين در حالي است كه پيش از اين بلافاصله پس از كشيدن كارت بانكي در دستگاه POS و چاپ رسيد مشتري، وجه خريد توسط بانك به حساب فروشگاه وارد ميشد، اكنون اين امر با تاخير و در هفت مقطع زماني در طول روز صورت ميگيرد.
اين امر البته درباره خريدهايي كه پس از ساعت شش عصر انجام شود، زمان بيشتري را به خود اختصاص ميدهد؛ به طوري كه صبح روز بعد وجه به حساب مغازهدار واريز خواهد شد.
بر اين اساس اگر خريد بين ساعت هشت تا 10صبح انجام شود، وجه ساعت 11 و 35 دقيقه و اگر بين ساعت 12 تا 14 صورت گيرد، وجه ساعت 15 و 35 دقيقه به حساب متصل به دستگاه POS واريز خواهد شد.
ناصر حكيمي، رئيس اداره نظامهاي پرداخت بانك مركزي با تائيد صدور بخشنامهاي جديد به منظور تغيير در رويه تسويهحساب و واريز وجوه خريد توسط دستگاههاي POS اظهار كرد: اين بخشنامه براي مديريت ترافيك شبكه صادر شده است كه براساس آن فروشگاهها براي انتقال پول بايد مدت زمان دو ساعته را صبر كنند.
وي ادامه داد: بانكها تاكنون در لحظه خريد از پايانههاي فروش، وجوه را به حساب انتقال ميدادند كه اين امر به بار ترافيكي در شبكه منجر شده بود.
حكيمي تصريح كرد: براي جلوگيري از اين مشكل، بانك مركزي بخشنامهاي صادر كرده كه فروشندگان هر دو ساعت يك بار بايد كار نقل و انتقال را انجام دهند.
وي با اشاره به اينكه تاخير پرداخت پول از طريق دستگاههاي كارتخوان فقط در فروشگاههاست، افزود: تغييري كه ايجاد شده، تغيير فني ميان بانكها براي مديريت بهتر ترافيك تراكنش است.
حكيمي گفت: در يك سال اخير حجم تراكنش دو برابر شده و در حال افزايش است كه تصميم گرفتيم تراكنش غيرضروري را مديريت كنيم.
وي اضافه كرد: قبلا در فروشگاهها وقتي كارت كشيده ميشد همان لحظه تراكنش ديگري براي واريز انجام ميشد، يعني يك بار پول برداشت و دوباره واريز ميشد كه در حالت عادي مشكلي ايجاد نميكرد، اما در زمان ترافيك احتمال قطعي و اختلال وجود داشت و گاهي كارتخوان فروشگاهها بدرستي نميتوانست جوابگو باشد.
حكيمي گفت: براي مديريت اين موضوع، برداشت از حساب، آنلاين انجام و پرداخت آن به حساب فروشنده تجميع ميشود و دو تا سه ساعت بعد به حساب فروشنده واريز خواهد شد.
وي تاكيد كرد: هنگامي كه كارت كشيده و رسيدي با موفقيت دريافت ميشود، پرداخت قطعي به حساب فروشنده صورت گرفته و تعهد قطعي بانك محرز شده است، بنابر اين فروشندگان دغدغهاي نداشته باشند، چون پول حتما به حسابشان واريز خواهد شد.
حكيمي گفت: هر جا كه دستگاه كارتخوان pos وجود داشته باشد اين اتفاق خواهد افتاد.
وي آمار كل تراكنش خريد را روزانه 5000 ميليارد تومان از طريق دستگاههاي كارتخوان اعلام كرد و افزود: روزانه هفت ميليون بار از دستگاههاي كارتخوان استفاده ميشود و در هر نوبت يك بار برداشت و بار ديگر واريز ميشود كه اين رقم را دو برابر ميكند.
دردسرهاي شاپرك
شبكه الكترونيكي پرداخت كارتي (شاپرك) يك نهاد حاكميتي است كه وظيفه استانداردسازي پرداختهاي كارتي و كنترل و نظارت متمركز در شبكه پرداخت، گسترش بازار كارتي و نظارت بر عملكرد پايانههاي فروش را به عهده دارد.
اين شبكه هماكنون تلاش در يكپارچه كردن خدمات بانكداري الكترونيك و دو ميليون و 300 هزار دستگاه پايانه فروش (POS) نصب شده در مراكز فروشگاهي را به عهده دارد.
با اين حال ورود يكباره و بيخبر شاپرك و تغيير زمان تسويه حسابهاي وجوه حاصل از خريد، روز گذشته باعث بروز اختلاف حساب و نگراني شمار زيادي از واحدهاي صنفي شد؛ چرا كه آنها وجوه حاصل از فروش كالا يا خدمات را در حساب خود مشاهده نميكردند. برخي افراد در تماس با جامجم نگراني خود را از اين موضوع ابراز داشته و خواستار توضيح و اطلاعرساني شفاف شدند.
همچنين نقص اطلاعرساني بانك مركزي و نبود زمينهسازي لازم براي ورود شاپرك باعث شد اين شايعه ميان مردم ظهور كند كه در خدمات انتقال پول از طريق كارت به كارت نيز اخلال ايجاد شده و وجوه انتقالي دير يا با تاخير به حساب مقصد واريز ميشود.
چنين نگرانيهايي باعث افزايش مراجعه شهروندان به شعب بانكها و كاهش نسبي تراكنشهاي بانكي در ساعاتي از روز گذشته شد.
بديهي است اگر اين نقص اطلاعرساني در روزهاي آينده ادامه يابد يا اطلاعات ارائه شده در عمل صحيح از كار در نيايد، اين احتمال وجود دارد كه اصناف از پذيرش كارتهاي بانكي خودداري و پول نقد از مشتريان خود مطالبه كنند. همچنين ممكن است مردم نيز در استفاده از كارتهاي بانكي با ترديد مواجه شوند.
بهاين ترتيب كل سيستم پرداخت الكترونيك نظام بانكي با «چالش اعتبار» مواجه خواهد شد كه نقصي بزرگ و ديرجبران محسوب ميشود.
رئيس اداره نظامهاي پرداخت بانك مركزي در پاسخ به بخشي از اين ابهامات گفت: نقل و انتقال پول به صورت «كارتبهكارت» از دستگاههاي خودپرداز و پايانههاي فروش متوقف نشده است و روند گذشته كماكان ادامه دارد.
حكيمي با تاكيد بر اين كه مشكلي در خصوص نقل و انتقال پول از كارتبهكارت وجود ندارد، افزود: بانك مركزي فقط در اين خصوص بخشنامهاي تكنيكي صادر كرده بود كه اين بخشنامه ارتباطي به آحاد مردم ندارد.
اين مقام مسئول در بانك مركزي اظهار كرد: اين بخشنامه براي مديريت ترافيك شبكه صادر شده است كه براساس آن فروشگاهها براي انتقال پول بايد مدت زمان دو ساعته را رعايت كنند.
وي تاكيد كرد كه اين بخشنامه هيچ ارتباطي به دستگاههاي خودپرداز و پايانههاي فروش كه مردم با آن سر و كار دارند، ندارد.
