واجبات نماز
واجبات نماز یعنی کارهایی که باید در نماز انجام شود. واجبات نماز ۱۱ مورد هستند که این واجبات به دو نوع رکن و غیر رکن تقسیم می شوند. واجباتی که رکن هستند، کم يا زياد کردن آنها چه به عمد و چه سهوا نماز را باطل می کند. واجبات رکن در نماز ۵ مورد بوده و شامل: نیّت، تکبیرة الإحرام، قیام (قیام در هنگام تکبیرة الاحرام و قیام متصل به رکوع)، رکوع و سجود می باشد. واجبات نماز از این قرارند:[۹]
-
نیت: به معنی قصد قلبی است و نیازی نیست به زبان آورده شود؛ بلکه به این معنی است که نمازگزار با هوشیاری و قصد نماز را می خواند. لازم به ذکر است که نیت در نماز بسیار مهم است و اگر مثلا کسی نماز را برای غیر خدا بخواند مانند این است که اصلا نماز نخوانده است؛ در عبادتهای دیگر شاید اینقدر سختگیری در مورد نیت نباشد.
-
تکبیرة الاحرام: یعنی گفتن الله اکبر در اول نماز؛ و در این هنگام معمولاً دستها را تا مقابل گوشها بالا میبرند.
-
قیام: به معنی ایستادن است؛ کسی که نمیتواند بایستد، میتواند نشسته و یا خوابیده نماز بخواند.
-
قرائت: در ابتدای رکعت، خواندن سوره فاتحه واجب است. در دو رکعت اول نمازهای ظهر، عصر، مغرب و عشا همچنین واجب است که سورهٔ دیگری پس از فاتحه خوانده شود. اهل سنت خواندن بخشی از یک سوره را هم کافی میدانند."در بسیاری از کتب و حتی قرآن در سوره اسرا آیه 110 آمده که باید این دو سوره (نماز) بلند خوانده شوند (با توجه به این که حد تعادل در خواندن بیان شده است ) و علت آن از نظر بسیاری از علما از درک ما خارج است و مربوط به اصل تعبد میشود که این یعنی اطاعت بدون چون و چرا. به بیان ساده تر برای ورود به یک سیستم باید رمز و واژه های خاصی را وارد کنیم پس در ارتباط با خدا و اتصال به او باید از تمام قواعدی که از نظر ما ضرری ندارند بلکه امکان فایده و سود هم در آن هست پیروی میکنیم در واقع ما هیچ وقت نمیپرسیم چرا برای ورود به یک سیستم از حروف نقطه دار استفاده شده ؟ و چرا از حروف بی نقطه بعنوان پسورد استفاده نکرده اند . اصل تعبد در نماز های یومیه هم قابل مشاهده و درک است مثلا چرا نماز صبح دو رکعت است و یا چرا نماز مسافر شکسته است و حتی مثالهای دیگر ... اصل تعبد (بندگی ) بسیاری از موارد این چنینی را پوشش داده است اما در مورد تفسیر و درک بهتر بلند خواندن حمد وسوره در ماز میتوانم کتاب المیزان ج 13 ص 312 رو بشما معرفی کنم .
-
رکوع: به معنی خم شدن نمازگزار است، تا این که دستها به زانو برسند. مسلمانان معمولاً در هنگام رکوع اذکاری را میگویند مانند سبحان الله یا سبحان ربی العظیم وبحمده
-
سجده: در این زمان، نمازگزار پیشانی، کف دستها و سر انگشتان پاها را بر زمین می گذارد؛ در زمان سجده نیز اذکاری چون سبحان الله یا سبحان ربی الأعلی وبحمده گفته میشود.
-
ذکرهای سجده و رکوع
-
تشهد: به معنی گواهی دادن بر یکتا بودن خدا و پیامبری محمد است. این کار در رکعتهای زوج و در رکعت پایانی، بعد از سجده انجام میشود. البته اشتباه نشود: در رکعت آخر نمازهای دورکعتی و چهاررکعتی، فقط یک تشهد خوانده میشود.
-
سلام: یعنی درود فرستادن بر پیامبر و خانوادهاش و بر خود و بر سایر بندگان شایستهٔ خدا، در پایان نماز.
-
ترتیب: یعنی این که که کارهای نماز به ترتیب خودش انجام شود و مثلا سلام نماز در ابتدای نماز گفته نشود.
-
موالات: یعنی پیدرپیبودن اجزای نماز؛ بین کارهای نماز نباید خیلی فاصله شود (معمولا حداکثر چند ثانیه).
