قرائن تاريخي نشان مي دهد كه قدمت اين بندر به دوره هخامنشي مربوط مي شود ، كه وجه تسميه آن به خوبي روشن نيست . چرا كه در ادوار مختلف اين منطقه اسمهايي داشته است . بندر تيلمون (ديلمون) برگرفته از: نام قديم بحرين و سـرانجام بنــدرديلم نــامهايي بوده انـد كه بـه اين شهرستان اتلاق گرديده است. و نام هاي ذكر شده ديگري درتاريخ است كه اين شهر را ديـل، ديلـه هم ناميده اند.
در دوره هخامنشي دو رشته راه، پارسارگاد و تخت جمشيد را به هرمز، بندرديلمون و آستانه دركرانه خليج فارس مربوط مي ساخته كه بنادر ديلمون ، هرمز و ريشهر ( بوشهركنوني ) در دوره مذكور از مراكز تجاري بوده اند، صدور روغن چراغ ، نفت از بندر شينيز (سينيز) باقي مانده از دوره ساسانيان و پارچه هاي كتاني و فلزات گرانقيمت مرسوم بوده است.
آثــار پنج شهــر تاريخي با نامهاي سينيز (شينيز) ، اسلجان، مهروبان، سنجاهان و قوستان از دوره هاي قبل از اسلام در اين شهرستان كشف و به ثبت رسيده است كه با وجود اسناد تاريخي و سفرنامه هايي ازجمله
سفرنامه ناصرخسرو ، [وآثار باستانی ] تاريخ اين شهرستان بين 2300 الي 2500 سال اعلام گرديده است...
