قلعه اس پی آر

بدنبال اكتشاف نفت در سال 1322 ه. ق در خوزستان ، كمپاني نفت ايران و انگليس تشكيل و جستجو براي استخراج نفت و تأمين وسايل براي تجارت آن آغاز شد . 
علل و عوامل سياسي – اجتماعي داخل و خارج ايران ، باعث بروز ناامنيهايي براي دولت انگليس گرديد .
درگيريها و نارضايتي ها بين سالهاي 1326 – 1328 ه . ق بطور عمده اي در فارس روبه فزوني نهاد . 
از اين رو دولت انگليس بطور جدي به فكر كنترل راههاي مراصلاتي براي حفظ منافع خود افتاد و در سال 1334 ه . ق نيروي متشكل از شش هزار سرباز ايراني ، توسط انگليسيها و تحت نظارت و تعليم و فرماندهي صاحب منصبان انگليسي در جنوب ايران در ولايت فارس ، كرمان ، يزد و اصفهان بوجود آمد كه تا سال 1340 ه . ق نيز تداوم داشت .
اين نيرو در نقاط مختلف جنوب ايران ، اقدام به تهيه و تدارك مراكز نظامي كرد و قلعه هاي نظامي را بوجود آورد كه با عنوان قلعه هاي اس پی آر شناخته شد . 
نيريز كه در مسير ارتباطي استان فارس با استان كرمان و برخي از شهرستانهاي جنوب واقع بود از سال 1334 تا 1340 ه . ق در جريان مستقيم حوادث بود و متحمل مشكلات و خساراتي نيز شد . 
از آثار باقيمانده در اين دوره در نيريز ، قلعه اس پی آر است كه قسمت اعظم آن تخريب شده است به علت سوق الجيشي بودن منطقه ني ريز و قراز داشتن بر سر راه هاي كرمان, يزد, بندرعباس, شيراز و اصفهان در جنگ جهاني اول نيروهاي بيگانه(انگليسي و هندي) اقدام به ساخت قلعه اي از جنس سنگ, خاك و ساروج تحت عنوان قلعه اس.پي.آر (پايگاه پليس جنوب) در اين شهر مي نمايند كه آثار آن هنوز پابرجاست كه از طرف اداره ميراث فرهنگي فارس اقدامات لازم جهت تعمير و ثبت اين بناي تاريخي تحت پيگيري است.