1. دوری از غیرتمندی بی جا
ایاك و التغایر فی غیر موضع غیره، فان ذلك یدعو الصحیحه الی السقم، و البریئه الی الریب .(نامه 31)
بر تو باد به دوری از غیرتمندی كردن در جایی كه محل اضهار غیرت نیست؛ زیرا این كار زنان درستكار را به انحراف و بی گناهان را به شك و اتهام می خواند.
2. هدف تعصب
فتعصبوا لخلال الحمد من الحفظ للجوار، و الوفا بالذمام، و الطاعه للبر و المعصیه للكبر... .(خطبه 192)
تعصب های شما برای تحقق صفات ارزشمند، حفظ حقوق همسایگان، وفای به پیمان ها، اطاعت از نیكی ها، سرپیچی از تكبر و... باشد.
3. تفاوت غیرتمندی زن و مرد
غیره المراه كفر، و غیره الرجل ایمان. (حكمت 124)
غیرت زن كفرآور و غیرت مرد نشانه ایمان اوست.
4. اندازه غیرت مرد
قدر الرجل علی قدر همته، و صدقه علی مروءته، و شجاعته علی قدر انفته، و عفته علی قدر غیرته .(حكمت 47)
ارزش هر مردی به اندازه همت اوست و راستگویی اش به اندازه مروت و مردانگی او و شجاعت و دلاوری اش به اندازه غیرت منشی و عفت و پاكدامنی اش به اندازه غیرتمندی او است.
5. خصلت های خوب زنان
خیار خصال النسا شرار خصال الرجال: الزهو، و الجبن، و البخل؛ فاذا كانت المراه مزهوه لم تمكن من نفسها، و اذا كانت بخیله حفظت مالها و مال بعلها، و اذا كانت جبانه فرقت من كل شیء یعرض لها .(حكمت 234)
خصلت های خوب زنان، خصلت های بد مردان است، مانند: تكبر، ترس و بخل؛ زیرا هرگاه زنی متكبر باشد بیگانه را به خود راه نمی دهد و اگر بخیل باشد مال خود و همسرش را حفظ می كند و اگر ترسو باشد از هر چیز كه به آبرویش صدمه بزند فاصله می گیرد.
6. تشبیه زن
المراه عقرب حلوه اللبسه. (حكمت 61)
زن كژدمی است كه گزیدنی شیرین دارد.
7. پرهیز از زنان بد
اتقوا شرار النسا. (خطبه 80)
از زنان بد بپرهیزید.
8. مخفی گاه مردان
تكلموا تعرفوا، فان المرء مخبوء تحت لسانه. (حكمت 392)
سخن بگویید تا شناخته بشوید؛ زیرا مرد زیر زبان خود مخفی است.
9. چگونگی رفتار با زن
و لا تملك المراه من امرها ما جاوز نفسها، فان المراه ریحانه و لیست بقهرمانه. و لا تعد بكرامتها نفسها، و لا تطمعها فی ان تشفع لغیرها .(نامه 31)
زن را بیش از آن چه نفس (ذات) خود او مقتضی است تملیك مكن ؛ زیرا زن ریحان است نه قهرمان و در بزرگداشت او به بیش از حد نفس او تجاوز مكن و او را به طمع میانداز كه برای دیگری شفاعت و میانجی گری نماید.
10. آزمون شخصیت
فی تقلب الاحوال، علم جواهر الرجال. (حكمت 217)
گوهر مردان در كشاكش دهر شناخته شود. در میان انقلاب ها و حوادث شخصیت افراد معلوم گردد.
11. نابودی بشر
هلك امرؤلم یعرف قدره. (حكمت 149)
انسانی كه قدر و اندازه خود را نشناسد نابود شود.
