آسيب‌شناسي چرخه توليد نان

 

مرکز پژوهشهاي مجلس شوراي اسلامي، ساختار چرخه توليد نان در کشور را مورد بررسي و آسيب شناسي قرار داد و در اين زمينه راهکارهايي ارائه کرد. به گزارش روابط عمومي مرکز پژوهشهاي مجلس شوراي اسلامي، دفتر مطالعات زيربنايي اين مرکز با توجه به نقش و مزاياي مصرف صحيح نان در سلامت آحاد جامعه و اقتصاد خانواده‌ها اعلام کرد: اصلاح ساختار توليد، بهبود فرايند، توسعه توليد انواع نان‌هاي با کيفيت، بهداشتي و متناسب با ذائقه و فرهنگ مردم، حفظ ذخيره استراتژيک لازم، تنظيم مبادلات تجاري گندم و آرد، استفاده از نيروي انساني آموزش ديده در توليد نان و انجام امور، توسط بخش غيردولتي از مطالب مصرح در قانون برنامه پنجم توسعه است.بررسي‌ها نشان مي‌دهند متوسط کيفيت گندم‌هاي توليد داخل، براي نان‌هاي پهن، مناسبند و براي ماکاروني ارقام مطلوبي از گندم هم اکنون کشت و کار مي‌شوند.نبود ظرفيت لازم براي انبارداري گندم و نگهداري بخش قابل توجهي از گندم توليد داخل در شرايط نامناسب، هر ساله لطمات و صدمات غيرقابل جبراني را به گندم‌هاي نگهداري شده بر جاي مي‌گذارد. همچنين فقدان امکان اختلاط گندم، نبود امکان حفظ عوامل کيفي گندم، فضاهاي غيربهداشتي، امکان نفوذ انواع حشرات و ميکرو ارگانيسم‌ها و هزينه بالاي تخليه و بارگيري از مهمترين مشکلات نگهداري غلات در انبارهاي نامناسب محسوب مي‌شوند.بر اساس اين گزارش، کامل نبودن خطوط بوجاري گندم در کارخانه‌ها، توليد نشدن آرد تخصصي براي هر يک از فرآورده‌هاي نانوايي، ضعف در اختلاط آردها، ضعف در تکنولوژي توليد، ضعف اپراتوري و فرآيندي، هم مشکلات مربوط به بخش پشتيباني شامل انبارداري و حمل و نقل آرد، از مهمترين مشکلات مربوط به توليد و فرآوري آرد در کارخانه‌هاي آردسازي به شمار مي‌آيند و حل مشکلات از مرحله توليد گندم تا توليد نان و دستيابي به محصولي سالم و با کيفيت، مستلزم تدوين يک نقشه راه (استراتژي ) براي زنجيره تامين و توليد نان است.گزارش مذکور در ادامه، پيشنهادهايي را براي دستيابي به توليد نان سالم ارائه مي‌دهد که ذيلا به برخي از آنها اشاره مي‌شود: 1-وزارت جهاد کشاورزي، در مورد اصلاح روش‌هاي کشت و انتخاب واريته‌هاي برتر و مناسب و مقاوم به آفات (فرآيند توليد گندم) به نحوي عمل کند که گندم توليدي کشور قابليت عرضه در بازارهاي داخلي و خارجي را داشته باشد. در اين خصوص آموزش کشاورزان براي کاشت ارقام با کيفيت بالا و انجام مديريت بهينه مزرعه و به ويژه برندسازي از اهميت ويژه‌اي برخوردار است. برندبندي تجاري گندم‌هاي ايراني براي هموارسازي بستر لازم به منظور تجارت گندم و سرمايه گذاري بخش خصوصي بسيار ضروري است. 2ـ در خصوص خريد گندم توليد داخل، ضروري است همچنان قانون خريد تضميني مبناي عمل باشد و از تخلف در اجراي اين قوانين جلوگيري شود. قيمت خريد تضميني گندم، اين ضمانت را براي گندمکاران ايجاد مي‌کند که اگر محصولشان داراي حداقل کيفيت گندم خوراکي باشد، به صورت تضميني خريداري مي‌شود. در ادامه، وارد کردن کيفيت ذاتي به عنوان يک عامل موثر در تعيين قيمت گندم و تجارت آن، عامل اساسي در خريدها منظور شود و گندم‌هاي با کيفيت بالاتر به قيمت بيشتري خريداري شوند. همچنين ضروري است که در اندازه گيري ميزان افت در فرآيند نمونه گيري و خريد، گنجاندن خواص کيفي گندم توليدي مهمترين شاخص منظور شود. 3- به منظور ايجاد رقابت، ارتقاي کيفيت نان و کاهش قيمت براي مصرف‌کنندگان، از ايجاد انحصار در توليد نان جلوگيري و نسبت به تنظيم بازار رقابتي در اين عرصه اقدام شود. روش خريد مي‌تواند توسط بخش خصوصي و تعاوني کارخانه‌هاي آردسازي انجام شود و در قالب بورس کالاي کشاورزي، تعيين قيمت صورت گيرد. در اين خصوص، وظايف تصديگري و اجرايي شرکت بازرگاني دولتي ايران و مالکيت يا مديريت مراکز ذخيره سازي گندم مي‌تواند به تشکل‌هاي ذينفع در امر خريد، فروش واگذار شوند. 4- به منظور حمايت از گندم توليدي در داخل کشور، تعرفه گندم وارداتي براي سال بعد تا پايان آذر هر سال با پيشنهاد وزارت جهاد کشاورزي و تاييد وزارت بازرگاني تعيين شود. 5- تسهيلات مورد نياز خريد گندم توليد داخل از طريق نظام بانکي در ابتداي هر سال تامين شود و در صورتي که خريد از طريق کارخانه‌هاي آردسازي و بخش خصوصي صورت مي‌گيرد، پس از اخذ تضمين و وثايق لازم در اختيار آنان قرار داده شود و زمان بازپرداخت و تسويه تسهيلات توسط دريافت کنندگان تسهيلات، پايان هر سال تعيين شود. 6- براي اجراي وظايف حاکميتي و نظارتي دولت در تنظيم بازار گندم، بايد به نحوي مديريت شود که ذخيره گندم کشور موجود در مراکز ذخيره سازي، هيچگاه از سه ماه مصرف کشور کمتر نباشد.