در حال حاضر در جدول پخش سيما از نخستين ساعات صبح تا واپسين لحظات شب برنامههايي گنجانده شده كه توصيههاي روانشناسانه ارائه ميدهند.
صبح بخير ايران (شبكه يك)، صبحي ديگر (شبكه آموزش)، گلبرگ (شبكه سه)، خانه محبت (شبكه قرآن)، سلام تهران (شبكه تهران)، تا خوشبختي راهي نيست و ارديبهشت (شبكه چهار) از جمله آثاري هستند كه از حضور يك روانشناس ثابت يا مهمان بهره ميبرند.
معمولا در اين گونه برنامهها روانشناسان براي بيان حرفهايشان وقت كم ميآورند و پاسخ به بخشي از پرسش ها و ابهامات مخاطبان به فرصتهاي بعدي موكول ميشود.
نقاط ضعف شخصيتي (ترس، وسواس، عدم اعتماد بنفس، حسادت، نفرت و...)، نحوه ايجاد روابط سالم با اطرافيان، آمادگي براي ازدواج و سلامت جنسي از جمله محورهاي ثابت اينگونه برنامههاي روانشناسانه است.
اقبال زياد مخاطبان به محتواي چنين برنامههايي نشان از اين دارد كه مخاطب نيازهاي اطلاعاتي فراواني در اين حوزه دارد و ميخواهد پاسخ پرسشهاي حلنشدهاش را در تلويزيون بيابد.
با توجه به اين نكته اين پرسش پيش ميآيد كه آيا تلويزيون ظرف و قالب مناسبي براي پرداخت همهجانبه به مسائل روانشناسانه است؟ اگر شرايط لازم براي انتقال مفاهيم علمي اين حوزه را در نظر بگيريم، پاسخ اين سوال منفي است.
يك روانشناس بايد با بيمارش تعاملي صميمانه داشته باشد و همه حرفهايش را بشنود. مسلما مجربترين روانشناسان نيز نميتوانند با شنيدن چند جمله آن هم از پشت تلفن از جزئيات مشكل بيمارشان باخبر شوند.
استمرار و حفظ رابطه، شرط ديگر انتقال درست اطلاعات است. روانشناس براي تبيين كامل يك مساله بايد چند جلسه آموزشي برگزار كند و به صورت مستمر با مخاطبانش در ارتباط باشد.
به عنوان مثال برخي روانشناسان معتقدند كه يك جوان براي انجام يك ازدواج موفق نياز به شركت در 40 تا 50 جلسه آموزشي دارد. در صورتي كه مخاطب تلويزيوني عجول است و دوست دارد در يك يا دو برنامه همه چيز را درباره يك موضوع بداند.
در كنار همه اينها اين نكته را هم در نظر بگيريد كه تلويزيون به خاطر فراگير بودنش يك رسانه خجالتي است و خيلي از نكات را نميتواند در جمع ميليونها بيننده كوچك و بزرگ بيان كند.
با توجه به همه اين موارد تلويزيون فقط ميتواند يك مكمل خوب براي ارائه نكات روانشناختي باشد و نبايد انتظار داشت كه همه نيازهاي مخاطب از اين مسير برطرف شود. تلويزيون نميتواند خلأ ناشي از كتابهاي درسي و فضاهاي آموزشي را به صورت كامل پر كند.
