كارمندان، قشر بزرگی از جامعه هستند كه خانواده بزرگ دولت را تشكیل می دهند. وظیفه كاركنان دولت برآوردن نیازهای روزمره مردم و رفع مشكلات آنان است.
كارمند بواسطه قرارداد استخدامی كه بین او و كارفرما به صورت كتبی منعقد می شود به استخدام سازمان، نهاد، شركت و ... در می آید. این قرارداد حاوی مسایلی همچون نوع و ساعات كار، مدت زمان استخدام، حقوق و مزایا است.
فلسفه وجودی سازمان های دولتی در یك نظام اسلامی، خدمترسانی به مردم است، پس كارمند یا یك كارگزار در نظام اسلامی باید دارای ویژگی های منحصربه فردی باشد كه از آن جمله می توان به داشتن تقوا، تخصص و تعهد، امانت داری، خیرخواهی، احترام به ارباب رجوع و مسوولیت پذیری اشاره كرد.
در احادیث مختلفی كه از معصومین(ع) نقل شده است؛ منزلت اجتماعی كارگزاران حكومت اسلامی تنها به عنوان موهبت و امانتی الهی است كه در اختیار آنها نهاده شده تا با خدمترسانی به مردم، رضایت پروردگار را جلب نمایند.
حضرت محمد(ص) در این باره فرمودند: 'وقتی خداوند برای بندهای نیكی خواهد، حاجت مردم را در دست او قرار میدهد.'
همچنین امام علی(ع) در منشور اخلاقی كارمندان و كارگزاران می فرمایند: 'نگهبان نفس خویش باش، از سلام و تعارف و مهربانی به مردم كوتاهی مكن، پر و بالت را برای مردم بگستران و با مردم گشادهروی و مهربان باش، كاری كه بر دوش توست طعمه نیست، امانتی است كه بر دوشت نهادهاند، بالاتر از خود را فرمان ببر، تا پایینتر از تو فرمانبردارت باشد، كار هر روز را در همان روز انجام ده؛ زیرا هر روز، كاری مخصوص به خود دارد، بكوش تا هر كاری را در جای خود و زمان مخصوص به خود انجام دهی، با خدا، مردم و خویشاوندان انصاف را رعایت كن، هرگز به خدمتهایی كه انجام دادی، بر مردم منت مگذار، در وعدهای كه به مردم دادی، خلف وعده مكن، هرگز نیكوكار و بدكار را در نظرت یكسان قرار مده ، از همكاران نزدیكت سخت مراقبت كن و از حوادث گذشته تاریخ، برای آینده عبرت بگیر.'
در جریان پیروزی انقلاب اسلامی همه قشرهای مردم نقش فعالی داشتند، اما فعالیت های انقلابی برخی از قشرها، از اهمیت خاصی برخوردار بود. كارمندان از جمله گروه هایی بودند كه با اعتصاب های گسترده خود، ضربات مهلكی را به نظام شاهنشاهی وارد ساختند و عملا با فلج ساختن سیستم اداری حكومت پهلوی، مقدمات پیروزی شكوهمند انقلاب را فراهم آوردند.
حضرت امام خمینی(ره) در پیام های خود قبل از پیروزی انقلاب اسلامی، ضمن تشكر از اعتصاب كارمندان فرمودند: 'نهضت، با شیوه های گوناگون، مخصوصا اعتصابات در همه ادارات و دستگاه های دولتی باید ادامه داشته باشد. من از جمیع كارمندان محترم دولت و سایر مؤسسات كه با اعتصاب خود، پشتیبانی از برادران و خواهران خود كرده اند، تشكر می كنم. این یك وظیفه اسلامی و لازم الاجراست.'
با پیروزی انقلاب اسلامی كارمندان نیز همدوش با سایر اقشار مردم برای آبادانی و ساختن ایرانی آباد، كمر همت بستند و با ایثار و از خودگذشتگی به رفع محرومیت و گشایش گره از كار مردم پرداختند تا با امكانات محدود و وجود كمبودها بهترین خدمت را به هموطنان خود ارایه دهند.
مقام معظم رهبری، درباره ارزش كار كارمندان و خدمتگزاران كشور، خطاب به آنان فرمودند: 'هر كاری كه شما برای مردم انجام می دهید. در هر پست و سمتی كه باشید، یك حسنه است و علاوه بر این كه به نفع مردم است، چنان چه كار ماندگار و اصیل و ریشه دار هم باشد، یك صدقه جاریه است و در دستگاه عظیم الهی، این كارهای شما خواهد ماند و آثار نیك خود را خواهد بخشید و ثمرات آن را خواهید دید، هم در دنیا و هم در عالم آخرت؛ همان روزی كه هر انسان محتاج حسنه و صدقه ای است كه از پیش فرستاده است.'
كارمندان بازوی اجرایی سازمان ها و نهادها هستند و برای انجام مسوولیت های خویش نیازهایی دارند لذا مسوولان باید در جهت رفع این نیازها تلاش كند، زیرا تا زمانی كه نیازهای كارمند بر طرف و احساس رضایت در آن ایجاد نشود، اهداف سازمان به طور كامل بر آورده نخواهد شد.
نیازهای كارمندان علاوه بر مسایل مادی از جمله دست مزد كافی و ترفیع مقام در صورت لیاقت، مسایل معنوی شامل نیاز به قدردانی، برخورد عادلانه، امنیت شغلی و... است. چه بسا رفع این نیازها اولویت بیشتری نسبت به مسایل مادی داشته باشد.
همه ساله همزمان با هفته دولت، چهارم شهریور به عنوان روز كارمند گرامی داشته می شود؛ تا بهانه ای باشد برای تقدیر از انسانهایی كه خدمت به مردم را پیشه خود كرده اند و به عنوان، بازوان قدرتمند دولت تمام همت خود را جهت غلبه بر مشكلات، كمبودها، افزایش بازدهی و شكوفایی كشور به كار بسته اند. به یقین می توان گفت پیشرفت جامعه در همه ابعاد آن، مرهون كوشش این قشر كوشا و امین است.
