امضا در مبادلات روزمره که انسانها انجام ميدهند تاثيري شگفتانگيز دارد. چکهاي بانکي، قراردادها و حتي پول به سبب امضا اعتبار مييابند.
يک امضا حاوي اطلاعات زيادي است. در اولين قدم امضا نشاندهنده اين موضوع است که شخص امضا کننده مفاد سند را به طور کامل قبول دارد؛ علاوه بر اين که امضا هويت فرد را نيز در خود گنجانده است. اين اطلاعات، اعتباري است که از جانب امضا کننده به سند داده ميشود. در عين حال امضا خاصيتي تکذيب ناپذير دارد. يعني شخص امضا کننده به واسطه امضايي که پاي سند آورده، نميتواند مفاد آن را رد کند. اين همان اعتباري است که چکهاي بانکي به دست ميآورند و امضا کننده آنها موظف به پرداخت مبلغ نوشته شده در چک خواهد بود.
در جهان مجازي امضا دقيقا همين خصوصيات را دارد اما از ويژگيهاي توانمند ديگري نيز برخوردار است. اين امضا که امضاي ديجيتال ناميده ميشود، معرف شخص امضا کننده است. وقتي يک امضاي معمولي را روي کاغذ مشاهده ميکنيد، ميتوانيد در چند موضوع شک کنيد. از کجا معلوم که امضا متعلق به کسي است که نام او در سند نوشته شده است؟ آيا ميتوان با اطمينان گفت که او همين سند را امضا کرده است؟ آيا خود او نميتواند برخي از مفاد سند را رد کند و منکر امضا کردن آن شود و يا سند را دست خورده بخواند؟ يعني ممکن است شخص ديگري مفاد سند را پس از امضاي او تغيير داده باشد؟ يک امضاي ديجيتال به تمام اين سوالها پاسخ ميگويد اما براي درک اين موضوع، آشنايي با برخي از مفاهيم الزامي است.
کليد وسيلهاي است که در جهان مجازي براي امضا کردن به کار گرفته ميشود. کليدها در جهان مجازي به دو دسته عمومي و خصوصي تقسيم ميشوند. کليدهاي خصوصي، در اختيار اشخاص هستند و به وسيله آن اسناد را امضا ميکنند. کليد عمومي بخشي از کليد خصوصي است که در دسترس همگان قرار ميگيرد تا به وسيله آن، امضاي شخص امضا کننده را شناسايي کنند.
دسته کليد مجموعهاي از کليدهاي عمومي است که در محل خاصي در اينترنت آپلود شده است. هر کاربر ميتواند کليد عمومي خود را در يک دسته کليد آپلود کند تا در صورتي که امضاي خود را به يک فرد ناشناس ارسال کرد، فرد گيرنده بتواند از طريق دسته کليد، به کليد عمومي امضا کننده دسترسي يابد. در جهان واقعي فرض کنيد قصد داريد نامهاي براي يکي از دوستان صميمي خود ارسال کنيد که با امضاي شما آشناست. در اين صورت او نيازي به تطابق دادن امضاي شما با نمونه اصلي ندارد اما وقتي پاي يک چک را امضا ميکنيد، چک به هر بانکي که برود، مسئول باجه امضاي پاي چک را با نمونه از قبل گرفته شده از شما که در سرويسدهنده بانک ذخيره شده مطابقت ميدهد.
هر کاربر پس از امضا کردن يک سند به وسيله يک کليد، اثري از خود در سند باقي ميگذارد که ترکيبي بيمعنا از حروف و اعداد است. اين رشته در اصطلاح اثر انگشت ناميده ميشود. البته برخي از امضاها هيچ اثري ندارند. هر دسته کليد براي هر کليد عمومي اطلاعاتي از قبيل صاحب کليد، زمان ثبت کليد و نوع کليد را نشان ميدهد. اين اطلاعات مجوز، مدرک و يا سند کليد ناميده ميشوند.
شبکه اعتماد، تعداد افرادي هستند که کليد عمومي شما را امضا کردهاند. هر چه قدر تعداد کساني که کليد شما را امضا کرده باشند بيشتر باشد، کليد شما قابل اعتمادتر است، چرا که ممکن است شخصي به نام شخص ديگري کليدي بسازد.
اکنون که با برخي از بنيانهاي امضاي ديجيتال آشنا شديد بايد به يک نرمافزار امضاي ديجيتال دسترسي داشته باشيد. اينگونه نرمافزارها معمولا گران هستند چرا که افراد براي امنيت خيلي خوب پول خرج ميکنند اما ما ميتوانيم از نمونههاي مجاني استفاده کنيم. InSign يک نمونه مجاني از اين نرمافزارها است که شايد با مشکلات کوچکي روبهرو باشد اما در ميان نمونههاي مجاني خوب محسوب ميشود. اين نرمافزار نزديک به 27 مگابايت حجم دارد و از نشاني زير قابل دريافت است.
http://www.inapp.com
پس از بارگذاري و نصب اين نرمافزار، به اينترنت متصل بمانيد و با وارد کردن يک حافظه فلش و يک ايميل معتبر اولين امضاي خود را توليد کنيد. اين امضا به يک کلمه رمز مجهز است که تنها شما بايد از آن آگاه باشيد و در هنگام ساخت کليد آن را وارد کنيد. خروجي فرآيند توليد امضا به وسيله اين نرمافزار، همان دو کليد عمومي و خصوصي است. کليد خصوصي بايد تنها در دست شما باشد. کليد عمومي بهطور خودکار در حافظه فلش ذخيره ميشود و يک نمونه آن با نام و آدرس پست الکترونيک شما در يک دسته کليد آپلود ميشود. هر فايلي که به وسيله کليد خصوصي امضا شود به يک فايل رمز شده تبديل ميشود که گيرنده آن بايد با استفاده از کليد عمومي شما آن را رمزگشايي کند. در صورتي که کوچکترين تغييري در فايل ايجاد شود، امضاي شما اعتبار خود را از دست ميدهد و لزوما گيرنده در مييابد که شما اين فايل را با محتويات فعلي امضا کردهايد.
