بدنامترین باغ تاریخ!+تصاویر
آتی نیوز:بنای اولیه باغ فین به قبل از اسلام و با تمدن سیلك پیوند خورده است كهتمدن سیلك پیوندی ناگسستنی با چشمه جوشانی دارد كه در بالای باغ جاری استو به چشمه سلیمانیه معروف است. از زمانهای دور در پایین اینچشمه باغی وجود داشته است كه كمی پایینتر از باغ فعلی بوده و براثرزلزلهای كه درسال 982 ه.ق روی داد باغ به كلی ویران شد كه به دستور شاهعباس صفوی بعد از سال هزار ه.ق باغی در مكان فعلی كه در حقیقت قسمتی از باغقدیمی بود ساخته شد. ازسال 1135 ه.ق بعد از حمله افاغنه آبادانی باغ رو به ركود گرایید ولی بادستور كریم خان زند بخصوص با ساختن عمارتی كه به نام خلوت كریم خانی در ضلعجنوبی باغ واقع است، باغ فین رو به آبادانی گذاشت ولی با زلزله معروف سال1192 قمری باغ نیز آسیب كلی دید كه پس از آن یعنی از سال 1200 قمری و باروی كارآمدن سلسله قاجار بخصوص با دستور فتحعلی شاه به مرمت باغ جانیدوباره گرفت كه ساختمان شتر گلوی فتحعلی شاهی در ضلع جنوب غربی باغ و حمامسلطنتی بزرگ كه در مجاورت حمام اولیه ساخته شد از آثار آن میباشد. باآغاز مشروطیت به جهت وضع دفاعی بنای باغ، این مكان پناهگاه اشرار و یاغیانگشت و در مدت 14 سال یاغیان مصالح و اشیای گرانبهای آن را به یغما بردند.از وقایع مهم تاریخی در این باغ میتوان به جشن تاجگذاری رسمی شاه اسماعیلصفوی و نیز قتل امیركبیر در این باغ اشاره كرد. اما شهرت اصلی این باغ بهخاطر قتل میرزا تقیخان امیركبیر صدراعظم ناصرالدین شاه قاجار در حمام فیندر 20 دی 1230 هجری خورشیدی است. باغ سبز کاشان مجموعهباغ فین حدود 2500 مترمربع مساحت دارد كه در بدو ورود به این مجموعه باساختمان رفیع سردر ورودی برخورد میكنیم. این قسمت از باغ در دوره صفویهبنا گذاشته شده است. این بنا دارای دو طبقه است كه طبقه تحتانی شامل هشتی ودالان ورودی به باغ با اتاقهای جانبی، و طبقه فوقانی شامل سالن وسیع وزیبایی است كه چشمانداز خوبی بر اطراف دارد. اغلبدرختان باغ، بین یکصد تا 470 سال سن دارند. طی 15 سال گذشته و بخصوص بعداز سال 1386، مجموعهای از عوامل موجب بروز فاجعه خشكی و بیماری درختان شد.عواملی همچون مهار فیزیكی غیراصولی، دخالت غیركارشناسانه، سرمازدگی شدید،عبور سیم و كابل برق و لولهگذاریهای تاسیساتی، ایجاد پیادهروهای آهكی وسیمانی و محصور كردن درختان با آن، آبیاری نادرست و غیراصولی، آفت شپشك،نادیده گرفتن دستور غذایی درختان، مشكلات مدیریتی و نادیده گرفتن نظراتكارشناسان موجب شد تا حداقل 112 درخت تاریخی بهطور كامل خشك شده و تعدادزیادی هم بین 30 تا 50 درصد آسیب ببینند. مجموعه باغ فین در سال1935 میلادی در فهرست آثار ملی ایران به ثبت رسید. كار ثبت جهانی این اثركه از سال 2007 میلادی آغاز شده بود، چند سال به طول انجامید و سرانجام درزمستان 1389، مرحله اول ثبت این اثر در فهرست میراث جهانی یونسكو به انجامرسید. آب و باغ درطراحی باغ فین، آب اساسی ترین عنصر بودهاست. آب در باغ فین به صورتهایراكد (در استخر مقابل كوشك و حوض خانه صفوی)، روان (در جویها)، فورانی(فوارهها) و جوششی (ظهور آب از حفرههای منظم كف حوض در حوض جوش و حوضخانهصفوی و شترگلوی فتحعلی شاه) حضور دارد. دربناهای این باغ هم به حفظ تقارن اهمیت ویژهای داده شدهاست. اما به تدریجو با دخالت شاهان، از این تقارن کاسته شده که این خروج از تقارن هم درمحورهای تردد در باغ و هم در ابنیه اضافه شده پس از دوره صفویه به چشممیخورد. در مرکز باغ، کوشک صفوی قرار دارد. حمام کوچک و عمارتسردر سایر ابنیه دوره صفوی را تشکیل میدهند. کوشک قاجاری با نقاشیهایزیبای سقفی و دیواری نیز در انتهای باغ و خارج از محور تقارن باغ واقع است.حمام سلطنتی، موزه ملی، خلوت کریمخانی و اتاق شاهنشین ابنیهای هستند کهپس از دوران صفویه به ابنیه باغ افزوده شدهاند. فین را کجا ببینیم؟ باغفین در 9 کیلومتری مرکز شهر کاشان و در انتهای خیابان امیرکبیر فعلی وروستای فین کوچک قدیم قرار دارد. این باغدر مجاورت چشمه سلیمانیه وبالادست دشتی با شیب ملایم قرار دارد. در حال حاضر بخشی از ابنیه موجود بهچایخانه و کبابخانه اختصاص دارد. دسترسی به باغ فین از طریق خیابانامیرکبیر صورت میپذیرد. وسایل نقلیه عمومی از جمله مینیبوس از مرکز شهرکاشان این دسترسی را تامین میکنند. موزه ملی کاشان واقع در این باغ از سال 1385 تا سال 1389 تعطیل بوده و دربهمنماه 1389 مجددا دایر شدهاست. امروزه بازدید از بخشهای گوناگون باغامکانپذیر است. این مجموعه، در کنار میدان نقشجهان و کاخ چهلستون،بیشترین بازدید کننده و گردشگر استان اصفهان را به سوی خود جلب میکند.
abdollah_esrafili@yahoo.com
شاد، پیروز و موفق باشید.