خدا را در خواب می توان دید! (معاذ الله)
شیخ «عبد الرحمن بن ناصر البراك»، مفتی سرشناس وهابیت، در فتوایی عجیب دیدن خداوند در خواب را صحیح دانسته است. وی در پاسخ به سوال شخصی در این رابطه، این فتوای شنیع را بیان داشته است. البته این فتوا امر جدیدی نیست و متاسفانه برخی از اهل سنت و تمام وهابیون معتقدند که خداوند به خصوص درقیامت با چشم دیده می شود و اعضا و جوارح دارد.
جالب اینجاست که وهابیت با وجود چنین اعتقادات شرک آمیزی، شیعیان را که معتقدند خداوند به هیچ وجه نه در دنیا و نه در آخرت قابل دیدن نیست را مشرک دانسته و فتوی به قتل آنان می دهند.
اصل فتوی که در تاریخ 29 محرم 1433 در سایت « طریق الاسلام» منتشر شده به شرح ذیل است[1]:
السؤال: ما رأیكم برؤیة الله فی المنام؟ حیث قرأنا أنها لا تنكر فی بعض الكتب. ثم هل هی رؤیة حقیقیة أم ماذا؟ والبعض یرى شیخاً فیظن أنه رأى الله، وكیف نفهم كلام بعض العلماء حیث یقول فی بعض المراجع اتفق أهل العلم على جواز رؤیة الله فی المنام لكنها لیست ذات الله؟
الإجابة: الحمد لله،نعم دلت السنة على أن الله یُرى فی المنام، كما جاء فی الحدیث أن النبی صلى الله علیه وسلم قال: "رأیت ربی فی المنام فی أحسن صورة" (أخرجه أحمد 22126، والترمذی 3233) وغیرهما. وقد حُكی الاتفاق كما ورد فی السؤال على إمكان ووقوع رؤیة الله فی المنام، وذكر ذلك شیخ الإسلام ابن تیمیة وقال: إن رؤیة العبد لربه فی المنام هی بحسب إیمانه، وبین أن رؤیا المنام لیست كالرؤیة فی الیقظة؛ فللرؤیا أحكام، وللرؤیة فی الیقظة أحكام وقال صلى الله علیه وسلم فی الحدیث الصحیح: "إنكم لن تروا ربكم حتى تموتوا" (أخرجه أحمد 22816، وابن ماجه 4077). وهذه الرؤیة العیانیة.
وأما الرؤیا فی المنام فهی حاصلة فی الدنیا وواقعة كما ذكر أهل العلم، ولكن یبقى النظر فی الضابط الذی یمیز به بین الصحیح من غیره مما یُدَّعَى من ذلك. ولا أذكر أن أحداً تعرض لذكر ضابط یحصل به التمییز فیما یُدَّعَى من رؤیة الله فی المنام، كما ذكروا أن الضابط فیما یُدَّعَى من رؤیة النبی صلى الله علیه وسلم مطابقة صفة المرئی فی المنام للمعروف من صفته صلى الله علیه وسلم مثل كونه ربعة أی: لیس بالطویل ولیس بالقصیر، وأنه أبیض مشرب بحمرة، وكث اللحیة فمن رأى فی المنام من هو على هذه الصفة معتقداً أنه الرسول صلى الله علیه وسلم أو قیل له هذا الرسول صلى الله علیه وسلم فهو كما رأى، لقوله صلى الله علیه وسلم: "من رآنی فی المنام فقد رآنی، فإن الشیطان لا یتمثل بی" (صحیح البخاری 6993، وصحیح مسلم 2266).
ومن رآه على خلافها كان ظنه أنه رأى النبی صلى الله علیه وسلم خطأ. ولا ریب أن من رأى فی المنام ما یظنه الرب، فإننا لا نقبل دعواه ولا نردها لعدم ما یعول علیه فی القبول أو الرد، بل نقول: الله أعلم بذلك.
تاریخ الفتوى: 17-10-1427 هـ.
ترجمه :
سوال: نظر شما در مورد دیدن خداوند در خواب چیست؟ در حالیکه ما در بعضی کتب خوانده ایم که این مطلب انکار نشده است.حال آیا این رؤیه یک رؤیه واقعی و حقیقی است یا چیز دیگری است؟ برخی شیخی را دیده اند که گمان می کند خدا می بیند. چگونه بفهمیم کلام بعضی از علماء را که می گویند اتفاق دارند اهل علم بر جواز رایت خداوند در خواب لکن آنچه دیده اند ذات خداوند نبوده است؟
پاسخ: بله، سنت دلالت می کند بر این که خداوند در خواب دیده میشود، کما اینکه در حدیثی از پیامبر(ص) نقل شده که گفت: دیدم خداوندم را در خواب به بهترین صورت و شکل(أخرجه أحمد 22126، والترمذی 3233 و غیر این دو) و همانطور که در سوال هم اشاره کرده اید اتفاق علما هم بر این است که امکان دارد خداوند در خواب دیده شود. این مطلب را شیخ الاسلام ابن تیمیه هم ذکر کرده و می گوید: دیدن خداوند در خواب برای هر شخصی به حسب ایمان وی است. نیز رؤیه در خواب مانند رؤیه در بیداری نیست. و برای هر یک احکامی خاص وجود دارد.پیامبر در حدیث صحیحی می گوید: شما پروردگارتان را نمی بینید مگر بعد از مردن(أخرجه أحمد 22816، وابن ماجه 4077) منظور از این دیدن, دیدن با چشم است.
اما رؤیه در خواب, این رؤیه در این دنیا حاصل شده و واقعیت دارد کما اینکه اهل علم هم آن را ذکر کرده اند, اما یک مطلب باقی می ماند و آن ضابطه و قانون در تشخیص صحیح و غیر صحیح از مدعیان است. باید گفت هیچ کس تاکنون در این رابطه ضابطه و قانونی را نقل نکرده است کما اینکه ذکر شده که ضابط برای مدعی دیدن پیامبر مطابقت صفت مرئی در خواب با صفات معروفه آنحضرت از این قبیل است: نه کوتاه قامت و نه بلند قامت بود سفید مشرف به قرمز بود, محاسن او پرپشت, بود. پس هر کس که در خواب شخصی را با این صفات ببیند و معتقد باشد او رسول خدا بوده یا به او بگویند او رسول خدا بوده او همان رسول خدا است که در خواب دیده است. به خاطر قول خود آنحضرت که : هر کس مرا در خواب ببیند به تحقیق که مرا دیده است به درستی که شیطان به شکل من در نمی آید. (صحیح البخاری 6993، وصحیح مسلم 2266) و هر کس که برخلاف این صفات او را ببیند و گمان کند که او رسول خداست به خطا رفته است. و شکی نیست کسی که در خواب کسی را ببیند که گمان کند وی خداست ما نه حرف وی را رد و نه قبول می کنیم چون دلیلی بر رد یا قبول آن نداریم بلکه می گوییم خدا بدان آگاه تر است.
