0

گذار از تحریم

 
samsam
samsam
کاربر طلایی1
تاریخ عضویت : بهمن 1387 
تعداد پست ها : 50672
محل سکونت : یزد

گذار از تحریم

 

  از جمله دکترین هایی که علیه ایران در ایالات متحده به تصویب و اجرا در آمده است، دکترین «استراتژی مهار» (Containment Policy) ریگان است که یکی از مهم ترین ارکان آن، محدود کردن کشور هدف در بعد اقتصادی و کاهش قدرت مالی آن کشور است.

 

خبرگزاری فارس: گذار از تحریم
 

 

تحریم های غرب علیه جمهوری اسلامی ایران پس از انقلاب اسلامی ایران و از زمان تسخیر سفارت آمریکا در تهران تاکنون با شدت و ضعف هایی ادامه داشته است و به یک اصل مهم در سیاست خارجی آمریکا در مقابله با قدرت یابی روز افزون جمهوری اسلامی ایران تبدیل شده است.پس از پیروزی انقلاب اسلامی ایران و مقابله همه جانبه ایران با آمریکا، یکی از راه هایی که آمریکا برای مقابله با ایران از آن استفاده کرد، تحریم اقتصادی ایران بوده است.

در این زمینه، نظریه ها و دکترین های متعددی ارائه شد. از جمله دکترین هایی که علیه ایران در ایالات متحده به تصویب و اجرا در آمده است، دکترین «استراتژی مهار» (Containment Policy) ریگان است که یکی از مهم ترین ارکان آن، محدود کردن کشور هدف در بعد اقتصادی و کاهش قدرت مالی آن کشور است.

در بعد اقتصادی دکترین استراتژی مهار، کارشناسان ایالات متحده روش های ذیل را برای تضعیف توانمندی های مالی ایران پیشنهاد داده اند: ممانعت از دستیابی ایران به تکنولوژی های پیشرفته به ویژه در بخش های هسته ای، شیمیایی، فضایی و الکترونیک. اعمال مجازات های سنگین علیه سرمایه گذاری موسسات، شرکت ها، افراد حقوقی و حقیقی آمریکایی در صنایع نفت و گاز و صنایع مرتبط با انرژی در ایران. (1)

در این راستا، ایالات متحده آمریکا برای مبارزه با جمهوری اسلامی ایران، اقتصاد را به عنوان ابزاری راهبردی تشخیص داده و با استفاده از آن سعی در ضعیف کردن ایران دارد. ابزار اقتصادی یکی از روشهای اجرای سیاست خارجی کشورها است که از طریق اعمال آن به دنبال دست یابی به اهداف و تأمین منافع خود هستند. از جمله این راه ها می توان به عدم اعطای وام، خودداری از صدور تکنولوژی، تحریم تجاری، مسدود کردن دارائی ها، افزایش تعرفه های گمرکی و ... اشاره کرد.

ایالات متحده آمریکا برای مبارزه با جمهوری اسلامی ایران، اقتصاد را به عنوان ابزاری راهبردی تشخیص داده و با استفاده از آن سعی در ضعیف کردن ایران دارد.ابزار اقتصادی یکی از روشهای اجرای سیاست خارجی کشورها است که از طریق اعمال آن به دنبال دست یابی به اهداف و تأمین منافع خود هستند.

تحریم های اقتصادی عبارت از مجازات و یا دستکاری در روابط و همکاری های اقتصادی به منظور تأمین اهداف سیاسی است. در واقع تحریم اقتصادی یکی از ابزار های زیر مجموعه سیاست خارجی است که این امکان را فراهم می آورد تا کشور یا کشورهایی مقاصد سیاسی خود را نسبت به کشور هدف به هنگام بروز اختلاف دنبال کنند.(2)

دولتی که روش تحریم اقتصادی را بر می گزیند به دنبال این است تا رفتار دولت تحریم شده را تغییر داه و آن را در راستای اهداف خود در آورد، و با انجام این کار نه تنها به دنبال اهداف اقتصادی است، بلکه اهداف سیاسی، امنیتی، اجتماعی، نظامی و... را نیز در این راستا دنبال می کند. پس بدیهی است دولتی که مورد تحریم واقع می شود، اگر به دولت تحریم کننده وابستگی داشته باشد، قطعاً آسیب بیشتری خواهد دید.

همانگونه که ذکر آن گذشت از بدو پیروزی انقلاب اسلامی ایران، کشور ما مورد تهاجم انواع تحریم ها قرار گرفته است و توانسته با موفقیت از آنها عبور کرده و دشمن را در رسیدن به اهدافش ناکام بگذارد. غرب با آزمودن تحریم های مختلف علیه ایران، اکنون به گزینه نفت رسیده است.امروزه نفت به یک کالای استراتژیک و حیاتی برای ادامه حیات صنعتی غرب تبدیل شده، که حتی با ظهور انرژی های جدید نیز از ارزش آن کاسته نشده است. لذا با توجه به میزان پراکندگی این کالا در سطح زمین، تسلط بر منابع نفتی به اولویت اصلی قدرت های بزرگ تبدیل شده است تا از طریق تسلط بر تولید، توزیع و مصرف این کالای گرانبها چند صباحی بیشتر به عنوان قدرت های بزرگ در دنیا مطرح باشند.

اما در این میان کشور جمهوری اسلامی ایران به عنوان قدرتی تاثیرگذار در منطقه خاورمیانه، که مخالفتی بنیادین با قدرت های استکباری دارد دارای ذخایر عظیمی از نفت و گاز می باشد و در عین حال به دنبال دست یابی به فناوری های نوین «High Technology» نیز است. لذا خواه ناخواه این قدرت ها به دنبال انواع و اقسام راه ها خواهند رفت تا فرصت پیشرفت را از ایران بگیرند.

غرب به دنبال این است تا با انجام اقداماتی از این دست مانع دست یابی ایران به فناوری های نوین شود و نیز مانعی شود برای اینکه ایران نتواند خود ابتکار عمل را در زمینه منابع انرژی اش در دست بگیرد. نکته ای که مقام معظم رهبری بارها با تاکید بر روی آن، مردم و مسئولین را به هوشیاری هرچه بیشتر در این زمینه فرا خوانده اند.

در این مورد ایشان می فرمایند « کسانی که خیال می کنند با عقب نشینی در مسئله هسته ای، دشمنی آمریکا تمام می شود دچار غفلتند چرا که در منطقه ما کشورهای دارای سلاح هسته ای نیز وجود دارند اما آمریکا هیچ حساسیتی به آنها نشان نمی دهد پس علت دشمنی زورگویان، مسأله هسته ای و حقوق بشر نیست بلکه پاسداری غیرت‌مندانه ملت و نظام اسلامی از منابع ملی نفت و گاز، علت این خصومت‌هاست.» (3)

تحریم نفتی ایران اقدامی است که در راستای فشار اقتصادی به جمهوری اسلامی ایران اجرا شده است، اما در عین حال، افزایش جهانی قیمت نفت را نیز به دنبال دارد، که شق دوم این قضیه به ضرر غرب خواهد بود. با توجه به وابستگی درصد بالایی از نیاز انرژی برخی از کشورهای صنعتی به نفت ایران، قطعاً این اقدام و تحریم نفت ایران نوسانات فراوانی را در عرصه اقتصاد سیاسی بین الملل به دنبال خواهد داشت.

زیرا باید توجه داشت که در تحریم نفتی اخیر، تنها اتحادیه اروپا از خرید نفت ایران خودداری می کند و با توجه به اینکه حجم صادرات نفتی کشور به این اتحادیه درصد کمی از صادرات نفتی ایران را تشکیل می دهد مشکل چندانی در صادرات نفت به وجود نخواهد آمد. همچنین دیگر خریداران نفت ایران به دلیل وابستگی بسیار زیاد به نفت این کشور، همگی خواستار معافیت و خروج از روند تحریم نفتی ایران شده اند که با موافقت آمریکا قرار گرفت، که این امر کاملاً نشان دهنده میزان وابستگی این کشورها به نفت ایران است.

توجه به این نکته حائز اهمیت است که در امر تحریم نفتی ایران، آمریکا و اتحادیه اروپا در واقع امنیت انرژی و نیز تعادل بازار جهانی انرژی را به خطر انداخته اند.زیرا امروزه یکی از مباحث مهم در زمینه استفاده از انرژی، علاوه بر امنیت تولید، بحث امنیت در عرضه ی این کالای استراتژیک است. عدم وجود اجماع جهانی بر روی تحریم نفتی جمهوری اسلامی ایران، قطعاً سبب کاهش کارآیی آن در مقابله با ایران خواهد شد و نیز این تحریم در دراز مدت به زیان غرب خواهد بود.

خریداران نفت ایران به دلیل وابستگی بسیار زیاد به نفت این کشور، همگی خواستار معافیت و خروج از روند تحریم نفتی ایران شده اند که با موافقت آمریکا قرار گرفت، که این امر کاملاً نشان دهنده میزان وابستگی این کشورها به نفت ایران است.

اما با همه این تفاسیر می توان به تحریم نفتی فعلی نگاهی آکنده با فرصت داشت و با توجه به اینکه اقتصاد ایران به نفت پیوند خورده است، با اتفاق پیش آمده فرصتی فراهم شده تا کشور به سمتی حرکت کند و راه های جدیدی مورد آزمون قرار گیرد که وابستگی اقتصاد ایران را به نفت کم کند.پشتوانه تجربه اتکا به قدرت داخلی در هشت سال دفاع مقدس نشان داد که هر چه در زمینه ای خاص عرصه بر جمهوری اسلامی ایران تنگ تر شود، استعداد های جوانان ایران در آن زمینه بیشتر شکوفا شده و کشور را به مرز استقلال و قطع وابستگی در آن زمینه پیش می برند. شاهد مثال در این زمینه، دستیابی ایران به توان بسیار بالای دفاعی و نظامی است که نتیجه مستقیم تحریم های ایران در زمان جنگ ایران و عراق است.

با نگاهی مثبت به مفهوم تحریم نفتی ایران، می توان آن را فرصتی برای شکوفایی هرچه بیشتر و بهتر استعدادهای داخلی در زمینه توسعه و پیشرفت دانست. کما اینکه در اولین اقدام در این زمینه، تفاهم‌نامه ای به مبلغ 14 میلیارد دلار بین صندوق توسعه ملی و وزارت نفت جمهوری اسلامی ایران به امضا رسید که خود نشانگر توان بالای مالی ایران در زمینه رفع مشکلات مربوط به صنعت نفت کشور است.

طبق این تفاهم نامه 14 میلیارد دلاری، 2.5 میلیارد دلار برای صنعت پتروشیمی، 1.5 میلیارد دلار برای توسعه و تکمیل پالایشگاهها، 4 میلیارد دلار در صنایع پایین‌دستی نفت ، 5 میلیارد دلار برای توسعه فازهای 20 تا 25 پارس جنوبی و 5 میلیارد دلار برای صنایع بالادستی نفت اختصاص می‌یابد.(4) در واقع اقداماتی از این دست برای خنثی کردن استفاده غرب از ابزارهای مالی برای امر تحریم است.

از جمله راهکارهایی که برای مقابله با این تهدید غرب می توان از آن استفاده کرد و با کمک این راه ها به ساماندهی هر چه بهتر امور در داخل کشور پرداخت، می توان به موارد زیر اشاره کرد:

1. در درجه اول، عبور از این گذرگاه، هوشیاری بسیار بالای مسئولین را می طلبد که با اتحاد و همدلی و اطاعت محض از ولایت مطلقه فقیه، امید دشمنان این کشور را به نا امیدی تبدیل کنند.

2. در مرتبه ی بعدی باید نظارت بر امور مختلف کشور، بیش از پیش از جانب ناظرین انجام گیرد تا مفری برای قانون گریزان باقی نماند.

3. نگاهی دیگر بار به برخی از قوانین و رفع خلأهای موجود در آنها و اعمال حداکثر مجازات برای قانون گریزان.

4. کنترل واردات و جلوگیری از ورود بی رویه کالاهایی که امکان تولید آنها به نحو احسن در داخل کشور فراهم است.

5. حمایت همراه با نظارت، از صنعت گران و کار آفرینان در بخش های گوناگون تولیدی و خدماتی، و ایجاد انگیزه در میان این افراد.

6. توجه بیش از پیش به تولیدات و محصولاتی که جمهوری اسلامی ایران توانایی بالایی در تولید آنها دارد.

7. تغییر نگاه و ذائقه مصرفی مردم به سمت تولیدات داخل و درونی شدن این نکته برای ما که ترقی روز افزون جمهوری اسلامی ایران، تنها با دستان خودمان صورت خواهد گرفت.

8. کمک کردن و نیز تشویق شرکت های داخلی به فعالیت در زمینه تولید ابزار آلات مربوط به استخراج و بهره برداری نفت.

پی نوشت ها:

1. مصطفی قاسمی، تحریم های یکجانبه آمریکا علیه ایران و آثار آن، مربیان، شماره 27، سال هشتم، ص1864.

2. کاظم یاوری، آثار تحریم های تجاری و مالی بر اقتصاد ایران: تجزیه و تحلیل تاریخی، مجلس و پژوهش، سال 16، شماره 61، ص 13.

3. http://rajanews.com/detail.asp?id=120539

4. http://www.farsnews.com/newstext.php?nn=13910412001090

محسن بهمنی

منبع:مرکز اسناد انقلاب اسلامی

چهارشنبه 18 مرداد 1391  3:54 PM
تشکرات از این پست
دسترسی سریع به انجمن ها