حاصل نهايي تحولات ياد شده را ميتوان در تغيير سبك زندگي بسياري از خانوادههاي ايراني مشاهده كرد.
بي شك يكي از وظايف مهم برنامههاي خانواده حركت در مسير صحيح و ارائه الگوي مطلوب خانواده ايراني ـ اسلامي به مخاطبان است؛ الگويي كه منفعل از مسائل زمانه نيست، اما همواره در جهت تطبيق مؤلفههاي ديني و ملي خود با مقتضيات روز حركت و سبك زندگي خانواده ايراني را از استحاله هويتي حفظ ميكند.
ارتباط دو سويه با مخاطب
شبكه دو سيما، برنامهاي را با عنوان «خونه زندگي» روي آنتن دارد؛ برنامهاي مختص خانوادههاي ايراني با ويژگيهاي متفاوتي كه تلاش ميكند خانوادههاي ايراني را با خود همراه كند.
خديجه شهبازي، يكي از تهيهكنندگان برنامه ميگويد: ما در برنامه خونه زندگي به موضوعات و مسائلي كه به حوزه خانواده ربط دارد، ميپردازيم. امروز در بسياري از خانوادهها موضوعات مختلف اقتصادي، اجتماعي، فرهنگي و... نياز به كنكاش دارد و برنامه خونهزندگي تلاش ميكند روشهاي صحيح زندگي را از طريق بخشهاي مختلف برنامه آموزش دهد.
وي با بيان اينكه خانوادهها بيش از پيش به همگرايي، همانديشي و رسيدن به آرامش نيازمند هستند، ميافزايد: تلاش ميكنيم موضوعات متنوع با ايدههاي نو ارائه شود تا جذابيتهاي لازم را براي مخاطبان داشته باشد.
بخشهاي متنوع برنامه خونه زندگي از تلاش گروهي اين برنامه نشان دارد تا براساس نياز مخاطب، برنامهسازي صورت بگيرد.
فكر ميكنم شما هم با ديدن اين برنامه لذت خواهيد برد. شايد ساليان متمادي است كه شبكههاي مختلف سيما به توليد و ساخت برنامههايي با رويكردهاي خانوادگي و اجتماعي يا بخشهاي مختلف اعم از گفتوگوهاي فرهنگي و پزشكي، آموزش هنرهاي دستي، بخشهاي خبري كوتاه و بخشهايي كه با توجه به وضعيت فصل و ماه هر از گاهي رنگ تغييراتي به خودش ميگيرد، اقدام ميكند، اما بايد ديد تا چه اندازه اين تغييرات موفق بوده است.
برنامههاي خانوادگي مانند خونه زندگي ميتوانند به عنوان يك ابزار بسيار ارزشمند و قوي در ارتقاي سطح دانستهها و آموزههاي خانوادهها تاثيرگذار باشند.
معصومه محرمي، يكي ديگر از تهيهكنندگان برنامه خونه زندگي در اين ارتباط ميگويد: براي اينكه بتوانيم به همه موضوعات و نيازهاي مخاطبانمان پاسخ بدهيم از كارشناسان خبره در اتاق فكر برنامه بهره ميگيريم تا با انتخاب صحيح موضوع بتوانيم مشكلات را در سطح جامعه رفع كنيم.
وي به مشاركت مخاطبان در برنامه اشاره ميكند و ميافزايد: مخاطبان بايد با برنامه مشاركت جدي داشته باشند و ارتباط دوسويه باشد. نميشود گروه توليد براي خودش برنامهسازي كند و از نظر مخاطبان مطلع نباشد. اگر ارتباط دو سويه برقرار شود مطمئنا برنامه علاوه بر جذاب بودن ميتواند موثر هم باشد.
وي ادامه ميدهد: با توليد بخشهاي جذاب تلاش ميكنيم همه مخاطبانمان، حتي قشر كودك را در برنامه سهيم كنيم تا آنها هم كه در خانه هستند بتوانند از تماشاي برنامه خودشان لذت ببرند.
وي در پايان تصريح ميكند: هر برنامه خونه زندگي، مختص يك استان است و در بخشي كه براي اين موضوع در نظر گرفته شده كليپ و... پخش ميشود تا بتوانيم از ظرفيتهاي استاني و خانوادههاي تمام كشورمان در برنامه استفاده كنيم.
ارائه الگوهاي موفق در برنامههاي خانواده
برنامه سيماي خانواده شبكه يك با اتكاء بر تجربه به دست آمده، محورهاي جديد برنامهسازي را در اولويت كار خود قرارداده است. تلاش ويژه به ساخت مستندهاي خانوادگي مرتبط با موضوع هر يك از روزهاي هفته از جمله اين محورهاست.
علياكبر كريمي، تهيهكننده برنامه سيماي خانواده در اين باره ميگويد: هدف از ساخت مستندهاي خانوادگي، ورود به خانههاي گرم و صميمي خانواده ايراني و انعكاس ويژگيها و شاخصهاي تربيتي قابل اعتنا به جامعه است.
تجربيات، غمها و شاديها، موفقيتها و شكستها، عبور از بحرانها در هر خانواده متفاوت است. خانوادهاي در مسير زندگي خود رو به جلو حركت خواهد كرد كه در هر فرازي از زندگي به چرايي آنچه رخ داده و نقش آن در زندگي واقف شود.
وي ميافزايد: در برنامههاي خانواده ارائه الگوهاي موفق ـكه از پس دشواريهاي زمانه برآمدهاند و با وجود قرار گرفتن در شرايط يكسان و گاه سختتر از خانوادههاي ديگر به موفقيتهاي چشمگيري رسيدهاند ـ تأثير تربيتي و عاطفي عميقي بر بينندگان خواهد داشت.
وي بيان ميكند: كمرنگ شدن مشاورههاي سنتي در قالب بهره گيري از تجربيات بزرگان و ريش سفيدان خانواده، جمع فاميل، محله و شهر و سردرگمي در مشغلههاي زندگي ماشيني و عدم فرصت كافي براي شناخت و ارتباط افراد و حتي همسايگان و همكاران همجوار، موجب مسدود شدن بسياري از راههاي شناخت و انتخاب صحيح و منطقي همسر شده است؛ زوجهايي كه با استفاده از شيوه مشاوره سنتي يا مشاوره نوين اقدام به انتخاب همسر ميكنند و هماكنون در آرامش و خوشبختي كنار همسر روزگار ميگذرانند از سوژههاي هدف برنامه سيماي خانواده است.
خانوادههاي شهدا و رزمندگان هشت سال دفاع مقدس، موضوع ديگر مستندهاي خانوادگي است. ويژگي مهم انتخاب سوژهها در اين موضوع، اعتقاد راسخ به آرمانهاي انقلاب و تاريخ هشتسال دفاع مقدس با حركت پويا و روبه جلوست.
وي ادامه ميدهد: سوژه ديگر مستندهاي خانوادگي، هنرمندان عرصههاي مختلف هنري كشور است. مشاهده هنرمندان در محيط خانواده و در كنار خانواده كه بيانگر خود حقيقي آنان است براي بينندگان جذابيت بسياري دارد. با توجه به اين كه بسياري از هنرمندان بهطور ناخودآگاه نقش الگويي براي جوانان پيدا ميكنند، انعكاس زندگي موفق و پايبندي آنان به خانواده، تأثير مطلوبي در رفتار جوانان خواهد داشت.
وي خاطرنشان ميكند: پرداختن به ديگر سوژههاي مردمي اعم از خانواده كارآفرينان، معلولان جسمي و ذهني، نخبگان ملي، قهرمانان ورزشي، خيرين و ... نيز اهميت بسزايي دارد. در قصه زندگي هر يك از سوژهها، نكات آموزنده و تجربيات ارزندهاي وجود دارد كه تأثيرات آن كمتر از نمايش يك فيلم داستاني يا سينمايي نيست، زيرا همه اين سوژهها واقعي اند و آنچه ديده ميشود جريان يك زندگي است.
قصه مادر نابينايي كه بدون ديدن عشق ميورزد، در كمال اعتماد به نفس با مردي همچون خود پيوند زناشويي ميبندد و با وجود محدوديتهاي جسماني مادر ميشود، چرا كه ميداند مادر شدن بيش از آنكه نيازمند چشمان باشد، محتاج قلبي بزرگ است.
طراحي برنامه براساس نياز و ذائقه مخاطب
با يك بررسي ساده ميتوان فهميد در حال حاضر ساختار و ميزان توليد برنامههاي خانواده ايجاب ميكند سازندگانش سراغ روشهاي پيچيده نروند. توليد بخشهاي ثابت و قسمتهايي مثل گفتوگو با كارشناس كه به مقدمات خيلي پيچيدهاي نياز ندارد، محتواي اينگونه برنامهها را شكل ميدهد.
ويژگي روتين بودن و كاهش خلاقيت در گروه توليد سبب شده گاهي محتوا و شكل برنامههاي خانواده در شبكههاي مختلف يكسان باشد، در نتيجه مخاطب عمدتا ميل و شوق زيادي براي تماشاي اينگونه برنامهها نخواهد داشت.
با وجود اين، با يك برنامهريزي و طراحي درست ميتوان برنامهاي را براساس نياز و ذائقه مخاطب توليد كرد، برنامهاي كه بتواند علاوه بر جذابيتهاي لازم، الگوهاي صحيح زندگي را در جامعه ترويج دهد.(جام جم - ضميمه قاب كوچك)
