|
گروه گزارش: پس از اقدام ناگهانی تخريب آستان علی بن مهزيار اهوازی، در نيمه دوم سال گذشته عمليات اجرايی ساخت آن آغاز شد و در حال حاضر به ظن مديران ارشد ادارهكل اوقاف و امور خيريه خوزستان، مجموعه اين پروژه آماده بهرهبرداری خواهد بود.
همه مردم خوزستان با علی بن مهزيار اهوازی آشنا هستند. به استناد تاريخ وی حضور امام زمان(عج) را درك كرده و برای رهايی مردم خوزستان از وقوع زلزله دعا كرده است؛ مردم خوزستان دليل امنيت اين استان از خطر زلزله را اثر همان دعا میدانند.
از تاريخ فوت علی بن مهزيار اهوازی و ساخت آستان وی اسناد دقيقی در دست نيست. با توجه به اينكه بازسازی اين بقعه در ماههای اخير آغاز شده است، خبرگزاری قرآنی ايران(ايكنا) شعبه خوزستان اقدام به تهيه گزارشی بهمنظور پاسخگويی به سوالاتی در اين باره كرده است.
عبدالكاظم علینژاد، مسئول دبيرخانه انجمن آثار و مفاخر فرهنگی استان خوزستان، پيرامون سابقه تاريخی بقعه چنين اظهار كرد: سوابق زيادی در مورد بقعه علی بن مهزيار اهوازی وجود ندارد اما در منابع آمده است كه هنگام سفر امام رضا(ع) به اهواز در 14 صفر 201 قمری، چند روزی را به علت كسالت در محلی ساكن شدند كه ظاهراً محل زندگی علیبن مهزيار اهوازی بوده است. به افتخار اين موضوع مسجدی به نام علیبن موسیالرضا(ع) در محل اقامت امام رضا(ع) در اهواز بنا شد كه اين خانه به مسجد و سپس به بقعه علی بن مهزيار بدل گشت.
وی ادامه داد: ظاهراً علی بن مهزيار اهوازی وصيت دفن در كنار آن مسجد را خواستار میشود. به دليل حاكميت بنیعباس و جلوگيری از بناكردن بقاع، در تاريخ اشارهای نشده كه بنايی در آن محل وجود داشته اما نام مسجد علیبن موسیالرضا(ع) در سفرنامه ابودلف و در كتاب مجمعالبلدان ياقوت حموی بيان و به ساخت اين مسجد اشاره شده است.
علینژاد با تأكيد بر وجود زيارتگاه علی بن مهزيار اهوازی در اواخر دوره قاجار، عنوان كرد: در كتاب احمد اقتداری كه در 4 جلد درباره خوزستان تاليف شده است شيوه بنا و نوع كار انجام شده نشاندهنده تعلق بنا به اواخر عصر صفويه است. در منابع قرن 8 هجری نيز به وجود مسجدی به نام علیبن موسیالرضا(ع) اشاره شده است.
مسئول دبيرخانه انجمن آثار و مفاخر فرهنگی خوزستان ادامه داد: يكی از اهالی هنديجان در يادداشتی توضيح میدهد كه در شهر اهواز زيارتگاه مختصری بوده كه مردم آن را زيارت میكردند. اما بنايی كه بعدها ساخته شد فاصله زمانی زيادی از ما در عصر حاضر ندارد. پس از پيروزی انقلاب اسلامی همزمان با ديگر بقاع و اماكن متبركه توجه خاصی به بقعه علی بن مهزيار اهوازی شد در نتيجه بنای زيبايی ساخته شد.
وی با تصريح به اينكه در كتب تاريخی دو مكان برای مقبره علیبن مهزيار اهوازی ذكر شده است، گفت: علامه حاج شيخ عباس قمی در كتاب منتهیالآمال اشاره به وجود بقعه علیبن مهزيار در اهواز كرده است. اما در جای ديگر به وجود بقعهای در مسير جاجرم ـ بسطام به سبزوار اشاره میشود. آنجا مقبره شخصی معروف به علیبن مهزيار و يا خواجه مهزيار است. با توجه به آنكه دو نفر به اين نام وجود دارند، يكی از آنها علیبن مهزيار اهوازی و ديگری علیبن ابراهيم بن مهزيار پسر برادر وی است كه تأكيد بيشتر منابع و كتب تاريخی بر وجود مقبره حضرت علی بن مهزيار اهوازی در اهواز است.
|
پس از تخريب بقعه علی بن مهزيار اهوازی بسياری از مردم خوزستان معتقدند كه تنها مامن معنویشان در اقدامی غيرمنتظره و در سكوت كامل خبری تخريب شد |
علینژاد گفت: ساخت بقعه به مرور انجام شد و البته پيش از پيروزی انقلاب نيز وجود داشته است اما به آن گستردگی پس از انقلاب اسلامی نبود. اين بنا سال 90 و در روز ولادت حضرت علی(ع) تخريب شد كه اميد است مكانی شايسته شخصيت و مردم خوزستان ساخته شود.
در اين ميان بسياری از مردم استان معتقدند كه تنها مامن معنویشان در اقدامی غيرمنتظره و در سكوت كامل خبری تخريب شد.
به گزارش روابط عمومی اداره كل اوقاف و امور خيريه خوزستان، با توجه به محوريت آستان حضرت علی بن مهزيار اهوازی در استان خوزستان و اينكه بهعنوان مركز برنامههای فرهنگی و مراسم بزرگ و شاخص استان به خصوص شهر اهواز محسوب میشود، اجرای طرح توسعه اين آستان مقدس در دستور كار اداره كل اوقاف و امور خيريه خوزستان قرار گرفت.
|
در زمان تخريب حرم علی بن مهزيار اهوازی، 30 ميليون تومان بودجه در اختيار بوده و اين در حالی است كه 6 ميليارد تومان هزينه برای ساخت حرم مطهر متصور شده بود |
به گفته مسئولان كنونی اداره اوقاف و امور خيريه خوزستان در زمان تخريب حرم علی بن مهزيار اهوازی، 30 ميليون تومان بودجه در اختيار بوده و اين در حالی است كه 6 ميليارد تومان هزينه برای ساخت حرم مطهر متصور شده بود و بر اساس قانون هر مسئول اجازه تخريب مكانی را در صورتی دارد كه پيش از آن نقشه و اعتبار آن مشخص شده باشد.
با همه اين اوصاف عمليات اجرايی ساخت حرم تخريب شده علی بن مهزيار اهوازی به صورت رسمی از آبان ماه سال گذشته آغاز شد. ماكت طرح توسعه مرقد مطهر علی بن مهزيار شهريورماه همان سال رونمايی شد كه البته بر اساس گفته مديركل اوقاف خوزستان 10 ميليون تومان برای ساخت آن هزينه شده و در حال حاضر در ضلع جنوبی حرم مستقر شده است.
در زمان تخريب حرم، با هماهنگی و پيگيریهای فراوان، خبرگزاری ایکنای خوزستان موفق به حضور در حرم شد تا از مراحل تخريب آن تصويربرداری نمايد.
در این میان دليل واقعی تخريب ناگهانی حرم علی بن مهزيار از مواردی است كه هنوز برای مردم و اهالی رسانه خوزستانی روشن و تبيين نشده است. همگان به اين امر بديهی اذعان دارند كه بدون تخريب و در وسعتی اين چنينی نيز میتوان دست به توسعه زد حتی از سوی مسئولان فعلی اوقاف خوزستان بيان میشود كه در هنگام تخريب، مزار علی بن مهزيار اهوازی نيز تخريب و مورد اهانت قرار گرفته است.
ماه رمضان، عيد فطر، عيد قربان، عرفه و عاشورای اباعبدالله همه و همه در سال 90 آمدند و رفتند و مردم اهواز بیحضور در آستان يار امام زمان(عج) روزهای معنوی خود را پشت سر گذاشتند.
با توجه به بازسازی حرم در حال حاضر، ضريح اين شخصيت عاليقدر در مكانی ديگر مستقر شده كه مردم برای زيارت تنها به ضريح ايشان دسترسی دارند البته زيارت قبر علی بن مهزيار اهوازی بلامانع است، اما با توجه به محيط كارگاهی حاكم بر مكان شاهد كاهش چشمگير زيارت مردم هستيم.
حجتالاسلام والمسلمين سيد علی ميرمحمدی، مديركل اوقاف و امور خيريه خوزستان در گفتوگو با خبرگزاری قرآنی ايران(ايكنا) شعبه خوزستان، پيرامون روند احداث حرم علیبن مهزيار اهوازی اظهار كرد: آبانماه سال 90 عمليات اجرايی احداث حرم علیبن مهزيار اهوازی آغاز شد و با توجه به زمانبندی ساخت آن مقرر شد كه سفتكاری حرم تا 30 آبان 91 تقديم مردم خوزستان شود. باقیمانده پروژه شامل طبقه دوم به همراه منبر و گلدسته در سال آينده آماده خواهد شد. البته برای قسمت زيباسازی و نازككاری 3 سال پيشبينی شده است. نظر بر آن است كه شتابزده عمل نشود تا كاری زيبا و ماندگار برای 100 سال آينده به ثمر نشيند.
پيشرفت فيزيكی ساخت حرم علی بن مهزيار اهوازی 35 درصد بوده است
ميرمحمدی با اعلام اينكه پيشرفت فيزيكی ساخت حرم علی بن مهزيار اهوازی 35 درصد بوده است، گفت: پس از تسطيح و كوبيدن 60 شمع به دليل وجود گسل زلزله، فنداسيون طرح به همراه 106 شمع در زمين كوبيده شد.
وی در توضيح تعداد ستونهای به كار رفته در حرم علیبن مهزيار اهوازی توضيح داد: طراحی ستون، گلدسته و غيره براساس معماری سنتی و اسلامی انجام شد تا معنويت و وصل مردم به خدواند به هنگام ورود به چنين مراكزي برقرار شود.
مديركل اداره اوقاف و امور خيريه خوزستان بيان كرد: پيش از آنكه فرد وارد شبستان شود به زير رواقها ورود میكند. ستونهای شش متری رواقها بايد به هم نزديك باشد. در نگاه اول اين موضوع به ذهن متبادر میشود كه چه نياز به اين تعداد ستون است، اما بر طبق معماری اسلامی سنتی هميشه از كثرت به وحدت میرسيم. ستونها از ابتدا شش متری و پس از آن 8 متر و نزديك به ضريح ستون 9 متر میشوند.
به گفته ميرمحمدی اين حرم دارای 106 ستون است كه از اين تعداد 66 ستون در ديوارها قرار دارد. در فضای جديد حرم 2800 متر 40 ستون قابل مشاهده است. حرم پيشين 450 متر بود كه در حال حاضر به 5080 متر افزايش يافته است.
وی تصريح كرد: در زمان آغاز عمليات اجرايی قصد احداث بر اساس متراژ 6840 را داشتيم كه البته به لحاظ وجود چندين قبر 5-6 ساله در ضلع جنوب غربی، فضا كوچكتر شد و مجموع فضای مسقف حرم به 5 هزار متر رسيد.
مديركل اداره اوقاف و امور خيريه خوزستان با بیان اینکه بقعه علی بن مهزيار اهوازی، ارديبهشتماه سال 90 تخريب شد، تصریح کرد: با توجه به برگزاری مناسبتهای مختلف مذهبی و مركزيت اين حرم، مسئولان پيشين اين ادارهكل متوجه شدند كه اين فضا توان پوشش جمعيت را ندارد؛ بنابراين تصميم بر توسعه آستان گرفته شد كه البته اين تخريب با عجله همراه بود.
میرمحمدی بر اذعان بر اینکه بقعه پيشين علی بن مهزيار اهوازی از نظر معماری اسلامی سنتی موردی برجسته بود، تاکید کرد: بر اساس قانون، مسئول حق تخريب و اجرای طرحی را ندارد، مگر آنكه بودجه آن مصوب شده باشد و نقشهها و مجوزهای پروژه در اختيار باشد. متأسفانه در آستان علیبن مهزيار اهوازی اين موضوع لحاظ نشد.
به گفته مدیر کل اوقاف خوزستان، در زمان معارفه اش، رسانهها و مطبوعات به انعکاس گسترده خبری پرداختند و كار تا جايی پيش رفت كه در یکی از بخش های خبری سیمای جمهوری اسلامی این موضوع بیان شد که مقصود، تضعيف نظام است و يا تقويت نظام؟ بايد آرامشی در جامعه به وجود آید!
وی عنوان كرد: در زمان تحويل پروژه آستان علی بن مهزيار اهوازی 30 ميليون تومان بودجه در اختيار اوقاف بود و اين در صورتی بود كه برای اجرای طرح 6 ميليارد تومان بودجه در نظر گرفته شد. سرانجام تصميم بر آغاز عمليات اجرايی گرفته شد و تا به حال پروژه روند مطلوبی داشته است. این در حالی است که تاكنون يك ميليارد و 300 ميليون تومان هزينه شده است.
ميرمحمدی با تاكيد بر اينكه در اين پروژه كمكهای الهی بسيار مشهود است، گفت: همزمان با علیبن مهزيار اهوازی 6 بقعه ديگر نيز تخريب شد؛ بقاع حضرت سليمان باغملك، سيد بهزاد باغملك، امامزاده صالح ايذه، سلطان ابراهيم، امامزاده عبدالله باغملك كه عمليات ساخت آنها تقريبا همزمان با حرم آغاز شد.
در فاز بعدی توسعه علیبن مهزيار اهوازی، فضای آن تا ساحل رودخانه كارون كشيده میشود
وی با بيان اينكه در فاز بعدی توسعه علیبن مهزيار اهوازی، فضای آن تا ساحل رودخانه کارون كشيده میشود، گفت: به صورت تقريبی 44 بخش در فاز دوم كه 23 هزار متر است برای توسعه حرم تعريف شده است؛ كانون فرهنگی، كتابخانه، زائرسرا، درمانگاه شامل خدمات رفاهی، فرهنگی تفريحی، خدماتی، تجاری و اداری از جمله اين موارد است.
میرمحمدی طرح اول را مخصوص شبستان، تربتخانه و فضاهای حاشيهای اعلام کرد و گفت: فاز اول حرم تا مهرماه سال 92 آماده تحويل است. فاز اول دو طبقه است که طبقه اول مهرماه آماده است و طبقه دوم و كل فاز اول تا سال آينده آماده میشود.
ميرمحمدی ادامه داد: با توجه به اینکه در نقشه جدید در شمالی حرم علی بن مهزيار اهوازی ميان جامعةالقرآن واقع شده و ورودی حرم در خيابان نهجالبلاغه واقع شده پيشنهاد شد كه جامعةالقرآن تخریب شود و از فضای فرهنگی حرم به آن اختصاص داده شود و يا يك زمين به عنوان معوض به آنها داده شود. از سويی ديگر نامهنگاری با دفتر مركزی بنياد فرهنگی حضرت مهدی موعود(عج) صورت گرفته است تا اين مكان نیز تخليه شود. مكان حال حاضر بنياد متعلق به فضای مديريت آستان است كه برای ساخت و ساز به آن نيازمنديم.
در سال 90 از سوی استانداری خوزستان 180 تومان به پروژه علی بن مهزيار اهوازی اختصاص يافت
مديركل اداره اوقاف و امور خيريه استان خوزستان با اعلام اینکه در سال گذشته از سوی استانداری خوزستان 180 تومان به پروژه علی بن مهزيار اهوازی اختصاص يافت كه در سال 91 پرداخت شد، افزود: حجازی، استاندار خوزستان وعده اختصاص 2 ميليارد تومان در سال جاری را به پروژه داده و بايد در انتظار تحقق اين موضوع بود.
ميرمحمدی تصریح کرد: پس از مسجد جمكران همه نگاهها به آستان علی بن مهزیار اهوازی است؛ سعی مان بر این است که پروژه ساخت علی بن مهزيار اهوازی با حداقل عيوب تقديم مردم خوزستان شود. تلاش مسئولان برای احداث مكانی معنوی و آبرومند و در خور شان مردم خوزستان بر هيچكس پوشيده نيست اما تخريب مكانی بدین نحو مورد پرسش مردم خوزستان است.
میتوان گفت كه در اين قضيه شاهد موضعگيری شايستهای از سوی برخی مسئولان و گروهی از اقشار مردمی نبودهايم.
با همه اين تفاسير بازسازی آستان علی بن مهزيار اهوازی از سال گذشته آغاز شد و تاكنون 35 درصد پيشرفت فيزيكی داشته است.
تحويل طبقه اول حرم علیبن مهزيار اهوازی طبق برنامه زمانبندی اول مهرماه 91 خواهد بود
خبرگزاری ایکنای خوزستان، برای اطلاع از روند توسعه آستان علی بن مهزیار، به سراغ جهان روحيان، رئيس كارگاه توسعه و بازسازي آستان علی بن مهزيار اهوازی رفت. وی با اعلام اینکه تحویل طبقه اول حرم علیبن مهزيار اهوازی طبق برنامه زمانبندی اول مهرماه خواهد بود، اظهار كرد: در اين ساختمان 12 متر زيرزمين شمع كوبيده شده است و زير هر كدام از ستونهای به كار رفته در ساختمان يك ستون در زمين قرار دارد كه پس از آن 80 سانتیمتر بتن روی ستون ريخته شده است. اين اقدامات به دليل آنكه خاك قبرستان سست است و نمیتوان به آن اعتماد كرد، صورت گرفته است.
وی با بيان اينكه پس از خاكبرداری قبرها عمليات اجرايی آغاز شده، گفت: با توجه به آنكه در هر رديف از محوطه 7 ستون به كار برده میشود در يكی از قسمتهای محوطه كارگاهی علی بن مهزيار اهوازی، به دليل وجود يك باب منزل مسكونی كه امكان تخريب منزل و احداث سه ستون و 3 رواق در آن به دليل عدم موافقت صاحب آن وجود ندارد، يك سال است كه اين امر به تعويق افتاده است.
روحيان ادامه داد: برای ساخت بنای اين بقعه از طرحهای روز و سنتی استفاده شده است. مجموعه دارای دو آسانسور با ظرفيت 15 نفر است. سيستم خنك كننده قوي، سيستم صوتی، تصويری و ضد حريق و همچنين برق اضطراری از ديگر امكانات اين مجموعه خواهد بود.
وی با بيان اينكه براساس طرح اوليه حرم علی بن مهزيار اهوازی 8 ستون در اطراف ضريح احداث میشد، گفت: طی بازديد استاندار خوزستان دستور حذف 4 ستون آن داده شد. در حال حاضر بايد وزن ساختمان محاسبه شود تا باری كه روی 8 ستون بوده است به 4 ستون منتقل شود و 4 ستون باقی مانده با ميلگرد تقويت شوند.
روحيان بيان كرد: هر ستون در عمق 12 متری از زمين قرار گرفته است كه تعداد 44 ستون آن به قطر 80 سانتیمتر است كه در برابر 8 ريشتر زلزله مقاوم خواهد بود. به دليل رطوبت آب و هوای شهرستان اهواز و زنگزدگی و اكسيده شدن آهن، از بتن در ساخت حرم استفاده شده است و اگر نسلهای آينده از اين ساختمان به خوبی نگهداری كنند تا قرون متمادی پابرجا خواهد بود.
رئيس كارگاه علی بن مهزيار اهوازی با بيان اين مطلب كه برخی در هنگام بازديد از روند ساخت حرم اين پرسش را مطرح میكنند كه چرا تعداد ستونهای به كار رفته زياد است، گفت: اين ساختمان به دليل دو طبقه بودن دارای پله است و هر پله نيازمند 3 ستون است. البته 25 ستون در ديوارهای ساختمان تعبيه شدهاند و 8 ستون باقیمانده در پلهها قرار میگيرد. مجموع ستونهای قابل مشاهده در ساختمان 24 عدد است.
|
كمترين حق مردم خوزستان اين است كه همانند مردم شيراز و مشهد در اعياد مذهبی صدای نقاره را بر گلدستههای حرم علی بن مهزيار اهوازی بشنوند |
روحيان در پايان با تقدير از زحمات و پيگيریهای سيد جعفر حجازی، استاندار خوزستان، حجتالاسلام سيدعلی ميرمحمدی، مدير كل اداره اوقاف و امور خيريه خوزستان و ديگر مسئولان اداره اوقاف و امور خيريه اهواز، خاطر نشان كرد: مساعدت و همكاري دستگاههاي اجرايي در اين ارتباط در تسريع امور تاثيرگذار خواهد بود.
«خوزستان دين خود را به اسلام ادا كرد». اين جمله امام خمينی(ره) گويای همه چيز است. گويای آنكه خوزستان هميشه غيرتمند، مقاوم، صبور، پابرجا و صادق بيش از توان خود از شرافت اين مردم و آب و خاك دفاع كرده است و هماره آماده جانفشانی برای حفظ هويت ايرانی و اسلامی خود میباشد. اين سخن گويای آن است كه هرآنچه برای اين مردم انجام شود مانند آن است كه برای اسلام شده است چرا كه خوزستان دين خود را به اسلام ادا كرد.
مسئولان بايد قدردان صبوری و مقاومت مردم خوزستان باشند و آن را در عمل نشان دهند
كمترين حق اين مردم است كه همانند شيراز و مشهد در اعياد مذهبی صدای نقاره را بر گلدستههای حرم علی بن مهزيار اهوازی بشنوند. مسئولان بايد قدردان همه صبوری و مقاومت اين مردم باشند و آن را در عمل نشان دهند.
با توجه به گفته مسئولان اوقاف خوزستان، سال گذشته از سوی استانداری خوزستان مبلغ 180 ميليون تومان به پروژه حرم علی بن مهزيار اهوازی اختصاص داده شد كه البته در سال 91 محقق شد و در سال جاری نيز وعده اختصاص 2 ميليارد تومان به اين پروژه داده شده است. اميد است با پيگيری همه مسئولان استانی شاهد بازسازی باشكوه آستان علی بن مهزيار اهوازی باشيم.
گزارش: سیما محسنی
|