يادداشت تحليلی از رضا نباتی؛
شش سال تلاش، برای تحقق يك مهارت در آموزش قرآن
گروه فعاليتهای قرآنی: مؤلف كتاب آموزش قرآن پايه ششم ابتدايی در ياداشتی با عنوان «شش سال تلاش، برای تحقق يك مهارت»، هدف اصلی آموزش قرآن در دوره شش ساله ابتدايی را «تحقق مهارت خواندن قرآن كريم» دانست.
رضا نباتی از مؤلفان كتاب آموزش قرآن پايه ششم ابتدايی و كارشناس قرآن دفتر برنامه ريزی و تأليف كتب درسی با ارسال يادداشتی به خبرگزاری قرآنی ايران(ايكنا) با عنوان «شش سال تلاش, برای تحقق يك مهارت» در ابتدا با طرح اين پرسش كه آموزش قرآن در پايه ششم ابتدايی در جستوجوی چيست؟ چنين مینويسد: براساس اهداف مصوب شورای عالی آموزش و پرورش و نيز سند تحول بنيادين آموزش و پرورش, هدف اصلی آموزش قرآن در دوره ششساله ابتدايی «تحقق مهارت خواندن قرآن كريم» است.
با توجه اجرای مصوبه ی اخير شورای عالی آموزش و پرورش و افزايش يك ساعت در هفته به ساعات آموزش قرآن, در پايه های شش گانه, زمينه ی مناسبی برای تحقق اين هدف, در طول شش سال تحصيلی و 442 ساعت رسمی برای آموزش قرآن در دوره ی ابتدايی در نظر گرفته شده است. لذا مديران محترم مدارس نسبت به اصلاح جدول برنامه ی هفتگی كلاسی, اقدام لازم را مبذول داشته و «سه ساعت در هفته به آموزش قرآن پايه ای دوم تا ششم ابتدايی» اختصاص داده اند.
اما آن چه در اين نوشته مد نظر بوده, معرفی اجمالی برنامه ی درسی آموزش قرآن پايه ی ششم ابتدايی است. سعی كردهايم از موقعيت اين ويژه نامه به نحوی استفاده شود تا نكاتی را كه معمولاً كمتر مورد توجه قرار می گيرد, برجسته و ارائه شود, تا از اين رهگذر بتوان زمينه ی «حرفه ای شدن آموزگاران محترم قرآن» را فراهم آورد. اميد است همكاران گرامی, ضمن مطالعه اين مقاله, نويسنده را در اصلاح و تكميل مطالب ياری رسانند.
در ابتدا نگاهی اجمالی به اهداف برنامه ی درسی آموزش قرآن پايه ی ششم ابتدايی می اندازيم. دانش آموز كلاس ششم ابتدايی در جريان يادگيری درس قرآن و در پايان اين برنامه ی درسی
1-به شنيدن قرائت قرآن كريم و خواندن آن علاقه نشان میدهد؛
2-به حفظ برخی از آيات، سورهها و پيامهای قرآنی كتاب درسی علاقه نشان میدهد؛
3-علاقمند است معنای آيات قرآن را بداند؛
4-به استفاده از رسانهها و شركت در فعاليتهای قرآنی علاقه نشان میدهد؛
5-با داستانهای قرآنی كتاب درسی آشنا میشود؛
6-با معنای برخی از كلمات ساده يا پركاربرد قرآن كريم آشنا میشود؛
7-آيات و عبارات قرآنی كتاب درسی را روان و حتیالمقدور زيبا و آهنگين میخواند؛
8-آيات قرآن كريم را از روی مصحف شريف با خط آموزشی به صورت شمرده میخواند؛
9-مفهوم پيامهای قرآنی كتاب را به زبان ساده بيان میكند؛
10-برخی از عبارات ساده قرآن را معنا میكند؛
11-به خواندن روزانه قرآن كريم علاقه نشان میدهد
دانشآموزان با داشتن چه توانايیهای در درس قرآن وارد كلاس ششم می شوند؟
دانش آموزان در طول 5 سال گذشته بايد با موارد زير آشنا شده و مهارت های لازم را به دست آورده باشند
1-شناخت حروف و حركات و تركيب آن ها ( پايه ی اول ابتدايی )
2-آشنايی با نمادهای خط قرآن ( قواعد مهم و ضروری روخوانی قرآن ) ( پايه ی دوم ابتدايی )
3-توانايی خواندن بخشبخش كلمات و عبارات قرآنی با اشاره صحيح آموزگار به حروف و حركات از روی لوحی آموزشی ( پايه های اول, دوم و سوم ابتدايی )
4-توانايی خواندن شمرده و آرام كلمات و عبارات قرآنی كتاب درسی ( پايه های دوم و سوم ابتدايی )
5-كسب مهارت روخوانی ( شمرده خوانی ) قرآن كريم ( تا پايان سوم ابتدايی )
6-توانايی خواندن آيات و سوره های كتاب درسی شبيه نوار آموزشی يا حداقل به صورت معمولی و روان ( پايه های اول, تا پنجم ابتدايی )
7-توانايی خواندن قرآن كامل به صورت معمولی و روان ( پايه های چهارم و پنجم ابتدايی )
« حرفه شدن آموزگاران قرآن » به چه معناست ؟
بی شك اصلی ترين كاری كه بايد در آموزش و پرورش اتفاق بيافتد حرفه ای كردن آموزگاران ابتدايی است. به زبان ساده « آموزگار حرفه ای » كسی است كه ديگران, حتی آموزگاران ساير پايه ها, از انجام وظايف او عاجز باشند.
سؤالی كه در اين جا مطرح است اين است كه برای توفيق هر چه بيش تر در آموزش قرآن پايه ی ششم ابتدايی، لازم است آموزگاران اين پايه, واجد چه صلاحيت های علمی و حرفه ای باشند ؟
1-مهم ترين نگرانی در دوره ی ابتدايی به ويژه در پايه های سوم تا ششم ابتدايی « عدم توانايی برخی از معلمان در رفع اشكالات خواندن قرآن است. » به همين خاطر شعار درس آموزش قرآن در پايه های سوم تا ششم « توجه به موضوع رفع اشكلات خواندن قرآن همه ی دانش آموزان » است.
2-شركت فعال معلمان در دورههای آموزش ضمن خدمت به نحوی كه اولاً اين دوره ها با كيفيت و كامل اجرا شود و ثانياً معلمان با روش های آموزش قرآن در اين پايه به خوبی آشنا شوند.
3-تسلط كافی ايشان بر روش ها و مراحل تدريس هر يك از موضوعات كتاب درسی
4-مشاهده ی دقيق و با حوصله ی فيلم های توجيهی - آموزشی
5-مطالعه ی مقدمه ی كتاب درسی دانش آموز؛ در ابتدای هر كتاب درسی چندين صفحه درباره ی روش آموزش قرآن برای معلنان آورده شده است, اما تجربه نشان می دهد متاسفانه اغلب معلمان حتی يك بار اين مقدمه را نخوانده اند. طرح اين بخش از كتاب درسی را در شورای آموزگاران مدرسه پيشنهاد می كنيم.
6-تهيه و مطالعه ی كتابهای مرجع آموزش قرآن دوره ی ابتدايی مانند كتاب مبانی و روش آموزش قرآن دوره ابتدايی- كد 6011 و كتاب راهنمای معلم قرآن پايه ی ششم ابتدايی نيز توصيه و تاكيد می شود.
7-انس با قرآن كريم و خواندن روزانه آن و تقويت علاقه به تدريس قرآن كريم به عنوان هدف آرمانی درس اموزش قرآن است. تحقق اين هدف نياز به فرهنگ سازی دارد و مهم ترين و در عين حال ساده ترين روش برای تحقق اين هدف, توجه به « نقش الگويی معلم و خانواده در توسعه ی فرهنگ انس روزانه ی دانش آموزان با قرآن كريم » است.
8-تلاش به موقع برای تهيه و آمادهسازی امكانات آموزشی مانند ضبط و نوار و استفاده ی به جا از آن ها در تدريس.
9-پرهيز از جا به جايی موضوعات آموزشی مانند روخوانی آيات و سوره ها و رفع اشكالات روخوانی دانش آموزان با آموزش قرائت سوره كه نه تنها به كسب مهارت روخوانی كمك نمی كند بلكه آن را با مخاطرات جدی رو به رو می كند.
10-به روز بودن معلمان از طريق ارتباط با مجلات آموزشی و سايت گروه قرآن و تبادل نظر با مولفان و كارشناسان
معرفی ساختار دروس و محتوای كتاب آموزش قرآن پايه ی ششم ابتدايی
كتاب جديد التأليف آموزش قرآن پايه ی ششم ابتدايی دارای14 درس و 3 يادآوری است و هر درس آن در 4 جلسه به تدريس میشود.
نكته ی مهم: هر درس كتاب آموزش قرآن پايه ی ششم ابتدايی در چهار جلسه تدريس می شود. و در هر جلسه معمولاً به آموزش و تدريس دو موضوع عمده و اصلی پرداخته می شود. .موضوعات اصلی ارائه شده در هر جلسه به شرح زير است :
جلسه ی اول
آموزش روخوانی يك صفحه از سوره و رفع اشكالات روخوانی دانش آموزان ( يك زنگ كامل )
جلسه ی دوم
1- آموزش قرائت صفحه قبل با استفاده از نوار آموزشی ( نيمه ی اول ساعت آموزشی )
2- كار در كلاس ( آموزش مفاهيم قرآن ) ( نيمه ی دوم ساعت آموزشی )
جلسه ی سوم
1- آموزش روخوانی يك صفحه از سوره و رفع اشكالات روخوانی دانش آموزان ( نيمه ی اول ساعت آموزشی )
2- آموزش پيام قرآنی ( نيمه ی دوم ساعت آموزشی )
جلسه ی چهارم
1- خواندن از روی قرآن كامل ( دو سوم ساعت آموزشی )
2- آموزش يك نكته از هزاران ( يك سوم پايانی ساعت آموزشی )
روش آموزش بخش های كتاب
1- آموزش روخوانی يك صفحه از سوره و رفع اشكالات روخوانی دانش آموزان :
مراحل تدريس روخوانی
1- پيش خوانی : آيات درس توسط هر يك از دانش آموزان به صورت انفرادی خوانده می شود. ( حدود 5 دقيقه )
2- خواندن در گروه : معلم می تواند به دو شكل عمل كند :
شكل اول : از همه ی دانش آموزان می خواهد آيات آن صفحه را در گروه بخوانند. ( حدود 5 دقيقه )
شكل دوم : آيات صفحه را بين گروه ها تقسيم كند. ( حدود 5 دقيقه )
3- خواندن برای كلاس : معلم ابتدا از دانش آموزان علاقمند و مستعد و سپس از بقيه ی دانش آموزان می خواهد كه هر يك حدود يك سطر از آيات درا بخوانند.
نكات مهم در آموزش روخوانی
1- رعايت ترتيب در انجام هريك از مراحل فوق ضروری است.
2- توجه جدی معلم به تقدم آموزش روخوانی بر پخش نوار كمك شايانی به تحقق اهداف پيش بينی شده می كند.
3- با توجه به اهميت كسب مهارت خواندن از طريق حس بينايی ضرورت فراوانی دارد؛ لذا معلم در آموزش خواندن آيات درس ( ونيز ساير بخش های كتاب ) از خواندن آيات و عبارات جداً خودداری كند. ( مگر موارد خاص و ضروری مانند مرحله آخر رفع اشكالات روخوانی دانش آموزان )
4- در اين جا نيز معلم به روش های رفع اشكالات روخوانی و روان خوانی توجه جدی داشته باشد.
روش رفع اشكالات روخوانی
رفع اشكالات روخوانی دانش آموزان توسط معلم , مهم ترين بخش آموزش در كلاس های سوم تا ششم ابتدايی است؛ برای اين منظور توجه به نكات زير ضروری است.
1- آن دسته از معلمين محترمی كه در اين زمينه دچار ضعف هايی هستند, در اسرع وقت و به هر شكل ممكن, نسبت به كسب مهارت كامل روان خوانی آيات درسی كتاب, اقدام لازم را انجام دهند. توصيه ی ما استماع و تلاوت آيات از طريق نوارها و لوح های فشرده است.
2- معلم در هنگام تدريس و رفع اشكالات روخوانی, به دانشآموز فرصت بدهند تا به پايان عبارت قرآنی ( جمله ) برسد
3- معلم پس از تشويق زبانی از دانش آموز می خواهد عبارت (جمله ) را يك بار ديگر بخواند.
نكته ی مهم: اِشكال روخوانی اغلب دانش آموزان در بار دوم بر طرف می شود. اما اگر اِشكال, بر طرف نشد معلم يكی از اين چهار روش زير را انجام می دهد :
روش اول : از دانش آموز می خواهيم سرعت خود را كاهش دهد و با دقت كلمه ی مورد نظر را بخواند.
روش دوم : از دانش آموز می خواهيم كلمه ی مورد نظر را بخش خوانی كند.
روش سوم : شمن مقايسه ی شكل غلط كلمه با شكل درست آن, از دانش آموز می خواهيم شكل صحيح را بگويد. و پس از گفتن شكل صحيح, دانش آموز را تشويق می كنيم.
روش چهارم : در صورتی كه هيچ يك از روش های سه گانه در رفع اشكال روخوانی دانش آموز, سود مند نبود, خواندن معلم می تواند به عنوان آخرين راه علاج باشد. اما اين روش را به عنوان روج رايج توصيه نمی كنيم.
تذكر مهم : از سخت گيری و سهل انگاری در باره ی رفع اشكالات روخوانی قرآن بپرهيزيد. و به ياد داشته باشيد شكل و مدت زمان رفع اشكال نبايد منجر به خستگی دانشآموز مورد نظر يا ساير دانشآموزان شود.
2- روش و مراحل آموزش قرائت سورههای كتاب درسی
1-معلم ضمن معرفی سوره و آيات مورد نظر دانش آموزان را برای شنيدن قرائت نوار آماده می كند.
2-از دانش آموزان می خواهد ضمن خط بری از روی كتاب درسی و يا قرآن كامل, بار اول به قرائت عبارت قرآنی گوش كنند و بار دوم همراه با آن بلند بخوانند.
3-از دانش آموزان داوطلب می خواهيم كه آيات درس را شبيه نوار يا حداقل به صورت معمولی و روان بخوانند.
4-به عنوان تكليف انس با قرآن در خانه, از دانش آموزان می خواهيم همان آيات و يا ادامه ی آيات را به كمك لوح فشره ی كتاب گويا از روی قرآنی كه در خانه دارند, بخوانند.
نكات مهم در آموزش قرائت
1- معلم از سلامت ضبط صوت و نوار و آماده بودن محل مورد نظر نوار, اطمينان حاصل می كند.
2- تنظيم بلندی صدای ضبط صوت متناسب با كلاس, به نحوی باشد كه ضمن شنيدن همه ی دانشآموزان برای ساير كلاسها نيز مزاحمت ايجاد نشود.
3- هنگام پخش قرائت، معلم دقت میكند كه همه ی دانشآموزان كلمات و عبارات را از روی كتاب درسی خود ببينند و همچنين به دستور نوار عمل كنند.
4- توجه شود كه صدای دانشآموزان نبايد از صدای نوار بلندتر باشد.
5- معلم سعی می كند آموزش قرائت و زيباخوانی آيات كه از خواندن دستهجمعی شروع میشود, به تدريج به خواندن زيبای فردی نيز برسد.
6- گاهی دانشآموزان از تفاوت تلفظ برخی از كلمات در نوار با شكل روخوانی آنها سؤال میكنند. در پاسخ گفته میشود هر دو شكل صحيح است، فقط در نوار زيباتر خوانده شده است.
7- چنانچه دانشآموزی سورهها يا عبارات قرآنی كتاب درسی را از نوار زيبا و به لحن عربی بخواند او را تشويق میكنيم اما نبايد ساير دانشآموزان را به خواندن اين گونه, اجبار كرد.
3- روش و مراحل آموزش مفاهيم قرآن
در جلسه ی دوم هر درس, پس از آموزش قرائت, آياتی از قرآن همراه با معنی آن ها آمده است.
1-معلم از دانش آموزان می خواهد كه هر يك عبارتی از آيات را همراه با ترجمه بخوانند.
2-از دانش آموزان می خواهد تمرين اول كار در كلاس را ابتدا به صورت انفرادی و سپس در گروه انجام دهند.
3-معلم, ضمن حضور در بين اعضای هر گروه, بر فعاليت آن ها نظارت كرده و راهنمايی های لازم را ارائه می كند.
4-از هر گروه می خواهد ضمن خواندن هر بند پاسخ خود را بگويند و معلم از ديگر گروه ها می خواهد تا اشنباه احتمالی خود را تصحيح كنند.
5-تمرين دوم نيز مانند تمرين اول انجام می شود.
4- روش و مراحل آن آموزش پيام قرآنی
1- متن پيام قرآنی و ترجمه آن، توسط چند دانشآموزان خوانده می شود.
2- دانشآموزان با استفاده از تصوير يا مطلب ارائه شده در زير پيام قرآنی در گروههای خود گفت و گو می كنند.
3- گروه ها به كمك مصاديق به بيان نظرات خود برای كلاس می پردازند.
نكات مهم در آموزش پيام قرآنی
1- كسب مهارت تفكر و تقويت آن از اركالن مهم برنامه ی درسی ملی و نيز از اهداف مهم پيام قرانی است؛ بنا بر اين معلمان گرامی از متكلم وحده بودن در اين بخش و نيز ارائه ی سخنرانی بپرهيزند و ضمن توجه به نعامل چند جانبه با كلاس, دانش آموزان را در رسيدن به اهداف پيش بينی شده, راهنمايی كنند.
2- میتوان علاوه بر استفاده از روش گفتوگوی دانشآموزان درباره ی مفهوم پيام قرآنی از ساير روشهای متنوع و جذاب مانند نمايش، نوشتن چند جمله كوتاه، نقاشی و ... درباره ی مفهوم پيام استفاده كرد.
3- در ذيل برخی از پيامها يك يا دو كلمه از آن پيام كه در فارسی رايج و آشنا است، معنا شده است. معلم با پرسش از دانشآموزان توجه آنها را به اين كلمات و معنای آنها جلب میكند.
5- روش و مراحل آموزش داستانهای قرآنی
1- داستان های قرآنی كتاب كه با عنوان « قصه ی آيه ها » مطرح شده است, توسط معلم به يكی از شيوههای قصهگويی ( قصهخوانی، قصهگويی، تصويرخوانی، استفاده از كارت قصه ) بيان می شود.
2- متن داستان از روی كتاب توسط چند دانشآموزان خوانده می شود.
دو نكته :
1- از بيان مطالب خارج از متن كتاب و نيز غير مستند پرهيز شود.
2- از طولانی شدن زمان داستانگويی پرهيز شود ( حداكثر حدود 15 دقيقه )
6- انس با قرآن در خانه
در سال های قبل جلسه ی آخر هر درس به انجام انس با قرآن در خانه اختصاص داشت و يك ساعت كامل آموزشی به طول می انجاميد. در كتاب جديد التاليف, اين بخش به آخرين فعاليت هر يك از جلسات چهارگانه منتقل شده است.
از اهداف مهم اين بخش, آگاه نمودن والدين نسبت به فعاليتهای قرآنی دانشآموز در خانه و درخواست از آنها در نظارت بر اين فعاليتها و كمك به فرزندان خود است.
دو نكته :
1- به منظور تمرين و تثبيت مهارتهای مورد نظر هر درس, نسبت به انجام تكاليف انس با قرآن در خانه, تأكيد و سفارش لازم صورت پذيزد.
2- معلم در ابتدای جلسه ی بعد از انجام فعاليت انس با قرآن در خانه ارزيابی به عمل آورده و نتيجه را در ارزش يابی مستمر دانش آموزان لحاظ كند.
7- روش آموزش و نمرين يادآوریها
در پايان هر پنج درس يك يادآوری از آموخته های قبلی پيش بينی شده است. انجام فعاليتهای يادآوری به منظور تمرين و تثبيت مهارتهای كسب شده و ايجاد تنوع و جذابيت در سبكهای يادگيری است.
دو نكته :
1- فعاليتهای اين بخش در يك جلسه و در كلاس و با نظارت آموزگار انجام میشود.
2- اين نوع فعاليت ها هرگز به عنوان نمونه سؤال های آزمون كتبی نيست. و انجام آن ها تنها در ارزش يابی مستمر دانش آموزان نمره و امتياز مثبت دارد.
8- ارزش يابی پيشرفت تحصيلی درس قرآن در پايه ی ششم ابتدايی
ارزش يابی دانش آموزان در درس آموزش قرآن پايه ی ششم ابتدايی به صورت كمّی ( نمره ای ) بوده و به دو شيوه انجام می گيرد :
الف – ارزش يابی مستمر : از بين نكات مهمی كه ارزشيابی مستمر وجود دارد, در اين حا تنها به سه نكته مهم اشاره می شود :
1-در اين ارزشيابی رشد ميزان يادگيری هر دانشآموز, مورد نظر است. از اين رو نمرهی مستمر هر دانشآموز، معدل نمرات او در طول يك نيم سال نيست؛ بلكه بايد ميزان رشد و پيشرفت او ملاك نمرهی ارزشيابی مستمر قرار گيرد.
2-فعاليت و تلاش فردی و گروهی دانشآموزان در كلاس به عنوان امتياز و بخشی از نمرهی مستمر ايشان منظور میشود.
3-فعاليت خارج از كلاس دانشآموزان بخشی از نمرهی ارزشيابی مستمر آنها است. تكليف "انس با قرآن در خانه" بخشی از اين فعاليت است كه همهی دانشآموزان موظف به انجام آن هستند. آموزگار بايد اين تكليف دانشآموزان را بررسی كرده و برای افراد موفق نمره و امتياز خاصی منظور نمايد و با تدبير لازم كسانی را كه تكليف خود را به خوبی انجام نمیدهند به اين كار ترغيب كند.
آموزگار دانشآموزان را به انجام ساير فعاليتهای خارج از كلاس تشويق می كند. بديهی است استعداد، علاقه، امكانات و شرايط فردی دانشآموزان در كم و كيف اين فعاليتها بايد لحاظ شود. برخی از اين فعاليتها عبارتاند از :
1-تهيهی نوار آموزشی قرآن يا ساير نوارهای قرآن و قرائت و استماع آن در خانه؛
2-انس روزانه با خواندن قرآن در خانه؛
3-حفظ برخی از سورهها، آيات و پيامهای قرآنی؛
4-تلاوت قرآن با صوت خوب و زيبا؛
ب – ارزش يابی پايانی
بر اساس آييننامهی امتحانات، ارزشيابی پايانی در پايان نيم سال اول و دوم به عمل میآيد. آزمون پايانی درس قرآن در تمام پايههای دورهی ابتدايی به صورت شفاهی است.
ارزشيابی پايانی از دانشآموزان در پايان هر نيم سال به صورت شفاهی به ترتيب مواد ارزشيابی، ميزان ارزشيابی، نمره و سطح انتظار به شرح ذيل است.
1 روخوانی آيات جلسه ی اول هردرس، حدود چهار سطر و به انتخاب معلم، 9، خواندن آيات به صورت معمولی و روان
2 روخوانی آيات جلسه ی سوم هر درس و يا قرآن كامل، حدود چهار سطر و به انتخاب معلم،9، خواندن آيات به صورت شمرده و آرام
3 پيام قرآنی، دو پيام قرآنی، 2، بيان مفهوم و مصاديق پيام قرآنی به زبان خودش
تبصره : هر دانشآموز میتواند با توجه به هر يك از موارد زير و در مجموع حداكثر 2 نمرة تشويقی كسب كند.
1-قرائت سوره های كتاب و يا قرآن كريم شبيه نوار آموزشی
2-حفظ يك سوره از كتاب (حدود سه صفحه)
3-حفظ پيام های قرآنی كتاب از پيامهايی كه در هر نيم سال تدريس شده است.
شيوه كسر نمره در ارزشيابی پايانی
الف - روخوانی :
1-بهازای هر كلمه غلط خوانده شده نيم (5/0) نمره كسر میشود.
تذكر مهم : در صورتی كه دانشآموز غلط خود را با تذكر معلم يا بودن آن، تصحيح كند، نمرهای كسر نمیشود.
2-در صورتی كه دانشآموزی آيات قرآن را با مكث و برگشتهای زياد بخواند، با توجه به ميزان ضعف، حداكثر دو نمره از كل نمره ی روخوانی او ( از 18 نمره ) كسر میشود.
ب - پيام قرآنی : چنان چه دانشآموزی پس از خواندن متن و ترجمه پيام از روی كتاب نتواند درباره ی آن توضيح دهد يا هيچ مصداقی را بيان كند و يا توضيح ارائه شده خيلی از مفهوم پيام دور باشد، نمره ی آن پيام ( هرپيام يك نمره) را كسب نمیكند و يا به ميزان نقص، از نمره ی آن پيام كسر میشود.
نكات مهم در ارزش يابی پيشرفت تحصيلی دانش آموزان
1- توجه به تلاش هر فرد و مقايسه ی وضعيت فعلی با قبلی خود او به عنوان كليد موفقيت, همواره بايد مورد توجه معلم قرار گيرد.
2- معلم در همه ی مراحل آموزش, اعم از آموزش و تدريس، تمرين و پرسش, جدّيت لازم را داشته و از سهلانگاری و سخت گيری پرهيز كند.
3- توجه به دو اصل تشويق و احساس موفقيت در فرايند يادگيری و ارزش يابی, همواره مهم و ضروری است.
4- در انجام پرسشهای كلاسی و نيز ارزشيابی مستمر و پايانی توجه به اصول و رعايت نكاتی ضروری است. جهت آشنايی بيش تر با اين اصول و نكات میتوانيد به كتابهای راهنمای معلم آموزش قرآن پايههای مختلف دوره ی ابتدايی يا كتاب روش آموزش قرآن دوره ابتدايی ويژه مراكز تربيت معلم (كُد 6011) مراجعه كنيد.
دو انتظار از آموزگاران محترم قرآن !
از اين كه خداوند حكيم, توفيق خدمت به ساحت مقدس قرآن كريم را نصيب همه ی ما فرموده است, خدای مهربان را شاكريم؛ و ما نيز- البته اگر قابل باشيم- به نوبه ی خود از تلاش های بی شائبه و دلسوزانه ی شما صميمانه سپاسگزاريم و در پايان بيان توصيه چند را ضروری می دانيم؛ اميد است با عمل به اين وصايا, شاهد كارآمدی مؤثرتری در آموزش قرآن كشور باشيم.
1- سعی كنيد در هر جلسه, آموزش مهارت خواندن دانش آموزان مورد تاكيد قرار گيرد. خواندن آيات درس را از همه ی دانش آموزان بپرسيد. به طوری كه در هر درس, حداقل دو نوبت به هر دانش آموز برای خواندن آيات, رسيده باشد. برای اين كار نيمی از هر جلسه را به موضوع تمرين خواندن اختصاص دهيد.
به خاط داشته باشيد زمانی مولفان و معلمان در آموزش قرآن به موفقيت رسيده اند كه همه ی دانش آموزان كلاس مهارت خواندن قرآن كريم را كسب كرده باشند.
2- روش های رفع اشكالات روخوانی قرآن دانش آموزان را با توجه بيش تری دنبال كنيد و در اين موضوع از سهل انگاری و سخت گيری بپرهيزيد.
3- از ابتدای سال تحصيلی به اين هدف فكر كنيد كه « من چگونه می توانم امسال دانش آموزانم را به انس روزانه با قرآن كريم تشويق و ترغيب و عادت دهم ؟ » برای اين هدف مقدس, برنامه ريزی فرهنگی داشته باشيد و آن را به عنوان انتظار اصلی شما از دانش آموزان در طول سال تحصيلی به طور مستمر و به شكل های مختلف دنبال كنيد.
4- اين وعده ی خداوند است : « اِن تَنـصُـرُوا اللهُ یَنـصُرُكُم وَ یُـثَبِّـت اَقـدامَـكُم » بدانيد قطعاً موفق خواهيد شد و ما پيشاپيش موفقيت شما را تبريك می گويم.
در پايان ضمن سپاس از آموزگاران محترم و خوانندگان گرامی, خواهشمنديم با ارائه ی نظرات و پيشنهادهای سازنده ی خود, از طريق تلفنهای مستقيم گروه درسی قرآن 88305771 و 88490223 -021 ما را در اصلاح و تكميل برنامه ای درسی ياری كنيد.
نشانی اينترنتی گروه درسی قرآن
http://quran-dept.talif.sch.ir وب سايت «گروه درسی قرآن» دفتر برنامه ريزی و تاليف كتب درسی
http://quran-edu.blogfa.com وبلاگ «فرهنگ آموزش قرآن در آموزش و پرورش ايران»
