روزي كه قباد ساساني دستور نوسازي شهر دربند قفقاز را صادر کرد
قباد يكم، شاه ساساني ايران، پس از عقب راندن خزرها به آن سوي رود ولگا و بازگرداندن نظم و آرامش به قفقاز شمالي، در ژوئيه سال 527 ميلادي (طبق محاسبه تقويمنگاران، پنجم ژوئيه) دستور بازسازي شهر دربند (واقع در داغستان امروز و تلفظ كنوني: دربنت) را صادر و بودجه لازم را اختصاص داد. قباد خسروانوشيروان وليعهد خود را به عنوان ناظر بر اين نوسازي تعيين كرد.خسرو در دوران پادشاهي خود هم بر استحكامات اين شهر افزود و آن را آبادتر كرد.داريوش بزرگ و شاپور يكم (پسر اردشير پاپكان) در سنگنبشتههاي خود، مناطق ايراني قفقاز را ذكر كردهاند.شهر دربند ميان درياي مازندران و كوههاي قفقاز در تنگهاي به عرض سه كيلومتر قرار گرفته و پادگان ايراني آن قرنها مانع ورود اقوام مهاجر (آوارها، خزرها و...) به قلمرو ايران و روم ميشد و امپراتوري روم بابت اين عمل، هرساله به ايران مقداري طلا ميداد.
ماموريتهاي سر جان ملكم در ايران
«جان ملكم John Malcolm» كه به پاس خدماتش به دولت متبوع خود انگلستان لقب «سر Sir» گرفته است پنجم ژوئيه سال 1813 تاليف خود «تاريخ ايران» را كه كلا حدود هزار صفحه است و آن را در هند تكميل كرده بود به دست چاپ داد ولي تاريخ انتشار نسخههاي اصلي، كه از آن به جاي مانده «سال 1815» را نشان ميدهد كه از آن چنين برميآيد كار چاپ و صحافي نزديك به دو سال طول كشيده بود.
«سرجان ملكم» يك «نظامي ـ ديپلمات» بود كه از سال 1800 ميلادي تا 1810 سه بار به عنوان مامور دولت انگلستان به ايران آمد.انگيزه او در نوشتن اين كتاب كه قسمتهايي از آن، مخصوصا آن قسمت كه درباره رفتار و روانشناسي ايرانيان است به عنوان «راهنماي» دولتهاي اروپايي (غرب) بكار رفته و مدّ نظر آنها بوده است هنوز به درستي شناخته و روشن نيست.
«جان» از افسران واحدهاي نظامي انگلستان در «هند» بود كه مامور ديدار از ايران شد.دولت انگلستان ايران آن زمان را ديوار كوتاه و فرسودهاي ديده بود كه فرانسه و روسيه ـ هر دو ـ ميخواهند از آن بالا روند و «هند» را از چنگ آن دولت در آورند، لذا در صدد برآمده بود كه به هر وسيله، مانع نفوذ آن دو دولت اروپايي از طريق خاك ايران به هند شود و اعزام «جان ملكم» كه شايد تا آن زمان هرگز درصدد تاريخ نويسي و تحقيقات تاريخي برنيامده بود به همين دليل بود.بنابراين، «جان» يك مامور دولت متبوع خود بود و منطقا هرگونه تلاش و فعاليت او در جهت اجراي سياست انگلستان قرار داشت.
نيروي جاذبه و 3 قاعده حركت
ايزاك نيوتن دانشمند انگليسي (1643 ـ 1727) پنجم ژوئيه 1687 تأليف مهم خود «اصول رياضي فلسفه طبيعي» را منتشر ساخت. وي با توسل به قواعد كپلر و حركت ستارگان، نيروي جاذبه و 3 قاعده حركت را كه پايه علم «مكانيك» هستند (در مورد اجسام متحرك بر روي كره زمين) ارائه كرد.
پايان جنگ کاپادوکيه و پيروزي ارتش ايران
چهارم جولاي 232 ميلادي جنگ 16 روزه ارتش امپراتوري ايران با ارتش روم در کاپادوکيه (تركيه امروز و گوشهاي از ساتراپي سوم ايران، طبق تقسيم بندي داريوش بزگ) با پيروزي قاطع ايران پايان يافت و «سه وروس» امپراتور روم پس از اين شکست به اروپا بازگشت.در طول جنگ که از هجدهم جون آغاز شده بود، فرماندهي ارتش ايران را اردشير پاپكان موسس دودمان ساسانيان شخصا برعهده داشت.بيرون راندن روميان از مشرق زمين (شرق مديترانه) يکي از هدفهاي اردشير پاپکان بود.
اختراع بي سيم (راديو)
G.Marconi
گوگليلمو مارکوني (1874 ـ 1937) ايتاليايي در سال 1895 و يک سال پس از درگذشت فردريک هرتز آلماني و با استفاده از تجربه او روي امواج الکترومانيتيک موفق به استفاده از اين امواج در انتقال پيام و ساخت بي سيم شد.وي که اطاق زير شيرواني خانه اش (اتک=اتيک و با تلفظ آمريکايي: ادک)را تبديل به آزمايشگاه فيزيک کرده بود بعدا به انگلستان رفت و به تکميل اختراع خود پرداخت و دوم ژوئيه 1897 اختراع «بيسيم» را در لندن به نام خود ثبت كرد.از اين اختراع نخست در ارسال تلگرام و سپس سخن پراکني استفاده شد و راديو بوجود آمد.
سالمرگ «ماري کوري» کاشف راديوم
چهارم ژوئيه 1934 (پنجم ژوئيه به وقت تهران) ماري کوري دانشمند فرانسوي فيزيک که به اتفاق شوهرش «پير» در سال 1898 موفق به کشف عنصر راديواکتيو «راديوم» شده و در طول چهار سال بعد از آن به تکميل کشف خود پراخته بودند، درگذشت.
«پير کوري» شوهر ماري قبلاً در يک حادثه رانندگي کشته شده بود.اين زن و شوهر دانشمند در سال 1903 برنده جايزه نوبل فيزيک شدند.
Marie Curie
كودتاي ژنرال ضياءالحق در پاكستان
ضياء الحق
پنجم ژوئيه سال 1977 ژنرال ضياءالحق فرمانده ارتش پاكستان در يك كودتاي بدون خونريزي دولت ذوالفقار علي بوتو را كه از طريق انتخابات برسر كار آمده بود ساقط و وي را زنداني كرد كه بعداً اعدام شد. بوتو رئيس حزب مردم پاكستان و قبلاً وزيرخارجه اين كشور بود. بوتو پس از جدا شدن پاكستان شرقي (بنگلادش) از جمهوري اسلامي پاكستان تلاش بسيار كرد كه شيرازه امور از هم نپاشد.
ديگر رويدادهاي 5 جولاي
1900: يكصد هزار چيني كه در تاريخ به «مشت زنان» شهرت يافتهاند و قصد كوتاه كردن دست خارجيان را از وطن خود داشتند 12 هزار نيروي خارجي را در «تيانشان» محاصره كردند.
1945: چرچيل در انتخابات انگلستان شكست خورد.اين انتخابات انگلستان «بلوغ دمكراسي» اين كشور را ثابت كرد، زيرا انگليسيها احساس كرده بودند مردي كه در زمان جنگ آنان را به پيروزي رساند، شايد نتواند در دوران صلح نخست وزير خوبي برايشان باشد.
1959: دكتر احمد سوكارنو رئيسجمهوري وقت اندونزي پارلمان اين كشور را منحل و اعلام كرد كه تا مردم اهميت و جزئيات دمكراسي را درك نكنند و بهاي «آراء» خود را ندانند بهتر است كشور دمكراسي محدود داشته باشد و سران احزاب و كارشناسان دلسوز در تصميمگيريها شركت كنند.
www.iranianshistoryonthisday.com
