دررفتگی مفصل شانه

مفصل شانه شایعترین مفصل بدن است که دچار در رفتگی و جابجایی میگردد. 96% موارد جابجایی در اثر ضربه ایجاد می شوند. دررفتگی شانه می تواند به سمت جلو، بالا یا پائین یا عقب باشد که در 85% موارد سر استخوان بازو به سمت جلو جابه جا می گردد.دررفتگی شانه 50-45% از موارد دررفتگی مفاصل بدن را تشکیل می دهد.

به دلیل بی ثباتی مفصل شانه و تحرک زیاد آن, دررفتگی در مفصل شانه شیوع بالایی دارد و شایعترین نوع دررفتگی این مفصل, دررفتگی قدامی(به طرف جلو) است.

مهمترین عامل دررفتگی شانه ضربه (تروما) می باشد.همچنین شلی لیگامانی و اختلال در عملکرد موثر گروه های عضلانی، روند دررفتگی را تسهیل می کند. هر نیروی وارده در ورزش به مفصل شانه امکان دارد منجر به  در رفتگی شانه شود. میزان ریسک بروز این مسأله در صورت وجود سابقه قبلی در رفتگی یا شلی مفصلی افزایش می یابد. در بهم خوردن شدید در ورزش مانند  كشتی ریسک این مسأله زیاد است. بطور کلی هر نوع ورزشی که در آن در سرعت بالا ناگهان سرعت کم شده و نیرو به بازو منتقل شود احتمال دررفتگی زیاد است مثل دوچرخه سواری و شیرجه

تعیین نوع دررفتگی با پرسیدن وضعیت دست هنگام ضربه براحتی شناسایی می گردد. معمولاً دررفتگی به جلو هنگامی رخ میدهد که دست و آرنج باز و بازو به خارج چرخیده و دور از بدن است مثل هنگامی که با دست روی زمین می افتیم. دررفتگی به سمت عقب با اعمال نیرو از روبرو در حالیکه دست در کنار بدن و به سمت داخل چرخیده است رخ می دهد.   
                    
چنانچه فرد بعد از تشنج یا شوک الکتریکی آمده است حتماً‌ باید به دررفتگی خلفی مشکوک شد.


تشخیص                  
چنانچه دررفتگی وجود داشته باشد فرد درد شدیدی دارد و ممکن است نتواند مفصل را حرکت داد. در دررفتگی قدامی می توان سر بازو را لمس نمود و دامنه حرکات کاهش دارد. بخصوص در حرکت به خارج و چرخش به داخل. فرد معمولاً بازو را در حالت کمی دور از بدن و چرخش به خارج نگه می دارد. تائید تشخیص دررفتگی مفصل شانه به توسط رادیوگرافی داده میشود.


درمان

مرحله اول(1-3 هفته)
بعد از جا انداختن باید دست به مدت 3-1 هفته توسط اتلهای محدود كننده تحت كنترل قرار میگیرد.
در این مدت فرد باید تمرین های دامنه حرکتی را برای مفاصل آرنج و مچ دست به شكل كامل و حركات شانه در دامنه حركتی محدود انجام دهد. بی حركت نگه داشتن شانه احتمال عود مجدد را افزایش میدهد 
                      
 مرحله دوم( یك هفته)
بعد از دوره حركات محدود حرکات غیر فعال شانه شروع می گردد در افراد مسن به دلیل انكه  مستعد خشکی مفصل هستند باید ان را با دقت بالایی انجام داد . هدف از این حرکات دستیابی به چرخش به خارج 30 درجه و جلو آوردن دست به میزان 90 درجه در سه هفته اول و دستیابی به 40 درجه چرخش به خارج و بالا آوردن دست تا 240 درجه در سه هفتم دوم است.

مرحله سوم
در این فاز تقویت عضلات گرداننده شانه صورت می گیرد. شنا کردن یک ورزش عالی برای این منظور می باشد.


عوارض

 درصورتی كه شانه به طور صحیح جا نیفتد ممكن است به كپسول شانه آسیب وارد آمده احتمال عود مجدد ویا دررفتگی شانه مدام برای بیمار رخ دهد از دیگر عوارض درمان ناقص میتوان به موارد زیر اشاره كرد 

• آسیب عروقی، عصبی در ناحیه بازو و بدنبال دررفتگی
• آسیب عضلانی همراه عضلات ناحیه بازو
• عوارض ناشی از شکستگی در همراهی شکستگی و در رفتگی شانه

منبع : ایران ارتوپد