گل گاو زبان ايراني

نام علمي: Echium amoenum

گل گاو زبان ايراني گياهي علفي، چند ساله و داراي ريشه‌هاي قطور، برگ‌هايي منفرد و پوشيده از کرک‌هاي زبر و خشن به ارتفاع 15 تا 70 سانتي متر است. گل آذين‌هاي اين گياه داراي گل‌هاي قيفي شکل به رنگ قرمز و ارغواني هستند که پس از خشک شدن به رنگ آبي يا بنفش ديده مي‌شوند. در هر سنبله آن تعداد زيادي گل وجود دارد که به آرامي از پايين به بالا باز مي‌شوند. گل، برگ و سرشاخة گلدار قسمت مورد استفاده اين گياه است. برگ گاو زبان بوي ضعيف و طعم بدون مزه‌اي دارد، ولي گل‌هاي آن داراي طعم لعابي هستند. اين گياه در فرانسه «شکوفه آبي تندرستي» ناميده مي‌شود، زيرا گل‌هاي آن به رنگ آبي است و داروي شفابخشي به‌شمار مي‌رود.

گاو زبان ايراني در دامنه‌هاي البرز در ارتفاعات 1500 تا 2000 متري به وفور يافت مي‌شود. و معمولاً پراکندگي آن در زمين‌هايي است که تحت اثر تابش ملايم نور خورشيد قرار داشته و نيز از مواد ازته غني باشد. بنابراين نوع خودروي آن بيشتر در کنار نرده‌ها، باغ‌ها، روي تل کودهاي طبيعي و مزارع آفتاب گير مي‌رويد. در نواحي خشک و نيمه خشک و در خاک‌هاي سبک و سنگين به خوبي رشد مي‌کند، زيرا به دليل گستردگي ريشه تا حدي به خشکي خاک مقاوم است.

گاو زبان را به وسيله بذر تکثير مي‌کنند و مي‌توان بذر آن را در فصل‌هاي بهار و پاييز کاشت. کاشت گياه در زمين‌هاي مرغوب، شخم زده و کوددار انجام مي‌گيرد که براي اين کار در پائيز يا بهار بذرهاي گياه را با دست يا دستگاه‌هاي مخصوص در زمين مي‌پاشند و پس از جوانه زدن و پيدايش گياه جوان فواصل آنها را نسبت به هم کمتر مي‌کنند تا فاصله هر گياه با گياه بعدي 30 سانتي متر باشد.

اگر منطقه داراي زمستان خيلي سرد نباشد، انجام عمليات کاشت را مي‌توان در پاييز انجام داد که در اين صورت گياهان سبز شده در ارديبهشت ماه سال بعد به گل مي‌نشيند.

از گونه گاو زبان ايراني فقط گل برداشت مي‌شود. گل دهي آن نيز از نيمة ارديبهشت هر سال شروع مي‌شود و تا تير ماه ادامه پيدا مي‌کند. هنگامي که گل‌ها شکفته شدند، بايد بلافاصله اقدام به چيدن آنها کرد، زيرا در صورتي که چيدن گل به تأخير بيافتد پس از گذشت يک تا دو روز گل‌ها شروع به ريزش مي‌کنند و جمع آوري آنها از روي زمين بسيار مشکل خواهد بود. گل‌هاي چيده شده را بايد روي پارچه يا سفره‌هاي پلاستيکي به ضخامت 2 تا 3 سانتيمتر پهن مي‌کنند و براي آن که آفتاب نخورد، روي آنها را پارچه مي‌اندازند. البته خشک کردن محصول در سايه بهتر است و محصول مرغوب‌تري خواهد داد. بهم زدن گل‌ها هنگام خشک شدن ضروري است. گل مرغوب گلي است که داراي دم سفيد و گلبرگ‌هاي بنفش باشد. گل‌هاي چيده شده در ابتدا داراي شهدي بسيار چسبناک هستند و اين شهد بسيار مورد علاقه مورچه‌ها است و در زماني که هنوز خشک نشده‌اند، ممکن است اين حشرات را به سمت خود بکشانند. مهم‌ترين آفت اين گياه کرم برگ‌خوار است که بيشترين خسارت خود را در زمان برداشت به گياه مي‌زند و چون در اين زمان مبارزه شيميايي مناسب نيست، لازم است از مبارزه بيولوژيکي استفاده شود.

codex32x

page06