سیام جلد از مجموعه کتابهای آفرینندگان فرهنگ و تمدن اسلام و بوم ایران به حکم علیاکبر ولایتی به زندگی ابوریحان بیرونی میپردازد.
این کتاب پس از مقدمه، 5 فصل و دو پیوست دارد. عنوان فصلها و زیر فصلها به شرح زیر است:
فصل اول: اوضاع سیاسی ـ اجتماعی در عصر بیرونی-نگاهی به پیشینه خوارزم و اوضاع آن در زمان بیرونی
فصل دوم: زندگی بیرونی- تولد و زادگاه و کنیه و القاب بیرونی- مذهب بیرونی- استادان و تحصیل علم- مسافرتها و آغاز فعالیتهای علمی بیرونی- دوران پختگی و پرآوازگی بیرونی-معاصران بیرونی- واپسین سالها و وفات بیرونی
فصل سوم: بیرونی و سهم اودر پیش برد علوم- بیرونی و ریاضیات- بیرونی و مثلثات- بیرونی و نجوم و فیزیک- بیرونی و طبیعیات- بیرونی و داروشناسی- بیرونی و زمینشناسی و کانیشناسی- بیرونی و علمشیمی- بیرونی و جغرافیا- بیرونی و زبان پارسی- بیرونی و فلسفه- سیمای ابوریحان در آیینه سخنان خود او- سیمای ابوریحان در آیینه سخنان خود او- شیوه پژوهش و تجربهگرایی بیرونی- اعتقاد نداشتن به احکام نجوم- توجه به جنبههای آموزشی علوم- پژوهشهای بیرونی در تاریخ علم- تأثیر ابوریحان در دانشمندان بعدی
فصل چهارم: اکتشافات و تحلیل آثار و آرای بیرونی
الف) اختراعات و اکتشافات بیرونی ب) تحلیل آثار
آثار هندشناسی و تاریخی-تحقیق مال لهند- آثار نجومی و احکام نجومی هندی- آثار در خصوص حساب هندیان-آثار در حوزه دین پژوهشی- آثار در تاریخنگاری و فلسفه تاریخ- بررسی کتاب التفهیم- نگاهی به الجماهر فیالجواهر- تحلیل کتاب تحدید نهایات الاماکن- تحلیل کتاب تحدید نهایات الاماکن- تحلیل کتاب استخراج الاوتار- تحلیل کتاب استیعاب الوجوه الممکنة- بررسی افراد المقال- بررسی رسالة تسطیح الصور
فصل پنجم: کتابشناسی بیرونی
در قسمتی از کتاب درباره مذهب او میخوانیم:
ابوریحان در مذهب متمایل به تشیع بود. فتاوی ائمه اهل سنت، مخصوصا شافعی، را نیز در موارد لزوم نقل می:رد. طایفه معتزله را به مغالطه و سفسطهکاری میشناخت و ابوهاشم، رئیس آن فرقه را، که نادانسته بر کتاب السماء و العالم ارسطو رد و اعتراض نوشته بود، به باد انتقاد و سخریه و فسوس میگرفت. با همه این احوال، همه این احوال، باز هیچ کجا و به هیچ وجه تعصب جاهلانه به خرج نمیداد و در مذاهب دیگر به چشم کینه و نفرت و ضجرت نمینگریست، بلکه با ارباب مذهب، از مسلمانان و یهود و نصاری و صابئین و مانویه و بودائیان هند و غیره، خاصه با طبقه علما و دانشمندان ایشان، مجالست و معاشرت و مذاکرات علمی و مذهبی میکرد.
انتشارات امیرکبیر این کتاب را قطع جیبی و 25 صفحه با قیمت 2700 تومان منتشر کرده است.
انتهیا پیام/
