بالارفتن درجه حرارت هوا و گرماي بيش از حد سبب ميشود كه تبادلات حرارتي بدن با محيط اطراف مختل شود.
زماني كه فردي در مدت زيادي در معرض گرما و نور آفتاب قرار گيرد يا بدون در نظر گرفتن شرايط جسمي و سني، بيش از اندازه فعاليت بدني كند «خستگي گرمايي» اتفاق ميافتد.
معمولا اين مشكل در مردم مناطق شهري نسبت به مناطق روستايي بيشتر ديده ميشود، چرا كه آسفالت و بتون در مناطق شهري گرما را به ميزان بيشتري جذب كرده و اين موجب مضاعف شدن گرماي محيط ميشود.
در واقع خستگي گرمايي شايعترين نوع گرمازدگي است و مشخصه اصلي آن تعريق فراوان و از دست رفتن آب و املاح بدن است.
كارگران، قهرمانان ورزشي، نيروهاي انتظامي و افرادي كه هنگام كار يا ورزش در هواي داغ مايعات كافي نميخورند بيشتر به اين مشكل دچار ميشوند.
نشانهها
تشنگي و تعريق شديد، پوست سرد، رنگپريده يا برافروخته، نبض ضعيف، مردمكهاي گشاد، بيحالي، تهوع، سرگيجه ، خستگي، سردرد و در نهايت غش از جمله علل اين نوع گرمازدگي است.
چه بايد كرد؟
ـ مصدوم را فوري از محيط گرم خارج كرده و در معرض هواي خنك قرار دهيد.
ـ او را به پشت بخوابانيد و پاهايش را يك وجب بالا برده و تا حد امكان لباسهاي او را درآوريد يا شل كنيد.
ـ اگر مصدوم هوشيار است به او آب دهيد و اگر در عرض 20 دقيقه تاثيري در حال او نديديد به او محلول ORS دهيد. از دادن قرص نمك به مصدوم اجتناب كنيد، چرا كه نمك معده را تحريك كرده و بر شدت تهوع و استفراغ ميافزايد.
ـ با آب خنك پوست مصدوم را مرطوب كنيد و همزمان او را باد بزنيد. اگر در عرض 30 دقيقه بهبودي حاصل نشد مصدوم را فوري به مراكز درماني انتقال دهيد.
تفاوت ميان خستگي گرمايي با گرمازدگي
ـ تفاوت بين خستگي گرمايي و گرمازدگي را ميتوان از راههاي گوناگوني تشخيص داد. اگر بدن مصدوم در لمس بسيار داغ باشد به گرمازدگي مشكوك شويد. نشانه مهم ديگر گرمازدگي تغيير در وضعيت رفتاري مصدوم است كه از گيجي، بيقراري و پرخاشگري شروع ميشود و تا نداشتن آگاهي از زمان و مكان و در نهايت اغما ادامه مييابد.
ـ خستگي گرمايي به دليل تعريق شديد و از دست رفتن مايعات و املاح بدن ميتواند به گرفتگي عضلاني منجر شود. در اين حالت معمولا در ساق يا ماهيچههاي ناحيه شكم انقباض عضلاني روي داده و به سفتي و تغيير شكل عضله منجر ميشود. در اين مورد نيز بهترين كار نوشيدن مايعات و كشيدن عضله است.
ـ در صورتي كه به خستگي گرمايي رسيدگي نشود به گرمازدگي تبديل شده و ميتواند بسيار خطرناك باشد.
فاخره بهبهاني
