روزي كه «همدان» پايتخت ايران شد
تاريخنگاران دوران معاصر بر پايه نوشتههاي مورخان عهد باستان و اسناد باقيمانده از آن عهد و محاسبات تقويمي، 12 ژوئن در سال 625 پيش از ميلاد را روزي دانستهاند كه هوخشتره (كياكزار = سياخارس = سياخريس) «همدان» را پايتخت ايران كرد. همدان كه مورخان يوناني آن را «اكباتانا» نوشتهاند قبلاً در تابستانها محل «همايي و نشست» بزرگان بود و احتمالا نام آن به همين دليل انتخاب شده است. هوخشتره در آن زمان رهبر ايرانيان از طايقه ماد بود كه پارسها (طبق تلفظ آشوريها و بنا به تلفظ آنان «پارسوا»ها) نيز از او اطاعت ميكردند. هم او بود كه با پادشاه بابل متحد شد و امپراتوري ستمگر آشور را براي هميشه نابود كرد.
در سال 612 پيش از ميلاد، پس از تصرف و ويراني شهر نينوا، و در زمان هوخشتره بود كه نخستين تقسيم سرزمينها ميان قدرتهاي وقت انجام شد كه اين بدعت باقي مانده است. در آن سال آشور و متصرفات آن ميان ايران، بابل و مصر تقسيم شد.
شاه وقت گروهي از ايرانيان ماد را به منطقهاي از سرزمين آشور كه سهم ايران شده بود (شمال عراق امروز) فرستاد تا ساكن آنجا شوند و مانع قدرتيابي آشوريها و احياء قدرت آنان شوند و كردهاي عراق، تركيه و سوريه اعقاب همان مادهاي اعزامي از ايران هستند. «استر» زن خشاريارشا (شهبانوي وقت) و ابوعلي سينا دانشمند بزرگ ايران در همدان مدفونند.
نبرد همدان و پيروزي ايرانيان
12 ژوئن سال 813 ميلادي 30 هزار داوطلب ايراني كه از خراسان به حركت آمده بودند تا مأمون حاكم خراسان را خليفه عباسيان كنند كه از جانب مادر، ايراني بود در نبرد همدان بر سپاه انبوه عباسيان قاطعانه پيروز شدند. اين داوطلبان كه توسط شبكههاي زيرزميني ايراندوستان آماده شده بودند قبلاً در محل تهران امروز (شمال غربي شهر ري) سپاه خليفه را كه از لحاظ شمار سه برابر آنان بود درهم شكسته و فراري داده بودند. انگيزه واقعي اين داوطلبان كسب استقلال وطن بود. امين پس از اطلاع از شكست ري، دو سپاه 20 هزار نفري ديگر را روانه همدان كرده بود تا نيروهاي شكست خورده اش را تقويت كنند. در دو نبرد ري و همدان دو ژنرال معروف عرب «علي بن عيسي بن ماهان» و عبدالرحمن كشته شدند. استقلال طلبان ايراني 25 سپتامبر سال 813 (سه ماه و دو هفته پس از پيروزي همدان)، بغداد را نيز تصرف و امين خليفه وقت را كه در حال فرار بود دستگير كردند و سر او را براي مأمون به خراسان فرستادند.
نبرد نرماشير
12 ژوئن سال 1805 (دوران پادشاهي فتحعليشاه) در نبرد نرماشير، نيروهاي دولتي به فرماندهي نوروزخان قاجار بر واحدهاي محمدخان حاكم ياغي بم پيروز شدند و او را به بلوچستان فراري دادند كه از آنجا به منطقه هلمند (افغانستان امروز) رفت و مخفي شد. محمدخان پسر اعظم خان پس از اين كه متوجه سرگرمي ارتش در قفقاز شد كه روسها داشتند وجب به وجب آن را تصرف ميكردند و پيش ميآمدند، با تكيه بر استحكامات ارگ بم دست به تمرد زده، بر دولت ياغي شد و از دادن ماليات خودداري كرد.
ژاندارك فرماندهي فرانسويان را به دست گرفت
12 ژوئن 1429 و در جريان جنگهاي 116 ساله انگلستان و فرانسه (در تاريخ، معروف به جنگهاي صد ساله)، فرانسويان كه ژاندارك جوان از روز پيش از آن كار فرماندهي آنان را برعهده گرفته بود، براي نخستين بار بر انگليسيها پيروزشدند و ويليام لاپل امير سافولك فرمانده نيروي انگليسي را به اسارت گرفتند. قبلاً ژاندارك تنها در جريان نبرد، فرانسويان نااميد و فرسوده را تشويق به ادامه محاربه ميكرد كه از11 ژوئن كار فرماندهي را مستقيما به دست گرفت.
www.iranianshistoryonthisday.com
