0

نهج‌البلاغه میزان الهیات جهانی

 
samsam
samsam
کاربر طلایی1
تاریخ عضویت : بهمن 1387 
تعداد پست ها : 50672
محل سکونت : یزد

نهج‌البلاغه میزان الهیات جهانی

 حضرت علی(ع) در نهج‌البلاغه، میزان برتر الهیات تطبیقی را ترسیم کرده است که شناخت نبوت در الهیات جهانی و در هستی‌شناسی فرا تاریخی نبوت از جایگاه مشترک بین الادیانی برخوردار است.

 
خبرگزاری فارس: نهج‌البلاغه میزان الهیات جهانی

 

نهج‌البلاغه معجزه جاوید حضرت علی(ع)، کتاب الهیات اجتماعی، سیاسی، اداری و سرچشمه الهیات تطبیقی است؛ نهج‌البلاغه مجموعه‌ای جاویدان از معارف اجتماعی و فرهنگی بر محور الهیات است که تمسک به آنها مانع از بحران است.

الهیات از نخستین شاخه‌های علم در حوزه آموزش عالی در تمدن غرب مسیحی است، که در کنار پزشکی و حقوق در نخستین دانشگاه‌های اروپا، در سُربن فرانسه در سالرنو ایتالیا و آکسفورد انگلستان تحت اثر کلام اسلامی شکل گرفت و مانند کلام اسلامی وظیفه آن دفاع از ایمان مسیحی با استفاده از ابزار فلسفه و عقل بود.

بر این مبنا، الهیات تطبیقی، مهمترین موارد توجه خاورشناسی در اروپا بوده است و در خاورشناسی اروپایی و اخیرا شرق‌شناسی آمریکایی به طور مبسوط به آن پرداخته‌اند و نوع پیشرفته‌ای از آن در حوزه شرق‌شناسی ایرلند و انگلیس ارائه شده است.

شاخص‌ترین کار کلاسیک در الهیات تطبیقی در همکاری دانشمندان ایران و فرانسه، وزیر نفوذ علمی و شخصیت نورانی علامه طباطبایی و شوق علمی «هانری کربن» نمونه اعلای آن در بررسی معارف حضرت علی(ع) است؛ از جمله در سفارشات حضرت علی(ع) به کمیل‌بن زیاد است؛ بسیاری از خطبه‌ها و نامه های حضرت علی(ع) است که منبع غنی آموزه هایی است که در کتاب عرفانی انجیل نمونه‌های آن ذکر شده است.

امام اول(ع) در گفتگویی که آموزه انجیل آشکارا از آن مفهوم می‌شود، فرمود؛ «هر که مرا دید خدای را دیده است» در یکی از گفته‌های ایشان به کمیل آمده است: در بامداد اول، نوری طالع شد و بر هیاکل توحید درخشید، منبع مشترک الهیات تطبیقی، مسیحی و اسلامی، تاریخ مقدس است و تاریخ مقدس مفهوم مشترک این دو حوزه است که به وسیله معارف انجیلی حضرت عیسی(ع) و معارف قرآنی پیامبر اسلام(ص) شکل گرفت و به وسیله دوازده امام قوام پیدا کرده است.

ماهیت تاریخ مقدس در دیدگاه «هانری کربن» نمونه الهیات تطبیقی اسلام و مسیحیت، ماهیتی فرا تاریخی دارد و مجموعه علوم و معارف است که اصطلاحا به آن ارث انبیاء، معارف نبوی و معارف ولایت و معارف اهل بیت گفته‌اند و در آموزه‌های شیعه دوازده امامی منعکس شده است. حضرت علی(ع) در خطبه آفرینش، نخستین خطبه نهج‌البلاغه، میزان برتر الهیات تطبیقی را ترسیم نموده است؛ شناخت نبوت در این خطبه، شناخت جایگاه هندسی و محل واقعی نبوت در روند عام آفرینش است که در الهیات جهانی و در هستی‌شناسی فرا تاریخی نبوت از جایگاه مشترک بین الادیانی برخوردار است. ترسیم حضرت علی(ع) در خطبه آفرینش میزان جهانی هستی‌شناسی و اُنتولوژی نبوت است که به گفته کربن، آینده «الهیات عمومی تاریخ ادیان» است.

از جمله نکات مشترک و تطبیقی الهیات مسیحی و اسلامی که دارای نقطه عزیمت و هدف مشترک و شیوه واحدی است؛ وجود دوازده وصی پس از پیامبران اولاعزم است. حضرت علی(ع) در خطبه نخست، می‌فرماید: خداوند پس از آفرینش آدم از بین اولاد او پیامبرانی را برگزید و برپایه وحی از آنها پیمان گرفت و این روند قرن‌ها سپری شد «علی ذلک نسلت القرون» تا سرانجام خداوند سبحان محمد(ص) را فرستاد، و سپس از جایگاه منحصر به فرد آل نبی (دوازده امام) در امتداد جریان نبوت یاد کرده است و جایگاه هستی‌شناسی و انتولوژیک، خاندان وصایت و ولایت به عنوان قطب عالم امکان را متذکر شده است و اینکه سیر منظم ولایت در لحظه تاریخی جانشینی و انتقال نبوت، از کار کرد تاریخی خود بازمانده است.

اما در بیان کربن در چارچوب الهیات تطبیقی مفهوم مشترک ولایت در دو حوزه اسلامی و مسیحی، مفهومی فرا تاریخی است که وظیفه مشترک دوازده امام شیعی و دوازده امام مسیحی، انتقال میراث و پیام نبوت است که کارکردی فراتاریخی است و بنابر امامت محمدی، مجموع تاریخ مقدس در وجود افرادی است که روی زمین ملاء اعلای دوازده‌ها را ممثل ساخته‌اند و اختنام ادیان نبوی را که به باطن آن هدایت کرده‌اند، یکپارچگی و رابطه منطقی کامل می‌یابد و تشیع به عنوان باطنی‌گری اسلام، پایان کامل هر عقاید باطنی است، و آستان نبوت تشریعی بسته شده است اما آستانه ولایت تا روز قیامت باز است.

 

الهیات اجتماعی در سخنان حضرت علی (ع)

در مجموعه آثار علوی، خط‌مشی گسترده رفتارهای فردی و اجتماعی بیان شده است. از جمله در آداب چهارصد گانه به اصحاب خود آمده است: آداب اجتماعی، مسائل طبی مربوطه به جسم، نظافت، طهارت، خوراک، پوشاک، تفریحات، آداب طعام، راه رفتن، استحمام، ازدواج، آداب کسب، آداب جنگ، آداب دعا، و مسائل مربوط به تربیت نفس و پرورش باطن و روح، آداب نماز و روزه و حج و ... از جمله احادیت این مجموعه؛ در مورد آداب طعام: «غذا را بگذارید سرد و قابل تناول شود غذای گرمی برای پیامبر آوردند، فرمود: بگذارید سرد و خوردنی شود، خدا غذای گرم به ما نمی‌خوراند، برکت در غذای سرد است، گرم برکت ندارد، به کودکان مطالب سودمند بیاموزید تا مخالفان بر آنها غالب نشوند.

 

الهیات دیوان‌ها و نهادهای اداری و سیاسی، تعیین خط‌مشی کلی نهادهای اداری تمدن اسلامی در نهج‌البلاغه

مجموعه‌‌ای از نهادهای اداری در تمدن اسلامی مقارن با تاسیس دولت خلفای راشدین و از جمله در عهد خلافت حضرت علی(ع) با تأثیر از تشکیلات اداری ایرانی در حوزه اسلامی شکل گرفت. از جمله در توصیه و نامه حضرت علی(ع) به مالک اشتر خطوط اصلی سیاست دولت اسلامی در مورد دیوان برید، دیوان خراج، دیوان رسایل، دیوان قضاء، دیوان جند مطرح و به جزئیات آنها توصیه شده است.

این نامه و سایر توصیه‌های اداری حضرت علی(ع) حاکی از بی پایه بودن استناد اوّلیات اداری در تمدن اسلامی به خلیفه دوم است و مجموعه آموزه‌های اداری حضرت علی(ع) آغاز نهادهای اداری پس از اقدامات اداری پیامبر(ص) اسلام است و حضرت علی(ع) نخستین بار ادبیات کلاسیک نهادهای اداری در عرصه فرهنگ و تمدن اسلامی را ارائه کرده است. از جمله در مورد دیوان رسایل می‌فرماید: آنگاه حال نویسندگان و دبیران را بازپرس و نیازمندی‌های هریک را بشناس و پایه و درجات آن را در نظر بگیر، آن را که از همه بهتر است به سرپرستی کارها بگمار و نامه‌های محرمانه را به ادبایی که در فنون مختلف ادب از همه برتر و شایسته‌ترند بسپار.

 

الهیات و علل علی‌دوستی ایرانیان؛ رواج الهیات شیعه در ایران:

از جمله نکات مهم در شخصیت سیاسی اجتماعی حضرت علی(ع) این است که وجود علی(ع) از آغاز، نقطه وحدت ایرانیان بوده است؛ اصل ایران به خاطر علی‌دوستی ایرانیان در طول تاریخ ایران پس از سقوط امپراطوری ساسانی همچنان براساس این ایمان باطنی حفظ شده است به خلاف آنچه که در تصویر شرق شناسی آمده است که توجه ایرانیان به علی و علل علی‌دوستی را از مسیر مخالفت با خلافت عربی جلوه داده‌اند و تحقیقات خود را با پیش فرض‌های شعوبی انجام داده‌اند، پیش فرض‌های شعوبی شرق‌شناسه در حوزه ایرانیان از جمله مهمترین موضوعات مورد علاقه شرق شناسان به ویژه حوزه تاریخ تشییع است که به وسیله برخی از خاورشناسان بزرگ مورد علاقه شرق شناسان به ویژه حوزه تاریخ تشیع است. کار مهمترین منبع ادبیات فارسی شاهنامه فردوسی، انتقال ادبیات و الهیات ایران پیش از اسلام به وسیله الهیات شیعی و بر محور علی‌دوستی ایرانیان به دوران پس از اسلام است فردوسی زبان فارسی را بر مبنای علی‌دوستی ایرانیان جاودانه کرد که ریشه در الهیات تطیقی ایرانی پیش از اسلام و الهیات اسلامی داشته است.

 

نویسنده: محمدرضا شهیدی‌پاک، استادیار دانشگاه آزاد اسلامی تهران مرکز

چهار راه برای رسیدن به آرامش:
1.نگاه کردن به عقب و تشکر از خدا  2.نگاه کردن به جلو و اعتماد به خدا  3.نگاه کردن به اطراف و خدمت به خدا  4.نگاه کردن به درون و پیدا کردن خدا

پل ارتباطی : samsamdragon@gmail.com

تالارهای تحت مدیریت :

مطالب عمومی کامپیوتراخبار و تکنولوژی های جدیدسیستم های عاملنرم افزارسخت افزارشبکه

 

دوشنبه 15 خرداد 1391  10:49 PM
تشکرات از این پست
دسترسی سریع به انجمن ها