0

دیدگاه فعالان صنعتي و اقتصاددانان درباره نرخ ارز

 
mohamadsh74
mohamadsh74
کاربر نقره ای
تاریخ عضویت : بهمن 1389 
تعداد پست ها : 2354
محل سکونت : خوزستان

دیدگاه فعالان صنعتي و اقتصاددانان درباره نرخ ارز

 

دیدگاه فعالان صنعتي و اقتصاددانان درباره نرخ ارز واحد اقتصاد تبیان زنجان-

يك روش پيشنهادي براي نرخ ارز

توليد كالا و خدمات در ايران در شرايط دشوارتري نسبت به سال‌هاي پيش قرار گرفته است. مسائل كلان اقتصادي كه در پويش زمان پديدار و حل نشده‌اند، وضع را پيچيده‌تر كرده است.

اقتصاددانان، فعالان صنعتي و تشكل‌هاي غيردولتي، مجلس و دولت از وضع كنوني نگران شده و اين باور عمومي وجود دارد كه تداوم اين شرايط، توليد كالا و خدمات در ايران را غيراقتصادي كرده و از چرخه بازار جهاني و حتي منطقه‌اي حذف خواهد كرد. در چنين روزگار ناخوشايندي كه شاهد آن هستيم، پيشنهادهاي گوناگوني براي برون‌رفت از آن ارائه مي‌شود.

يكي از پيشنهادهاي اخير نيز از سوي محمدمهدي بهكيش، اقتصاددان نامدار ايراني ارائه شده كه با اقبال فعالان صنعتي و توليد مواجه شده است. هسته مركزي اين پيشنهاد كه در روزهاي گذشته انتشار يافت، «رشد از طريق رقابت» است. براساس اين پيشنهاد كه مي‌تواند راهگشا باشد و طرحي نو در اندازد، بايد بازارهاي ايران را رقابتي كرد؛ زيرا در غير اين صورت در بلندمدت همه راه‌ها براي نجات كسب‌و‌كار ايرانيان به سنگلاخ مي‌رسد. با توجه به اينكه بازار رقابتي به مثابه يك استراتژي در دستور كار اكثريت قريب به اتفاق كشورهاي جهان از جمله همسايه‌هاي ايران است، رقابتي كردن بازارهاي ايران يك ضرورت تمام عيار است.

 آنچه در بسته پيشنهادي بهكيش تازگي دارد و آن را از ساير بسته‌هاي سياستي متمايز مي‌كند، روش ارائه شده براي محاسبه نرخ ارز است. به نظر مي‌رسد در صورت اجتناب از رقابتي كردن بازار ارز و تثبيت قيمت اين عنصر بسيار پراهميت در كسب‌و‌كار ايرانيان، واردات رسمي و غيررسمي تمام بافت اقتصاد ايران را پوشانده و چيزي براي توليد ايراني باقي نخواهد ماند.

نكته ديگر اين است كه اگر بازار ارز را در اين سال‌هاي نزديك و حتي همين امسال رقابتي نكنيم، اين اتفاق ممكن است طولاني شده و شرايط بدتر شود.

پرسش مهم اين است كه كدام شاخص براي تعيين نرخ ارز مي‌تواند نرخ ارز مناسب باشد؟ نرخ مناسب ارز با توجه به مجموعه شرايط و در صورت ثابت ماندن بقيه متغيرها، نرخي است كه مزيت‌هاي اقتصاد ايران را نشان داده و فعال كند. اگر اين اتفاق بيفتد و نرخ مناسب ارز با ويژگي يادشده در عمل پذيرفته شده و مبناي تصميم‌گيري قرار گيرد، شرايط مبادله به ويژه با كشورهاي همسايه گسترش خواهد يافت. اين شاخص و معيار بايد به‌گونه‌اي باشد كه نرخ واقعي ارز با متوسط نرخ ارز كشورهاي همسايه و پيرامون ايران برابر واحد باشد؛ دراين صورت رقابت‌پذيري توليد ايران معادل رقابت‌پذيري همسايه‌ها خواهد شد. اين فرمولي است كه اكنون كشورهاي اروپايي به كار گرفته و از آن استفاده مي‌كنند.

محاسبه نرخ ارز به روش پيشنهادي مزيت‌هاي گوناگون دارد كه مهمترين مزيت آن داشتن يك شاخص است و به اين ترتيب تعيين نرخ ارز از حالت دستوري و سليقه‌اي خارج خواهد شد. اما از پيش معلوم است كه به‌كارگيري و استفاده از اين روش پيچيده و دشوار است و با دو مساله مواجه خواهد شد. مساله اول انتخاب كشورهايي است كه توليد كالا و خدمات و مسائل ارزي آن با ايران قابل تطبيق و مقايسه باشد. مساله مهم ديگر انتخاب نوع كالاها و خدماتي است كه در سبد مقايسه‌اي و تطبيقي قرار خواهند گرفت.

شايد در نگاه اول اين پيشنهاد پيچيده و دشوار به نظر آيد، اما حتما از وضع دشوار و بي‌ثبات و سليقه‌اي فعلي كارآمدتر خواهد بود، اما رقابتي كردن اقتصاد ايران براي دستيابي به رشدهاي بالا و باثبات تنها به بازار ارز منحصر نمي‌شود و بايد اقدام‌هاي ديگر در ساير بازارها و ساير سياست‌ها در كنار و همراه آن اجرا شوند. به‌طور مثال مي‌توان به نرخ تعرفه واردات اشاره كرد و يادآور شد كه وضع تعرفه‌هاي بالا براي برخي صنايع به بهانه حمايت از آن صنايع در بلندمدت امكان‌پذير نيست و مي‌تواند كاهش تعرفه اجباري همراه با شوك باشد.

آزادسازي و رقابتي كردن بازار پول از جمله پيشنهادهاي ديگري است كه آقاي بهكيش در بسته سياستي خود ارائه كرده است.

در شرايط فعلي كه بازار پول و نرخ سود بانكي انحصاري شده و دولت تعيين مي‌كند، شاهد پديدار شدن جريان رانت‌خواري و احتمال افزايش فساد هستيم و پيشنهاد ياد شده كه مي‌تواند بانك‌هاي ناكارآمد را از بازار خارج و رانت‌خواري را در اين حوزه حذف كند، از نكاتي است كه مي‌تواند در كانون توجه قرار گيرد.

یک شنبه 14 خرداد 1391  2:13 PM
تشکرات از این پست
دسترسی سریع به انجمن ها