امروز در تاريخ

 

سالروز درگذشت دکتر مهدي آذر دکتر مهدي آذر ملي گراي برجسته قرن 20 ايران هفتم خرداد 1373 (28 ماه مه 1994) در خانه پسرش دکتر هرمز آذر در آمريکا درگذشت. وي که 94 سال عمر کرد در کابينه دکتر مصدق وزير فرهنگ بود. دکتر آذر که از نخستين دسته محصلان اعزامي به فرنگ است در اروپا (فرانسه و انگلستان) درس پزشکي خواند و طرح ادغام وزارت بهداري، سازمانهاي بهداشتي و دانشکده‌هاي پزشکي و پرستاري از اوست که پس از انقلاب به اجرا درآمده است.‏ پايان جنگ ايران و ليدي و ماجراي خورشيد گرفتگي خورشيد گرفتگي 28 ماه مي‌سال 585 پيش از ميلاد باعث شد که جنگ طولاني ايران و کشور ليدي (قسمتي از آناتولي مرکزي و غربي تا اژه و مديترانه به پايتختي سارد = سارت) پايان يابد و يک ماه بعد به فيصله اختلافات بيانجامد. طالس دانشمند يونان قديم وقوع اين خورشيد گرفتگي را پيش بيني و تاريخ دقيق آن را ارائه كرده بود که يک ماه پيش از رويداد به اطلاع پادشاه ليدي رسيد و وي بر پايه اين پيش‌بيني به ايرانيان اخطار کرده بود که ادامه جنگ باعث خشم خدايان شده و انسان را از نور خورشيد محروم خواهند کرد.‏ افتادن سيرانائيکا (ليبي شمال شرقي) به دست ايران يک ستون از سپاه اعزامي ايران که براي رسيدن به مناطق يوناني نشين ساحل جنوبي مديترانه (ليبي کنوني) مسير شمالي تري را در پيش گرفته بود در ماه مي‌سال 524 پيش از ميلاد تصرف ناحيه سيرانائيکا ‏Cyrenaica‏ (ليبي شمال شرقي و امروزه شامل شهرهاي متعدد ازجمله بنغازي، المرج، البيضاء، اجدابيا، طُبرُق و درنه) را تکميل کرد. ستون ديگر اين سپاه که راه کوتاهتر صحرارا در پيش گرفته بود در واحه سيوا (سيوأه = سيوه) گرفتار توفان شن شد و از ميان رفت. کمبوجيا (کامبوزيا ـ کامبيز) شاه وقت ايران که مصر را تصرف و در جنوب اين کشور اقامت داشت اين سپاه را مامور تصرف شمال غربي کرده بود. در جريان تصرف سيرانائيکا؛ مناطق پنتاپوليسPentapolis‏ (سيرنCyrene‏ = برقه)، ‏Euresperides‏ (بنغازي)، بالاگرائه ‏Balagrae‏ (البيضاء)، آپولونيا ‏Apollonia، توکرا = توکره (‏aucheira - Tocra‏) و هرتا بر قلمرو ايران افزوده شدند. يک يکان از اين ستون در جهت جنوب (صحراي ليبي) تا آمونيوم (‏Ammoniumشهري به نام خداي آمون ـ خداي ماه) پيش رفت و اين ناحيه را متصرف شد و قوم ليبو ‏Libu‏ تابعيت ايران را پذيرفت.‏ ابتكار نظامي اشكانيان مولفان تاريخ‌هاي نظامي «ماه مي‌سال 235 پيش از ميلاد» را زمان آغاز تاكتيك نظامي تازه‌اي نوشته‌اند كه ارتش دولت نوپاي اشكاني ايران آن را بر ضد سلوكي‌ها (جانشينان اسكندر مقدوني) بكار گرفت. از اين تاكتيك قرن‌ها استفاده شد. برپايه اين تاكتيك، دسته‌هاي سوار سبك اسلحه، نيروي دشمن را با جنگ و گريز به ميداني كه از پيش تعيين شده بود و واحدهاي اصلي ارتش ايران در آنجا کمين کرده و آماده جنگ بودند، مي‌كشاندند و به دست آنان مي‌سپردند تا درهم بكوبند. اين تاكتيك در نخستين آزمايش پيروز شد و تيرداد، شاه وقت تا پايان مي‌اين سال بر سلوكي‌ها غالب آمد.‏ پايان دوره تاريخي قرون وسطا فردا، 29 مي، سالگرد ورود جهان به دوران «عهد جديد» و پايان دوران تاريخي قرون وسطا است. 29 مي‌سال 1453 محمد دوم معروف به«فاتح» شهر قسطنطنيه را تصرف كرد، آن را اسلامبول ناميد و به اين ترتيب؛ دست غرب «موقتا!» از سلطه مستقيم بر شرق كوتاه شد و تاريخنگاران اين روز را پايان قرون وسطا قرارداده اند.‏‏ محمد فاتح بر زبان فارسي مسلط بود و از همان زمان بسياري از واژه‌هاي فارسي وارد تركي عثماني شد. در زمان او بسياري از مكاتبات به زبان فارسي صورت مي‌گرفت. با پايان يافتن قرون وسطا كه قرون ظلمت در اروپا هم خوانده شده است، قرون جديد آغاز شد كه عصر رنسانس (تجديد حيات علوم و ادبيات ـ فلسفه و هنر) و روشنگري است. www.iranianshistoryonthisday.com