واحد دانش و تکنولوژی تبیان زنجان
چند سال است که اوبونتو و ديگر توزيعهاي لينوکسي تلاش کردهاند تا لينوکسهاي خود را هر جا که ممکن است بهصورت از پيش نصبشده قرار دهند.
از بهترين مثالهاي آن ميتوان به Linspire و Xandros اشاره کرد که در فروشگاههايي چون Sears و Walmart هم عرضه ميشد. پس از گذشت چند سال از آغاز اين اتفاقها، دل رايانههايي را عرضه کرد که روي آنها اوبونتو نصب شده بود. فروشندگان رايانههاي شخصي نبود تقاضا را دليل اين تلاشهاي پراكنده ميدانستند و برخي ديگر، بدترين بازاريابي ممکن روي چنين محصولاتي را عامل اصلي عدم استقبال برميشمردند. عرضه لينوکسهاي ازپيش نصبشده در رايانهها مصادف بود با عدم توانايي در جذب مخاطباني که سيستمهاي لينوکسي ميخواستند. اين موضوع خود دليل بزرگي براي وجود اوبونتو است: توزيعي که در نظر دارد مخاطب دسکتاپ، نتبوک و لپتاپ را به سوي خود جلب کند و تاکنون موفقترين توزيع لينوکسي در اين خصوص بوده است، اما چرا کانونيکال تمايل دارد سراغ تبلتها برود؟
از رقابت تا رقابت تنگاتنگ
با در نظر گرفتن سرمايهگذاري عظيم کانونيکال روي پروژه اوبونتو، شکي نيست که آنها قادر خواهند بود سيستم عاملشان را مطابق با شرايط بازار تغيير دهند. انتقال از گنوم کلاسيک به رابط جديد يونيتي را تقريبا همه قبول کردهاند و کانونيکال تلاش دارد تا اوبونتو را متمايزتر از ديگر توزيعهاي لينوکسي نشان بدهد.
متاسفانه اين شرکت ممکن است اشتباهي را که در همکاري با دل و عرضه رايانههاي مجهز به اوبونتو داشت، اين بار در بازار تبلتها تکرار کند. در اين بازار، iOS و اندرويد نبرد را بردهاند. حتي تلاش مايکروسافت براي ورود به اين بازار بيدليل بهنظر ميرسد، اما اوبونتو ميخواهد در نسخه 04/14 اوبونتو را به اين فضا وارد کند.
چرا؟ اوبونتو چه ارزش افزودهاي را در بر خواهد داشت؟ اينکه کانونيکال تمايل دارد چيزهاي جديد را آزمايش کند، قابل ستايش است اما آنها اول بايد جاي پاي خود را در بازار رايانههاي شخصي محکم کنند.
چرا بايد خودشان را فريب دهند که هر کسي يک تبلت اوبونتو ميخواهد؟ شايد کانونيکال چيزي ميداند که کاربران لينوکسي نميدانند. اما هيچيک از بخشهاي اين ايده، منطقي بهنظر نميرسد. ورود به بازار تبلتها، آن هم در سال 2014 و ارائه تجربهاي که شايد رقيبان آن سالها پيش آن را منقضي کردهاند، منطقي نيست.
قوز بالا قوز
تبلتهاي اندرويدي گوگل گريز خوبي براي کساني است که نميخواهند از iOS استفاده کنند؛ چرا كه وجود انواع و اقسام وارياسيونهاي اندرويدي فعلي، انتخاب را براي کاربر آسان كرده است.
احتمالا کانونيکال با عرضه اوبونتو 04/14 ميخواهد به هواداران لينوکسي پاسخي بدهد. هرچند در آن زمان هم به نظر ميرسد اين ايده هدر دادن منابع است و نه بيشتر.
شايد بتوان اشتياق بيشتر مردم به خريد تبلت بهجاي نتبوک را دليل اصلي تغيير جهت کانونيکال دانست، چرا که آنها نميخواهند در بازاري فعاليت کنند که مخاطب خود را روز به روز بيشتر از دست ميدهد. بسياري از حرفهايها معتقدند که تبلتها به اصليترين بخش بازار رايانه بدل خواهد شد. متاسفانه اوبونتو، آنگونه که امروز عرضه ميشود، صرفا توزيع لينوکسي است و نرمافزارهايي را ارائه ميکند که براي کاربران دسکتاپ مناسب هستند. مگر آنکه کانونيکال حقهاي جادويي در آستين داشته باشد که همگان از آن بيخبرند! اما تلاش آنها براي رفتن به بازار تبلتها، بدون پشتوانه نرمافزاري، کاري عبث و بيهوده است.
بعد از احداث اولين App Store از سوي اپل، حالا ديگر هر کسي ميداند وجود ستون فقرات نرمافزاري براي هر بستري يکي از مهمترين عوامل موفقيت آن است. اين را توسعهدهندگان اوبونتو بخوبي ميدانند و شايد از همين حالا مشغول توسعه بستري براي انتقال نرمافزارهاي اندرويدي به اوبونتو باشند.
اين امر همين حالا نيز قابل اجراست. با وجود ماشين مجازي اندرويد به نام Alien Dalvik، هر کسي ميتواند نرمافزارهاي اندرويدي را تقريبا روي همه چيز اجرا کند. بنابراين، بدون نرمافزارهاي اندرويدي، تبلت اوبونتو در همان آغاز عرضه مرده است. اگر اقدام عکس صورت بگيرد و نرمافزارهايي که امروزه روي محيط دسکتاپ لينوکس عرضه ميشوند، روي تبلتها قرار بگيرند، اوضاع بدتر نيز خواهد بود.
تنها راه نجات اوبونتو اجراي اندرويد روي تبلتهاست و شايد تمام توسعهدهندگان اوبونتو بايد تلاش کنند تا اين نرمافزارها روي تبلتهاي اوبونتو بارگذاري شوند.
نتبوکها نمردهاند
اگر قابليتهاي بينظير اجراي نرمافزارهاي اندرويدي روي تبلتهاي اوبونتو را کنار بگذاريم، خروج اوبونتو از بازار نتبوکها گزينهاي نهچندان صحيح است. هرچند تمايل به خريد تبلتها از نتبوکها به مراتب بيشتر است، اما تبلتها براي اجراي اکثر امور رايانهاي مفيد نيستند.
بهعنوان مثال، آي پد براي ديدن ويدئو و بازي کردن خوب است اما براي کار کردن، بايد سراغ وسيلهاي چون نتبوک رفت. علاوه بر اينکه در نتبوک ميتوان سيستمعامل مورد علاقه خود را انتخاب کرد، نرمافزارهاي دسکتاپي را هم در آن ميتوان اجرا کرد.
آيپد و ديگر تبلتها در اين زمينه ضعفهايي دارند. حتي در تبلتهاي اندرويدي بدون روت شدن، امکان دسترسي به اکثر بخشهاي دستگاه وجود ندارد.
اشاره انگشت روي صفحه نمايش، تنها روش ارتباط با تبلت است. حتي اگر کيبوردي به آن متصل شده باشد، امکان استفاده از آن وجود ندارد، كه همين مساله دليل اصلي کند شدن کار با سيستم خواهد بود. اگر اوبونتو بتواند اين مشکل را در آينده نزديک حل کند، شايد توزيعهاي لينوکسي نسبت به اندرويد بهتر عمل کنند.
ويژگيهاي هر دو جهان
هرچند کانونيکال هنوز اقدامي صورت نداده، اما انتظار ميرود تا زمان عرضه آن يعني 2014، نرمافزارهاي مخصوص تبلت را عرضه کند. استفاده از اندرويد يا رقابت با آن، هنوز مشخص نيست.
با نگاهي به تاريخچه اوبونتو متوجه ميشويم که توسعهدهندگان براي موفقيت اين محصول دريافتهاند که نرمافزارها بهترين روش در اين خصوص است. با توجه به رقبايي چون اندرويد و iOS و سهم بزرگ آنها از بازار فعلي، هر دو آنها از يک مشکل رنج ميبرند و آن، نبود نرمافزارهاي کاربردي درست و حسابي است.
از سوي ديگر، بهدليل کمبود کاربر، توسعهدهندگان تمايلي به عرضه نرمافزارهاي کاربردي ندارند. اوبونتو از طرف ديگر، مجبور به قبول نرمافزارهاي اندرويدي است و بايد نشان دهد که استفاده از تبلت اوبونتو چه مزيتي به تبلتهاي اندرويد خواهد داشت. براي مثال کيندل فاير آمازون نشان ميدهد که يک تبلت اندرويدي ميتواند به موفقيتي بسيار بزرگ بدل شود؛ هرچند که ورود اوبونتو به دنياي تبلتها کمي دير بهنظر ميرسد.