همانطور كه ميدانيد، شناسايي مزاج و پرداختن به آن در طول زندگي يكي از مهمترين و كاربرديترين شيوهها براي حفظ سلامت، تندرستي و نشاط عمومي بدن است. شناسايي ويژگيها و خصوصيات بدني و پرداختن به آنها نقش بزرگي در عملكرد صحيح و مناسب اندامها و اعضاي دروني بدن از قبيل مغز، دستگاه اعصاب، دستگاه گوارش، كليهها و ديگر اعضاي بدن دارد. از اينرو شناسايي طبع و مزاج هر فرد و آگاهي او از نوع مزاجي كه دارد به او كمك ميكند تا با مصرف موادغذايي و خوراكيهايي كه مناسب با طبع و مزاج اوست به حفظ سلامت و تندرستي خود در طول زندگي كمك كند. اگرچه براي شناسايي دقيقتر و مطمئنتر مزاج و طبع بدن توصيه ميكنيم با يك متخصص طب سنتي در اين زمينه مشورت كنيد.
كيفيت و كميت مو در بدن
بررسي كيفيت و كميت مو در بدن انسان يكي ديگر از نشانههايي است كه درمانگران طب سنتي با كمك آن نوع مزاج هر فرد را مشخص ميكنند. اين درمانگران با بررسي رنگ، پرمويي يا كم مويي، جنس، حالت و ميزان رشد مو در افراد مختلف به نوع مزاج و طبع آنها پي ميبرند.
1. اگر سرعت رشد موي شما زياد باشد اين موضوع يكي از نشانههاي گرمي مزاج است.
2. درصورتي كه رشد مو كم باشد اين مسئله نشانه سردي مزاج محسوب ميشود.
3. اگر رشد مو خيلي سريع باشد بهگونهاي كه احساس شود مو بيش از حد طبيعي رشد ميكند اين مسئله دليلي بر گرمي و خشكي مزاج است.
4. از ديدگاه درمانگران طب سنتي پرمويي بدن يكي از نشانههاي گرمي مزاج است.
5. از طرفي كم مويي بدن نيز يكي از دلايل سردي مزاج محسوب ميشود.
6. نازكي مو نيز دليلي بر سردي و تري طبع و مزاج محسوب ميشود.
7. افرادي كه موي كلفت دارند نيز داراي مزاجي گرم و خشك هستند.
8. مجعد بودن و حالتدار بودن موها نيز يكي ديگر از نشانههاي گرمي و خشكي مزاج است.
9. افرادي كه موي صاف و لخت دارند نيز داراي مزاجي سرد و تر هستند.
10. رنگ موي افراد نيز يكي ديگر از نشانههاي تشخيص مزاج است، افرادي كه موي سياه دارند مزاج گرم و خشك دارند.
11. از سوي ديگر افرادي كه موهاي سفيد در آنها غالب است مزاج سرد و تر دارند.
12. از طرفي افرادي كه موي حنايي طلايي (يا موهاي مايل به قرمز) دارند اين موضوع نشاندهنده اعتدال در مزاج آنهاست.
شكل و فرم اندام
يكي ديگر از مواردي كه درمانگران طب سنتي به كمك آن براي شناسايي مزاج افراد مختلف اقدام ميكنند، بررسي ظاهر و شكل اندام، عضلات و ميزان عضلاني بودن بدن است.
13. افرادي كه سينهاي فراخ و پهن دارند داراي گرمي مزاجند.
14. افرادي كه اندامهاي آنها بزرگ است و عروق برجسته و نبض قوي دارند، اصطلاحا داراي گرمي مزاج هستند.
15. درصورتي كه فردي عضلات كلفت و بزرگ و تاندونهاي ظريفتر داشته باشد اين امر نيز نشانه گرمي مزاج است.
16. برخلاف موارد ذكر شده اگر فردي داراي اندامهاي كوچك باشد و سينه كوچك داشته باشد اين امر نشانه سردي مزاج است.
17. از طرفي داشتن نبض ضعيف و عضلات ظريف نيز از ديگر علائم سردي مزاج در افراد است.
18. درمانگران طب سنتي افرادي را كه داراي چهره لاغر و پوست به استخوان چسبيده دارند، داراي مزاج خشك ميدانند.
19. افرادي كه مفاصل قابل مشاهده و برجسته دارند و غضروف حنجره و بيني آنها نيز برجسته و واضح است در گروه افرادي كه داراي مزاج خشك هستند، قرار ميگيرند.
بررسي فضولات بدن
رنگ مدفوع و كيفيت آن از ديگر مواردي است كه توسط درمانگران طب سنتي براي تشخيص نوع مزاج استفاده ميشود. براي اين منظور بررسي كل فضولات بدن شامل ادرار، مدفوع، عرق، مو، ناخن و خون در تشخيص دقيق نوع مزاج و طبع موثر است.
20. اگر رنگ مدفوع يا ادرار تيرهتر از حد معمول يا بدبوتر از حد نرمال باشد اين امر نشاندهنده گرمي مزاج و غلبه صفرا در بدن است.
21. بيرنگ بودن فضولات و كم بودن بوي آن از علائم سردي مزاج است.
سرعت حركت اعضا
اگر عضوي در برخورد با گرما، سرما، خشكي و رطوبت خيلي سريع آن را بپذيرد، اين موضوع نشاندهنده غلبه آن مزاج است.
22. بهعنوان مثال اگرعضوي در معرض گرما قرار بگيريد يا فرد خوراكي با طبع گرم بخورد و زود احساس گرما كند، اين امر نشاندهنده گرمي مزاج وي است.
