این گیاه نوعی نعنای جنگلی است و بوی فوقالعادهای دارد. اگر بوی شامهنواز آن شما را وسوسه كرد و خواستید آن را بچینید، بدانید كه شبیه نعنا ولی كوچكتر از آن است.
گیاهی علفی با ساقهای راست و كوتاه به رنگ سبز تند با گلهای ریز صورتی یا آبی است كه برگهایی شبیه نعنا، بیضی اما كوچكتر و نوك تیزتر دارد.
ارتفاع آن 10 تا30 سانتیمتر و تمام اعضای هوایی آن قابل استفاده است. بوی معطر آن كاملا از نعنا قابل تشخیص است و طعم آن در ابتدا گرم، گس و تلخ است، اما پس از مدتی در دهان حس خنكی ایجاد میكند.
میتوانید این گیاه را با ریشه از خاك در آورده و در گلدان كاشته و جلوی پنجره یا در بالكن قرار دهید. در تمام فصول گرم سال، پونه از طریق ریشه تكثیر ميشود و بوی معطر آن فضای خانه را مطبوع و حشرات موذی را دور میكند. همچنین میتوانید برگهای این گیاه خوشبو را خشك كرده و آن را در دوغ، ماست و... بریزید.
طبیعت پونه گرم و نشاطآور است. اعصاب و حافظه سالمندان را تقويت ميكند. برگهای آن بادشكن و ضد نفخ است و براي تحریك غدد بزاقی و شیره معده، غذا را به سهولت هضم ميكند و اشتهاآور خوبی است.
جویدن آن در رفع بوی بد دهان موثر است و به دلیل دارا بودن تركیبات ضدباكتریایی، دارویی فوقالعاده برای رفع عفونتهای تناسلی، ادراری و گلودردهای چركین بوده و مانند آنتیبیوتیك عمل میكند.
تانن آن مادهای قوی و ضد اسهال است و مصرف زیاد آن موجب یبوست میشود. این گیاه برای درمان استفراغ و دلپیچه نيز مفید است.
مصرف زیاد پونه معده را به سوزش ميآورد. پونه به دلیل ویتامین C بالا برای تقویت لثهها نيز موثر است. بخور آن برای درمان سینوزیت عفونی بسیار مفید و چای آن برای اسپاسم (گرفتگی) عضلات خاصيت دارد.
عرق پونه خلطآور، قابض و بازكننده عروق است و اسانس آن به دليل دارا بودن «مانتول» خاصیت بیحسی موضعی دارد و ضدعفونیكننده محیط است.
پونه یك انگلزدای قوی است و اگر آن را با عسل بخورید، برای رفع كرم روده نيز موثر است. این گیاه موش، مار و حشرات موذی را فراري ميدهد و مرهم آن، تحریكات پوستي مثل گزش حشرات و ضربدیدگی را بهبود میبخشد.
مهمترین و بارزترین ویژگی پونه كلسیم بالای آن است. این روزها بيشتر پزشكان، مصرف پونه را به خانمهای یائسه و افرادی كه دچار پوكی استخوان هستند و همچنین كودكان در حال رشد توصیه میكنند بنابراین كسانی كه تمایلی به مصرف شیر ندارند، بهتر است ماست و دوغ را با پونه میل كنند.
زنان باردار پونه نخورند
مصرف زیاد پونه برای زنان باردار مضر است. چراكه میتواند ماهیچههای رحم را منقبض كرده و سبب سقط جنین شود.
این گیاه به تشدید سردرد كمك كرده و فشار خون و پمپاژ قلب را شدت میبخشد. مقدار زیاد آن موجب تشنج شده و برای معده و كلیه مضر است.
